KPSS Türkiye'nin Beşerî Coğrafyası konusundan çözümlü test. Tamamı özgün, her sorunun ayrıntılı çözümü var.
0doğru
0yanlış
0,00net
22:00kalan
SORU 01
Bir ilin güncel nüfus piramidi incelendiğinde, piramidin tabanının çok geniş, orta kısmının ise dar olduğu, tepe kısmının ise oldukça ince olduğu fark edilmiştir.
Nüfus piramidi tabanı belirgin şekilde geniş, tepe kısmı ise oldukça dar olan bir ilde, aşağıdakilerden hangisine kesinlikle ulaşılabilir?
Çözüm
Doğru yanıt A seçeneğidir; çok geniş taban doğumların fazla olduğuna işarettir. B, C ve D seçenekleri yanlış çünkü dar tepe yaşlı nüfusun az, nüfus artış hızının ise yüksek olduğunu gösterir. En güçlü çeldirici C'dir: Dar bir tepe düşük nüfus artış hızına işaret etmez, tam tersine yüksek doğum oranına bağlı olarak nüfus hızla artar.
SORU 02
Karadeniz Bölgesi'nin kıyı kesiminde dağınık yerleşmenin yaygın olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Karadeniz'de her yerde su bulunduğundan evlerin bir su kaynağı çevresinde toplanması gerekmez; engebeli arazi ve küçük, parçalı tarım alanları da ailelerin kendi toprakları üzerinde ayrı ayrı yerleşmesine yol açar. A, toplu yerleşmenin nedenidir ve İç Anadolu için geçerlidir; bu nedenle en güçlü çeldiricidir. C, D ve E yerleşme biçimini belirleyen temel etkenler değildir.
SORU 03
Bir ülkenin nüfus piramidinde tabanın dar, orta ve üst kısımların geniş olması aşağıdakilerden hangisini gösterir?
Çözüm
Piramidin tabanı 0-14 yaş grubunu gösterir; tabanın dar olması doğumların azaldığını, üst kısımların geniş olması ise yaşlı nüfusun fazla olduğunu, yani ortalama yaşam süresinin uzun olduğunu anlatır. Bu yapı gelişmiş ülkelere özgüdür. A ve E geniş tabanlı piramitlerin özelliğidir; C ve D piramidin biçiminden doğrudan çıkarılamaz.
SORU 04
Türkiye’de son yıllarda büyük kentlerden göç alan bazı ilçelerde konut kiralarının hızla artmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Büyük kentlerin çevresindeki ilçelerde kiraların artmasının başlıca nedeni, özellikle kırsaldan buralara yoğun göç alınmasıdır (C şıkkı). A şıkkındaki nüfusun yaşlanması kiraya değil, tersine talebin azalmasına yol açabilir; yakın bir çeldiricidir fakat yanlıştır.
SORU 05
Türkiye'de Adana ve Mersin çevresinde pamuk hasadı döneminde, Karadeniz'de fındık toplama döneminde görülen ve kısa süre sonra geri dönülen göç türü aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Tarım işçilerinin hasat dönemlerinde geçici olarak başka bölgelere gidip işin bitiminde geri dönmesi mevsimlik (geçici) göçtür; yayla göçleri ve turizm bölgelerine yazlık iş göçleri de bu türdendir. Sürekli iç göç kalıcı yer değiştirmedir; beyin göçü ve dış göç ülke dışına yöneliktir; mübadele ise antlaşmayla yapılan nüfus değişimidir.
SORU 06
Türkiye'de 1950'li yıllardan itibaren kırsal alanlardan büyük kentlere gerçekleşen yoğun iç göçte aşağıdakilerden hangisi başlıca etken olmuştur?
Çözüm
Doğru cevap A seçeneğidir. Türkiye'de kırsal alanlardan kentlere yönelik iç göçler genellikle sanayileşmenin hız kazanması ve kentlerde daha fazla iş olanağının bulunması nedeniyle artmıştır. B seçeneği (sınır güvenliği sorunları), Türkiye'nin esas göç motiflerinde 1950 sonrası kentleşme ile ilişkili değildir ve daha çok dış göçlere sebep olur. En güçlü çeldirici E şıkkıdır; doğal afetler geçici göçlerde etkili olsa da sürekli kitle hareketinde ekonomik faktörler yani sanayileşme daha belirleyicidir.
SORU 07
Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde yaygın olan toplu ve dağınık yerleşme tipleriyle ilgili olarak aşağıda bazı iller verilmiştir. Buna göre, Trabzon ilinde dağınık kır yerleşmelerinin yaygın olmasının başlıca nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Trabzon'da dağınık yerleşme tipinin yaygın olması, Karadeniz Bölgesi'nin genel özelliği olan engebeli ve parçalı arazi yapısından kaynaklanır. En güçlü çeldiricisi D'dir; çünkü geniş tarım alanları toplu yerleşmeyi destekler, ancak Karadeniz’de tarım alanları dardır.
SORU 08
Türkiye'de son yıllarda büyükşehirlerden kıyı turizmi gelişmiş kentlere doğru artan iç göçte aşağıdakilerden hangisi en belirgin etkendir?
Çözüm
Kıyı turizmi gelişmiş kentlere yönelen iç göçün başlıca nedeni, turizm sektörünün yarattığı istihdam imkanlarıdır. Sanayi tesislerinin kapanması (A) göçte etkili olabilir ama kıyı kentlerine yönelimi açıklamaz. Özellikle iyi iklim ve iş olanakları, turizmi cazip kılar.
SORU 09
Türkiye'de nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu il aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
İstanbul, Türkiye nüfusunun yaklaşık beşte birini barındırırken yüz ölçümü küçük olduğundan kilometrekareye düşen kişi sayısı bakımından açık farkla ilk sıradadır. A en güçlü çeldiricidir; Ankara nüfus bakımından ikinci olsa da geniş yüz ölçümü nedeniyle yoğunluğu çok daha düşüktür. Konya, yüz ölçümü en büyük il olduğundan yoğunluğu düşüktür.
SORU 10
Türkiye'ye ait bir bölgenin nüfus piramidinde genç nüfus oranı yüksek, yaşlı nüfus oranı ise düşük görülmektedir. Bu durum, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
Çözüm
Doğru cevap C seçeneğidir çünkü genç nüfus oranının yüksek olması nüfus artış hızının yüksek olduğuna işaret eder. En güçlü çeldirici, A seçeneğidir; fakat genç nüfus oranı yüksekse doğum oranları da yüksektir, düşük değildir.
SORU 11
Türkiye'de yerleşmelerin başlayıp sona erdiği yükselti sınırını (yerleşme üst sınırı) belirleyen temel etken aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Yükseldikçe sıcaklık düşer; belirli bir yükseltiden sonra tarım ve sürekli yaşam olanaksız hâle gelir. Bu nedenle yerleşme üst sınırını sıcaklık belirler ve bu sınır enleme göre değişir: Güney Türkiye'de kuzeye göre daha yüksektedir. Toprak, bitki örtüsü ve ulaşım yerleşmenin dağılışını etkiler ama üst sınırı belirlemez; yer altı kaynakları yalnızca maden yerleşmeleri için istisna oluşturur.
SORU 12
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'de doğudan batıya gerçekleşen iç göçün en önemli ekonomik nedeni olarak gösterilebilir?
Çözüm
Doğu-batı yönlü iç göçlerde asıl ekonomik itici güç, batı bölgelerinde sanayi ve hizmet sektörlerinin yoğunluğu ile daha fazla iş olanağının sunulmasıdır. A seçeneği çeldiricidir; aslında kırsalda eğitim olanakları batıya göre daha sınırlıdır. En güçlü çeldirici A'dır çünkü birçok aday göçleri yalnız eğitimle ilişkilendirebilir; ancak göçün temel nedeni ekonomik iş olanaklarıdır.
SORU 13
Aşağıda bir bölgeye ilişkin üç özellik verilmiştir:
- Yamaç araziler yaygındır.
- Tarım arazileri küçük ve dağınıktır.
- Yerleşmeler genellikle köy evlerinin birbirinden uzak olduğu şekilde dağılmıştır.
Bu tip yerleşme düzeninin ortaya çıkmasındaki temel coğrafi etken aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Doğru cevap D'dir. Engebeli ve parçalı arazi yapısı, yerleşmelerin dağınık olmasına ve küçük, parçalı tarım alanlarının oluşmasına neden olur. En güçlü çeldirici E seçeneğidir; ancak denize yakınlık yerleşme düzenini değil, ekonomik faaliyet türlerini daha çok etkiler.
SORU 14
Nüfus piramidi: Orta genişlikte taban, gövde ve tepe kısımlarında belirgin bir daralma; özellikle tabanda 1980'lere göre bir daralma izleniyor.
Aşağıdaki nüfus piramidi özelliklerinden hangisi, Türkiye'nin nüfus yapısı için 2000'li yıllarda yapılan yorumlara en uygundur?
Çözüm
Doğru cevap C'dir. 2000'li yıllarda, Türkiye'de doğurganlık azalmış ve nüfus artış hızı düşmeye başlamıştır. En güçlü çeldirici A seçeneğidir; çünkü 1980 öncesinde doğum oranları yüksekti fakat 2000'lerde hızlı nüfus artışı yerini yavaşlamaya bırakmıştır.
SORU 15
Bir ilin nüfus piramidi incelendiğinde; piramidin alt kesimi geniş, orta kesim hafifçe daralmakta, üst kesim ise belirgin şekilde daralmaktadır. Buna göre, bu illerle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi kesin olarak yapılabilir?
Çözüm
Piramidin tabanının geniş olması, doğum oranlarının yüksek ve buna bağlı olarak çocuk ve genç nüfus oranının fazla olduğuna işaret eder. Diğer seçenekler ise piramidin verilmemiş özellikleriyle ilgilidir. En güçlü çeldirici A’dır fakat piramidin üst kısmı dar ise yaşlı nüfus oranı azdır, doğum oranı ise yüksektir.
SORU 16
Aşağıdakilerden hangisi, son yıllarda Türkiye’de Karadeniz’in bazı köylerinden büyük şehirlere gerçekleşen iç göçte en etkili olan sebeplerden biridir?
Çözüm
Doğru yanıt C seçeneğidir; Karadeniz Bölgesi'nde arazi parçalanması ve buna bağlı geçim zorlukları, köyden kente göçü tetiklemektedir. En güçlü çeldirici olan B seçeneğinde ise makineleşme Akdeniz ve İç Anadolu'da tarlaların büyük olmasından dolayı daha etkilidir; Karadeniz’de arazinin parçalı yapısı makineleşmeyi zaten sınırlar.
SORU 17
Aşağıda bir ülkenin nüfus piramidine ilişkin bazı özellikler verilmiştir:
- Tabanda hafif daralma başlamıştır.
- Orta yaş grubu genişlemektedir.
- Ortalama yaşam süresi artmaktadır.
Bu ülke ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
Çözüm
Doğru cevap C seçeneğidir. Tabanda daralma, doğum oranının azalmaya başladığını; orta yaş grubunun genişlemesi ve ortalama yaşam süresinin artması ise toplumun yaşlanma sürecine girdiğini gösterir. B seçeneği güç bir çeldiricidir; ancak belirtilenler çocuk nüfusun azaldığını, yaşlı nüfusun arttığını gösterir.
SORU 18
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de kırdan kente yaşanan iç göçün sonuçlarından biri değildir?
Çözüm
Kırdan kente göç, kırsal kesimde nüfusu azaltır; dolayısıyla kırsal nüfus yoğunluğunun artması göçün sonucu olamaz. Göç alan kentlerde gecekondulaşma, altyapı yetersizliği ve işsizlik artar (A, D); göç veren yerlerde ise genç nüfusun gitmesiyle doğum ve nüfus artış hızı düşer, tarım alanları işlenmez kalır (B, C).
SORU 19
Aşağıdaki bilgiler, bir ülkedeki nüfus piramidi ile ilgilidir:
- Tabanda daralma başlamıştır.
- Orta yaş grubu oranı artmaktadır.
- Yaşlı nüfus oranında artış gözlenmektedir.
Bu piramitle ilgili olarak aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle doğrudur?
Çözüm
Tabanda daralma, doğurganlık oranının düştüğünü ve yaşlı nüfusun arttığını gösterir. Bu bilgiler nüfusun yaş ortalamasının arttığına işaret eder (C). En güçlü çeldirici olan A seçeneği ise, taban genişliğiyle ilgili olup; taban daralıyorsa doğurganlık oranı yüksek değildir.
SORU 20
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'de köyden kente iç göçlerin en önemli toplumsal sonucudur?
Çözüm
Doğru cevap B seçeneğidir çünkü köyden kente hızlı göç, kentlerde yeterli konut fırsatının olmaması nedeniyle gecekondu alanlarının oluşmasına yol açmıştır. En güçlü çeldirici A seçeneğidir; ancak iç göçler genellikle kırsal nüfusta eğitim seviyesini artırmaz, hatta eğitimli nüfusun kentlere göç etmesine neden olabilir.
Bu test, KPSS sınavının Coğrafya dersindeki Türkiye'nin Beşerî Coğrafyası konusundan 20 soru içerir. Bu konu sınavda ortalama 3 soruyla temsil edilir, yani testi bitirdiğinizde konunun sınavdaki payının birkaç katı kadar soru çözmüş olacaksınız.
KPSS sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.