KPSS Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası konusundan çözümlü test. Tamamı özgün, her sorunun ayrıntılı çözümü var.
0doğru
0yanlış
0,00net
22:00kalan
SORU 01
Bafra Ovası, aşağıdaki akarsulardan hangisinin taşıdığı alüvyonları denize ulaştığı yerde biriktirmesiyle oluşmuş bir delta ovasıdır?
Çözüm
Bafra Ovası, Kızılırmak'ın Karadeniz'e döküldüğü yerde oluşturduğu delta ovasıdır. A en güçlü çeldiricidir; Yeşilırmak'ın deltası ise Çarşamba Ovası'dır ve ikisi aynı ilde (Samsun) yer alır. Seyhan Çukurova'yı, Büyük Menderes Ege kıyısındaki deltayı oluşturur; Sakarya'nın ağzında belirgin bir delta ovası gelişmemiştir.
SORU 02
Türkiye'nin en büyük gölü olan Van Gölü oluşumuna göre aşağıdaki göl türlerinden hangisine girer?
Çözüm
Van Gölü, Nemrut Dağı'ndan çıkan lavların bir çöküntü alanının önünü kapatmasıyla oluşmuş bir volkanik set gölüdür. A en güçlü çeldiricidir; Tuz, Sapanca ve İznik gölleri tektoniktir ancak Van Gölü'nün çanağı tektonik olsa da gölü oluşturan asıl etken lav setidir. Tortum ve Abant heyelan set, Kestel karstik, Doğu Karadeniz dağlarındaki küçük göller buzul kökenlidir.
SORU 03
Türkiye'de yıllık sıcaklık farkının en fazla, kış sıcaklıklarının en düşük olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Doğu Anadolu, yüksekliği ve denizden uzaklığı nedeniyle sert karasal iklimin görüldüğü bölgedir; kışlar çok soğuk ve uzun, yazlar kısa ve sıcak geçtiğinden yıllık sıcaklık farkı en fazladır. Kıyı bölgelerinde (A, B, C, E) denizin ılımanlaştırıcı etkisi sıcaklık farkını azaltır. İç Anadolu da karasaldır ama Doğu Anadolu kadar yüksek olmadığından farkı daha azdır.
SORU 04
Akdeniz Bölgesi'nde kireç taşının suda çözünmesiyle oluşan obruk, dolin ve polye gibi şekiller aşağıdaki hangi yer şekli grubuna girer?
Çözüm
Kireç taşı gibi kolay çözünen kayaçların su etkisiyle aşınması sonucu oluşan obruk, dolin, polye, mağara ve traverten gibi şekiller karstik şekillerdir; Akdeniz Bölgesi'ndeki Taşeli Platosu bu şekillerin en yaygın olduğu alandır. Volkanik şekiller İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da, buzul şekilleri yüksek dağ zirvelerinde, kıyı şekilleri ise deniz kıyılarında görülür.
SORU 05
Türkiye'nin en uzun akarsuyu olan ve kaynağını Sivas'tan alıp Bafra'da Karadeniz'e dökülen nehir aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Kızılırmak, kaynağını Sivas'ın Kızıldağ çevresinden alır, İç Anadolu'da geniş bir yay çizdikten sonra Bafra Burnu'nda Karadeniz'e dökülür ve 1.355 km ile tamamı Türkiye sınırları içinde akan en uzun akarsudur. D en güçlü çeldiricidir; Fırat toplam uzunlukta daha uzundur ancak Türkiye dışına çıkar ve Basra Körfezi'ne dökülür. Sakarya ve Yeşilırmak da Karadeniz'e dökülür ama daha kısadır.
SORU 06
Türkiye'nin 36° - 42° kuzey enlemleri arasında yer almasının sonuçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Enlem, güneş ışınlarının geliş açısını belirler; Türkiye kuzey yarım kürede orta kuşakta yer aldığından güneyden kuzeye gidildikçe ışınların açısı küçülür ve sıcaklık ortalamaları düşer. A en güçlü çeldiricidir; yerel saat farkı boylam (26° - 45° doğu) ile ilgilidir. C, D ve E denizlere göre konum ve yer şekillerinin, yani özel konumun sonuçlarıdır.
SORU 07
Türkiye'nin 26° - 45° doğu boylamları arasında yer almasının sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
Çözüm
Boylam farkı yerel saat farkını belirler: 45 − 26 = 19 boylam ve her boylam 4 dakika olduğundan en doğu ile en batı arasında 19 × 4 = 76 dakika fark vardır. Doğru cevap B'dir. Diğer seçeneklerin tümü enlemin (36° - 42° kuzey) sonucudur; boylam sıcaklığı ya da mevsimleri etkilemez.
SORU 08
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin özel konumunun sonuçlarından biri değildir?
Çözüm
Orta kuşakta yer almak enlemle, yani matematik konumla ilgilidir; doğru cevap D'dir. Kıtalar arasında köprü olma (A), denize kıyısı olmanın iklim etkisi (B), Boğazlar (C) ve dağların uzanışı (E) Türkiye'nin kıtalara, denizlere ve yer şekillerine göre konumunu belirten özel konum sonuçlarıdır.
SORU 09
Aşağıdaki yer şekli - oluşum biçimi eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Çözüm
Kuzey Anadolu Dağları, Alp-Himalaya orojenezinde kıvrılmayla oluşmuş kıvrım dağlarıdır; volkanik değildir. Doğru cevap E'dir. Çukurova Seyhan ve Ceyhan'ın oluşturduğu deltadır (A), Erciyes volkanik dağdır (B), Pamukkale travertenleri kalsiyum karbonatlı suların biriktirmesiyle oluşan karstik şekillerdir (C), Hakkâri Cilo'daki göller buzul aşındırmasıyla oluşmuştur (D).
SORU 10
Ege kıyılarında dağların kıyıya dik uzanmasının sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Çözüm
Ege'de dağlar kıyıya dik uzandığından kıyı girintili çıkıntılıdır (A), koylar doğal liman oluşturur (C), denizel etki grabenler boyunca içeriye sokulur (B) ve ulaşım kolaydır (E). Kıta sahanlığının genişliği ise dağların uzanışına değil kıyı önündeki deniz tabanının eğimine bağlıdır; Ege'de geniş kıta sahanlığı kıyıya dik dağların doğrudan sonucu değildir. Doğru cevap D'dir.
SORU 11
Türkiye'de yıllık yağış miktarının en az olduğu yer aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Tuz Gölü çevresi, etrafı dağlarla çevrili ve deniz etkisine kapalı olduğundan Türkiye'nin en az yağış alan yeridir (yılda yaklaşık 250-300 mm); doğru cevap A'dır. Erzurum-Kars Platosu (D) soğuk ama Tuz Gölü çevresinden daha yağışlıdır; Menteşe Yöresi (E) ise Türkiye'nin en yağışlı yerlerinden biridir.
SORU 12
Türkiye'de Doğu Anadolu Bölgesi'nde kış sıcaklıklarının çok düşük olmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur?
Çözüm
Doğu Anadolu diğer bölgelerden ekvatora daha yakın değildir; üstelik ekvatora yakınlık sıcaklığı artıran bir etkendir, düşüren değil. Doğru cevap E'dir. Bölgede kışların çok soğuk geçmesi yükseltinin fazla olmasına (A), deniz etkisinden uzaklığa (B, D) ve kışın Sibirya'dan gelen soğuk yüksek basınca (C) bağlıdır.
SORU 13
Aşağıdaki akarsulardan hangisi sularını Türkiye sınırları dışındaki bir denize ya da göle ulaştırır?
Çözüm
Aras Nehri, Kura ile birleşerek Hazar Denizi'ne dökülür; Hazar kapalı bir havza olduğundan Aras açık havzaya ulaşmaz ve Türkiye dışına çıkar. Doğru cevap C'dir. Kızılırmak ve Sakarya Karadeniz'e (A, B), Büyük Menderes Ege'ye (D), Göksu Akdeniz'e (E) Türkiye sınırları içinden dökülür.
SORU 14
Aşağıdaki göl - oluşum türü eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Çözüm
Abant Gölü, Bolu'da bir heyelan kütlesinin vadiyi kapatmasıyla oluşmuş heyelan set gölüdür; doğru cevap B'dir. Tortum Gölü (Erzurum) de heyelan setidir, volkanik değil (A); Tuz Gölü tektonik kökenlidir (C); Nemrut Gölü Bitlis'teki Nemrut Dağı'nın kaldera gölü yani volkaniktir (D); Beyşehir Gölü tektonik-karstik kökenlidir (E).
SORU 15
Türkiye'nin en doğu ucunda yer alan Iğdır'da güneş, en batı ucundaki Gökçeada'dan yaklaşık 76 dakika önce doğar. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin sonucudur?
Çözüm
Dünya batıdan doğuya döndüğünden güneş önce doğudaki yerlerde doğar; her boylam arası 4 dakika fark yaratır. Türkiye 26°-45° doğu boylamları arasında olduğundan 19 × 4 = 76 dakika yerel saat farkı oluşur. Doğru cevap C'dir. Yarım küre (A) ve kuşak (B) enlemle, deniz (D) ve dağ uzanışı (E) özel konumla ilgilidir; güneşin doğuş saatini etkilemez.
SORU 16
I. Güneyden kuzeye gidildikçe sıcaklık ortalamalarının düşmesi
II. Dağların güney yamaçlarının kuzey yamaçlarından daha sıcak olması
III. Yaz aylarında gündüz süresinin gece süresinden uzun olması
IV. Üzerinden önemli ticaret yollarının geçmesi
Bu özelliklerden hangileri Türkiye'nin kuzey yarım kürede ve orta kuşakta yer almasının sonucudur?
Çözüm
Kuzeye gidildikçe sıcaklığın düşmesi (I), güneye bakan yamaçların daha fazla güneş alması (II) ve 21 Mart - 23 Eylül arasında gündüzlerin uzun olması (III) kuzey yarım kürede ve orta kuşakta bulunmanın, yani matematik konumun sonuçlarıdır; doğru cevap B'dir. Ticaret yollarının geçmesi (IV) kıtalar arasındaki yerle ilgili özel konum sonucudur.
SORU 17
Türkiye'de ortalama yükseltinin batıdan doğuya doğru artmasının sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Çözüm
Yükselti arttıkça engebe artar, düz ve sıcak tarım alanları daralır; Doğu Anadolu'da tarım alanları batıya göre daha dardır. Dolayısıyla D yükseltinin sonucu olamaz, doğru cevap D'dir. Yükseltiyle kış sıcaklıklarının düşmesi (A), eğimin artmasıyla akarsuların hızlanması (B), kar yağışının artması (C) ve yerleşmelerin daha yüksekte kurulması (E) yükseltinin sonuçlarıdır.
SORU 18
Türkiye'deki aşağıdaki ovalardan hangisi oluşum bakımından diğerlerinden farklıdır?
Çözüm
Çukurova (Seyhan-Ceyhan), Bafra (Kızılırmak), Çarşamba (Yeşilırmak) ve Silifke (Göksu) ovaları akarsuların denize döküldüğü yerde alüvyon biriktirmesiyle oluşan delta ovalarıdır. Konya Ovası ise iç kesimde, eski bir göl tabanında oluşmuş tektonik kökenli karasal bir ovadır. Doğru cevap E'dir.
SORU 19
Türkiye'de Karadeniz kıyılarının her mevsim yağış almasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi en fazladır?
Çözüm
Karadeniz'den gelen nemli hava kütleleri, kıyıya paralel uzanan Kuzey Anadolu Dağları'na çarparak yükselir, soğur ve yamaç (orografik) yağışları bırakır; bu nedenle kıyı kuşağı her mevsim yağışlıdır. Doğru cevap B'dir. Enlem (A) yağış rejimini belirlemez; volkanik dağ (C), tuzluluk (D) ve akarsu sayısı (E) yağışın nedeni değil sonucudur.
SORU 20
Türkiye'de kışları ılık ve yağışlı, yazları sıcak ve kurak geçen iklim bölgelerinde görülen, kısa boylu ve her mevsim yeşil çalılardan oluşan doğal bitki örtüsü aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Maki, Akdeniz ikliminin doğal bitki örtüsüdür; zeytin, mersin, defne, keçiboynuzu gibi kuraklığa dayanıklı, kısa boylu ve her mevsim yeşil kalan çalılardan oluşur. Doğru cevap B'dir. Bozkır (A) karasal iklimin, iğne yapraklı orman (E) soğuk ve nemli iklimin bitki örtüsüdür; tundra (C) Türkiye'de görülmez.
Bu test, KPSS sınavının Coğrafya dersindeki Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası konusundan 20 soru içerir. Bu konu sınavda ortalama 7 soruyla temsil edilir, yani testi bitirdiğinizde konunun sınavdaki payının birkaç katı kadar soru çözmüş olacaksınız.
KPSS sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.