KPSS Türkiye'nin Beşerî Coğrafyası konusundan çözümlü test. Tamamı özgün, her sorunun ayrıntılı çözümü var.
0doğru
0yanlış
0,00net
22:00kalan
SORU 01
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de kırdan kente yaşanan iç göçün sonuçlarından biri değildir?
Çözüm
Kırdan kente göç, kırsal kesimde nüfusu azaltır; dolayısıyla kırsal nüfus yoğunluğunun artması göçün sonucu olamaz. Göç alan kentlerde gecekondulaşma, altyapı yetersizliği ve işsizlik artar (A, D); göç veren yerlerde ise genç nüfusun gitmesiyle doğum ve nüfus artış hızı düşer, tarım alanları işlenmez kalır (B, C).
SORU 02
Karadeniz Bölgesi'nin kıyı kesiminde dağınık yerleşmenin yaygın olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Karadeniz'de her yerde su bulunduğundan evlerin bir su kaynağı çevresinde toplanması gerekmez; engebeli arazi ve küçük, parçalı tarım alanları da ailelerin kendi toprakları üzerinde ayrı ayrı yerleşmesine yol açar. A, toplu yerleşmenin nedenidir ve İç Anadolu için geçerlidir; bu nedenle en güçlü çeldiricidir. C, D ve E yerleşme biçimini belirleyen temel etkenler değildir.
SORU 03
Türkiye'nin batısındaki ova köylerinde genellikle toplu yerleşme tipi görülmesinde aşağıdaki coğrafi etkenlerden hangisi daha etkilidir?
Çözüm
Toplu yerleşme tipinin yaygın olmasında, su kaynaklarının rahatlıkla ulaşılabilir olması ve arazinin düz olması etkilidir. En güçlü çeldirici olan "Arazilerin engebeli olması", dağınık yerleşmeleri teşvik eder; oysa toplu yerleşmede aynı köyde bir arada su için toplanmak söz konusudur.
SORU 04
Bir ülkenin nüfus piramidinde tabanın dar, orta ve üst kısımların geniş olması aşağıdakilerden hangisini gösterir?
Çözüm
Piramidin tabanı 0-14 yaş grubunu gösterir; tabanın dar olması doğumların azaldığını, üst kısımların geniş olması ise yaşlı nüfusun fazla olduğunu, yani ortalama yaşam süresinin uzun olduğunu anlatır. Bu yapı gelişmiş ülkelere özgüdür. A ve E geniş tabanlı piramitlerin özelliğidir; C ve D piramidin biçiminden doğrudan çıkarılamaz.
SORU 05
Türkiye'de Adana ve Mersin çevresinde pamuk hasadı döneminde, Karadeniz'de fındık toplama döneminde görülen ve kısa süre sonra geri dönülen göç türü aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Tarım işçilerinin hasat dönemlerinde geçici olarak başka bölgelere gidip işin bitiminde geri dönmesi mevsimlik (geçici) göçtür; yayla göçleri ve turizm bölgelerine yazlık iş göçleri de bu türdendir. Sürekli iç göç kalıcı yer değiştirmedir; beyin göçü ve dış göç ülke dışına yöneliktir; mübadele ise antlaşmayla yapılan nüfus değişimidir.
SORU 06
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'de köyden kente iç göçlerin en önemli toplumsal sonucudur?
Çözüm
Doğru cevap B seçeneğidir çünkü köyden kente hızlı göç, kentlerde yeterli konut fırsatının olmaması nedeniyle gecekondu alanlarının oluşmasına yol açmıştır. En güçlü çeldirici A seçeneğidir; ancak iç göçler genellikle kırsal nüfusta eğitim seviyesini artırmaz, hatta eğitimli nüfusun kentlere göç etmesine neden olabilir.
SORU 07
Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde yaygın olan toplu ve dağınık yerleşme tipleriyle ilgili olarak aşağıda bazı iller verilmiştir. Buna göre, Trabzon ilinde dağınık kır yerleşmelerinin yaygın olmasının başlıca nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Trabzon'da dağınık yerleşme tipinin yaygın olması, Karadeniz Bölgesi'nin genel özelliği olan engebeli ve parçalı arazi yapısından kaynaklanır. En güçlü çeldiricisi D'dir; çünkü geniş tarım alanları toplu yerleşmeyi destekler, ancak Karadeniz’de tarım alanları dardır.
SORU 08
Türkiye'ye ait bir bölgenin nüfus piramidinde genç nüfus oranı yüksek, yaşlı nüfus oranı ise düşük görülmektedir. Bu durum, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
Çözüm
Doğru cevap C seçeneğidir çünkü genç nüfus oranının yüksek olması nüfus artış hızının yüksek olduğuna işaret eder. En güçlü çeldirici, A seçeneğidir; fakat genç nüfus oranı yüksekse doğum oranları da yüksektir, düşük değildir.
SORU 09
Bir ülkenin nüfus piramidinde: - 0-14 yaş grubu oranı %29, - 65 yaş üstü oranı %9, - 15-64 yaş grubu oranı %62'dir.
Aşağıdaki verilere bakıldığında, verilen nüfus piramidinde hangisinin görülmesi Türkiye'de nüfusun genç ağırlıklı olduğunu destekler?
Çözüm
0-14 yaş grubunun toplam nüfustaki oranı yüksektir, bu da genç nüfusun fazla olduğunu gösterir. Orta yaş oranı düşük değildir; D seçeneği güçlü bir çeldirici olsa da verilerle desteklenmez. Doğru yanıt genç nüfusun oranının yüksek olmasıdır.
SORU 10
Türkiye'de dağlık ve engebeli alanlarda dağınık yerleşme şeklinin yaygın olmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Doğru cevap C seçeneğidir çünkü dağlık ve engebeli arazilerde tarım arazisi küçük parçalara ayrılır ve düz araziler nadir olduğu için yerleşmeler birbirinden uzak ve dağınık olur. En güçlü çeldirici, B seçeneğidir; ancak büyük ve düzlük tarım alanları toplu yerleşmeyi teşvik eder.
SORU 11
Türkiye'de yerleşmelerin başlayıp sona erdiği yükselti sınırını (yerleşme üst sınırı) belirleyen temel etken aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Yükseldikçe sıcaklık düşer; belirli bir yükseltiden sonra tarım ve sürekli yaşam olanaksız hâle gelir. Bu nedenle yerleşme üst sınırını sıcaklık belirler ve bu sınır enleme göre değişir: Güney Türkiye'de kuzeye göre daha yüksektedir. Toprak, bitki örtüsü ve ulaşım yerleşmenin dağılışını etkiler ama üst sınırı belirlemez; yer altı kaynakları yalnızca maden yerleşmeleri için istisna oluşturur.
SORU 12
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'de doğudan batıya gerçekleşen iç göçün en önemli ekonomik nedeni olarak gösterilebilir?
Çözüm
Doğu-batı yönlü iç göçlerde asıl ekonomik itici güç, batı bölgelerinde sanayi ve hizmet sektörlerinin yoğunluğu ile daha fazla iş olanağının sunulmasıdır. A seçeneği çeldiricidir; aslında kırsalda eğitim olanakları batıya göre daha sınırlıdır. En güçlü çeldirici A'dır çünkü birçok aday göçleri yalnız eğitimle ilişkilendirebilir; ancak göçün temel nedeni ekonomik iş olanaklarıdır.
SORU 13
Aşağıdakilerden hangisi, son yıllarda Türkiye’de Karadeniz’in bazı köylerinden büyük şehirlere gerçekleşen iç göçte en etkili olan sebeplerden biridir?
Çözüm
Doğru yanıt C seçeneğidir; Karadeniz Bölgesi'nde arazi parçalanması ve buna bağlı geçim zorlukları, köyden kente göçü tetiklemektedir. En güçlü çeldirici olan B seçeneğinde ise makineleşme Akdeniz ve İç Anadolu'da tarlaların büyük olmasından dolayı daha etkilidir; Karadeniz’de arazinin parçalı yapısı makineleşmeyi zaten sınırlar.
SORU 14
Bir ülkenin nüfus piramidinde; taban geniş, orta yaş grubu darsa ve piramidin tepe kısmı çok darsa, bu ülkenin aşağıdaki demografik özelliklerinden hangisine sahip olduğu söylenebilir?
Çözüm
Tabanı geniş, genç nüfus fazla ve tepe kısmı dar olan piramitler yüksek nüfus artış hızına işaret eder (C şıkkı). A ve B şıkları, dar tabanlı ya da yaşlı nüfuslu toplumlara ait olur; A şıkkı, çeldirici olarak doğurganlık oranı ile ilgili yanıltıcıdır ancak yanlış bağlama yapılır.
SORU 15
Türkiye'de 1960'lardan itibaren kırsal alanlardan kent merkezlerine yoğun bir göç hareketi yaşanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi, bu dönemde meydana gelen iç göçün başlıca bir sonucu değildir?
Çözüm
Doğru cevap D'dir çünkü kırsal alandan göç edenlerin azalması, nadas (ekilmeyen) alanların artmasına neden olmaz. Aksine, kırsal alanda iş gücünün azalması nedeniyle tarım faaliyetleri azalır, ancak nadas alanları artmaz. En güçlü çeldirici B seçeneğidir; çünkü kırsal alanlarda kalanlar genellikle yaşlılar olduğu için yaşlı nüfus oranı gerçekte artar.
SORU 16
Türkiye'de nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu il aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
İstanbul, Türkiye nüfusunun yaklaşık beşte birini barındırırken yüz ölçümü küçük olduğundan kilometrekareye düşen kişi sayısı bakımından açık farkla ilk sıradadır. A en güçlü çeldiricidir; Ankara nüfus bakımından ikinci olsa da geniş yüz ölçümü nedeniyle yoğunluğu çok daha düşüktür. Konya, yüz ölçümü en büyük il olduğundan yoğunluğu düşüktür.
SORU 17
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'de 1980 sonrası dönemde görülen dış göçlerin başlıca nedenlerinden biri değildir?
Çözüm
1980 sonrası dış göçlerde temel sebepler genellikle ekonomik sıkıntılar, güvenlik sorunları ve siyasi istikrarsızlıklardır. Ekonomik koşullardaki iyileşme (A) göçü teşvik eden bir neden değildir, aksine göçü azaltır. ‘Uluslararası işçilik anlaşmaları’ en güçlü çeldiricidir; çünkü özellikle Almanya ile yapılan işçi alımı anlaşmaları daha önceki dönemleri daha fazla etkilemiş, 1980 sonrası göçün çoğunluk nedeni ekonomik sorunlardır.
SORU 18
I. Doğu Karadeniz’de dağların yamaçlarına dağılmış evlerden oluşan köyler
II. İç Anadolu’da geniş düzlükler üzerinde toplu köyler
III. Akdeniz kıyısında, deltalar üzerinde kurulu büyük kasabalar
Aşağıda farklı bölgelerde görülen yerleşme tipleriyle ilgili bazı bilgiler verilmiştir. Hangi bölgedeki yerleşme tipinin oluşumunda verilen coğrafi unsur doğrudan etkili olmuştur?
Çözüm
Doğu Karadeniz'de dağların yamaçlarına dağılmış evlerden oluşan köylerin dağlık ve eğimli araziyle doğrudan ilişkisi vardır (A şıkkı doğrudur). II. seçeneğin toplu köylerle eşleşmesi; bölgede geniş düzlükler olduğu için çeldiricidir (doğru ilişki, dağlık arazi değil düzlüktür).
SORU 19
Bir ilin güncel nüfus piramidi incelendiğinde, piramidin tabanının çok geniş, orta kısmının ise dar olduğu, tepe kısmının ise oldukça ince olduğu fark edilmiştir.
Nüfus piramidi tabanı belirgin şekilde geniş, tepe kısmı ise oldukça dar olan bir ilde, aşağıdakilerden hangisine kesinlikle ulaşılabilir?
Çözüm
Doğru yanıt A seçeneğidir; çok geniş taban doğumların fazla olduğuna işarettir. B, C ve D seçenekleri yanlış çünkü dar tepe yaşlı nüfusun az, nüfus artış hızının ise yüksek olduğunu gösterir. En güçlü çeldirici C'dir: Dar bir tepe düşük nüfus artış hızına işaret etmez, tam tersine yüksek doğum oranına bağlı olarak nüfus hızla artar.
SORU 20
Bir ilin nüfus piramidi incelendiğinde; piramidin alt kesimi geniş, orta kesim hafifçe daralmakta, üst kesim ise belirgin şekilde daralmaktadır. Buna göre, bu illerle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi kesin olarak yapılabilir?
Çözüm
Piramidin tabanının geniş olması, doğum oranlarının yüksek ve buna bağlı olarak çocuk ve genç nüfus oranının fazla olduğuna işaret eder. Diğer seçenekler ise piramidin verilmemiş özellikleriyle ilgilidir. En güçlü çeldirici A’dır fakat piramidin üst kısmı dar ise yaşlı nüfus oranı azdır, doğum oranı ise yüksektir.
Bu test, KPSS sınavının Coğrafya dersindeki Türkiye'nin Beşerî Coğrafyası konusundan 20 soru içerir. Bu konu sınavda ortalama 3 soruyla temsil edilir, yani testi bitirdiğinizde konunun sınavdaki payının birkaç katı kadar soru çözmüş olacaksınız.
KPSS sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.