Beşerî coğrafya 3 soru civarında yer alır ve nüfus ile göç ekseninde döner. Nüfus piramidi yorumlama, nüfusun dağılışını etkileyen faktörler, iç ve dış göçün nedenleri ile sonuçları en sık sorulan başlıklardır.
Nüfus piramidi sorularında piramidin tabanının genişliği doğum oranını, tepesinin genişliği ise ortalama yaşam süresini gösterir. Bu iki okuma soruların çoğunu çözer.
Test
0doğru
0yanlış
0,00net
10 soru
SORU 01
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'de doğudan batıya gerçekleşen iç göçün en önemli ekonomik nedeni olarak gösterilebilir?
Çözüm
Doğu-batı yönlü iç göçlerde asıl ekonomik itici güç, batı bölgelerinde sanayi ve hizmet sektörlerinin yoğunluğu ile daha fazla iş olanağının sunulmasıdır. A seçeneği çeldiricidir; aslında kırsalda eğitim olanakları batıya göre daha sınırlıdır. En güçlü çeldirici A'dır çünkü birçok aday göçleri yalnız eğitimle ilişkilendirebilir; ancak göçün temel nedeni ekonomik iş olanaklarıdır.
SORU 02
Aşağıda özellikleri verilen bir nüfus piramidi için doğru yorumu seçiniz:
- Geniş tabanlı
- Tepesi dar
- Genç nüfus oranı yüksek
Bu piramidin ait olduğu ülkede aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenmez?
Çözüm
Doğru cevap D'dir. Geniş tabanlı ve dar tepeli piramitler, yüksek doğurganlık ve nüfus artış hızının göstergesidir. En güçlü çeldirici C seçeneğidir; bağımlı nüfus oranı gençlerin fazlalığı nedeniyle yüksektir. Ancak nüfus artış hızının düşük olması (D seçeneği), bu piramit tipiyle çelişir.
SORU 03
Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde yaygın olan toplu ve dağınık yerleşme tipleriyle ilgili olarak aşağıda bazı iller verilmiştir. Buna göre, Trabzon ilinde dağınık kır yerleşmelerinin yaygın olmasının başlıca nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Trabzon'da dağınık yerleşme tipinin yaygın olması, Karadeniz Bölgesi'nin genel özelliği olan engebeli ve parçalı arazi yapısından kaynaklanır. En güçlü çeldiricisi D'dir; çünkü geniş tarım alanları toplu yerleşmeyi destekler, ancak Karadeniz’de tarım alanları dardır.
SORU 04
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'de köyden kente iç göçlerin en önemli toplumsal sonucudur?
Çözüm
Doğru cevap B seçeneğidir çünkü köyden kente hızlı göç, kentlerde yeterli konut fırsatının olmaması nedeniyle gecekondu alanlarının oluşmasına yol açmıştır. En güçlü çeldirici A seçeneğidir; ancak iç göçler genellikle kırsal nüfusta eğitim seviyesini artırmaz, hatta eğitimli nüfusun kentlere göç etmesine neden olabilir.
SORU 05
Türkiye'ye ait bir bölgenin nüfus piramidinde genç nüfus oranı yüksek, yaşlı nüfus oranı ise düşük görülmektedir. Bu durum, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
Çözüm
Doğru cevap C seçeneğidir çünkü genç nüfus oranının yüksek olması nüfus artış hızının yüksek olduğuna işaret eder. En güçlü çeldirici, A seçeneğidir; fakat genç nüfus oranı yüksekse doğum oranları da yüksektir, düşük değildir.
SORU 06
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'de 1980 sonrası dönemde görülen dış göçlerin başlıca nedenlerinden biri değildir?
Çözüm
1980 sonrası dış göçlerde temel sebepler genellikle ekonomik sıkıntılar, güvenlik sorunları ve siyasi istikrarsızlıklardır. Ekonomik koşullardaki iyileşme (A) göçü teşvik eden bir neden değildir, aksine göçü azaltır. ‘Uluslararası işçilik anlaşmaları’ en güçlü çeldiricidir; çünkü özellikle Almanya ile yapılan işçi alımı anlaşmaları daha önceki dönemleri daha fazla etkilemiş, 1980 sonrası göçün çoğunluk nedeni ekonomik sorunlardır.
SORU 07
Aşağıda bir ülkenin nüfus piramidine ilişkin bazı özellikler verilmiştir:
- Tabanda hafif daralma başlamıştır.
- Orta yaş grubu genişlemektedir.
- Ortalama yaşam süresi artmaktadır.
Bu ülke ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
Çözüm
Doğru cevap C seçeneğidir. Tabanda daralma, doğum oranının azalmaya başladığını; orta yaş grubunun genişlemesi ve ortalama yaşam süresinin artması ise toplumun yaşlanma sürecine girdiğini gösterir. B seçeneği güç bir çeldiricidir; ancak belirtilenler çocuk nüfusun azaldığını, yaşlı nüfusun arttığını gösterir.
SORU 08
Aşağıdakilerden hangisi, dağınık kır yerleşmelerinin görülmesinde en çok etkili olan coğrafi faktördür?
Çözüm
Doğru cevap C'dir. Dağınık kır yerleşmeleri özellikle engebeli yer şekillerinin (örneğin Karadeniz Bölgesi’nde olduğu gibi) görülmesiyle ilgilidir. B seçeneği (iklim koşulları), güçlü bir çeldiricidir; fakat iklimden ziyade topografya belirleyici rol oynar.
SORU 09
Aşağıdakilerden hangisi, yayla yerleşmelerinin Türkiye'de özellikle Karadeniz Bölgesi'nde yaygın olmasının başlıca nedeni olarak gösterilebilir?
Çözüm
Yayla yerleşmeleri Karadeniz'de, eğimin fazla olması ve yüksek miktarda yağış nedeniyle tarımın ve hayvancılığın uygun olduğu yaz döneminde ortaya çıkar. En güçlü çeldirici olan B ise iklim açısından Karadeniz Bölgesi'ni yanlış tanımlar; orada karasal değil, nemli ve ılıman iklim egemendir.
SORU 10
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de kırsal kesimden kentlere yönelik iç göçün başlıca nedenlerinden biri değildir?
Çözüm
Kırsal kesimden göçün temel nedenlerinden biri, köylerde konut ve altyapı imkanlarının gelişmemiş olmasıdır. Seçenek C, tersini iddia ederek doğru yanıt olur. A ve D ise iç göçün başlıca nedenlerindendir.
