Türkiye'nin fiziki coğrafyası, coğrafya testinin 7 soruluk ikinci büyük bloğudur. Konum, iklim, yer şekilleri ve akarsu-göl başlıkları düzenli olarak sorulur.
Matematik konum ile özel konumun sonuçlarını ayırt etmek temel bir ayrımdır: gölge boyu ve gece-gündüz süresi matematik konumla, üç tarafın denizlerle çevrili olması özel konumla ilgilidir. İklim sorularında ise bitki örtüsü-iklim eşleştirmesi en sık gelen kurgudur.
Test
0doğru
0yanlış
0,00net
10 soru
SORU 01
Türkiye'nin matematik konumu dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğru bir genellemedir?
Çözüm
Türkiye, 36°-42° kuzey enlemleri arasında yer alır ve bu nedenle ekvatorun kuzeyindedir. C seçeneği yanlıştır, Türkiye yalnızca kuzey yarımkürededir ve güçlü bir çeldiricidir.
SORU 02
Türkiye'nin hem matematik hem de özel konumuna bağlı olarak aşağıdakilerden hangisi ortaya çıkmıştır?
Çözüm
Türkiye'nin matematik konumu nedeniyle, kuzey yarımkürede ılıman kuşakta yer alan ülkemizde dört mevsim belirgin olarak yaşanır. 'Maden çeşitliliği' ve 'depremsellik' özel konumdandır, matematik konumla ilişkili değildir. 'Karasal iklimin yalnızca iç kesimlerde' görülmesi doğru değildir; çünkü Türkiye'de karasal iklim kenar bölgelerde de yer alır. 'Yer şekillerinin batıdan doğuya alçalması' ise yanlış bir bilgidir; aksine yükselir. Özellikle 'B' güçlü çeldiricidir, fakat deprem kuşağı, matematikten değil levha hareketlerinden kaynaklanır.
SORU 03
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’deki akarsular ile göllerin genel özelliklerinden biridir?
Çözüm
Akarsular taşıdıkları alüvyonlarla ova oluşumuna katkıda bulunabilir, bu özellik göller için geçerli değildir. En güçlü çeldirici olan A seçeneği yanlıştır çünkü birçok gölde mevsimsel değişikliklere bağlı olarak su seviyesi önemli ölçüde değişebilir.
SORU 04
Aşağıdaki bölgelerden hangisinde, verilen iklim tipi ve doğal bitki örtüsü eşleştirmesi doğrudur?
Çözüm
İç Anadolu'da karasal iklim ve doğal bitki örtüsü olarak bozkır yaygındır. En güçlü çeldirici olan C seçeneği ise Karadeniz’in doğal bitki örtüsünde genellikle iğne yapraklılardan ziyade karışık ormanlar yaygın olmakla birlikte, buradaki ifade eksik bir tanımlamadır ve Karadeniz için asıl karakteristik geniş yapraklı ormanlardır.
SORU 05
Aşağıdakilerden hangisi, bir akarsuyun Türkiye'deki bir göle göre genel olarak sahip olduğu bir özelliktir?
Çözüm
Doğru cevap C'dir, çünkü akarsular dinamik ve sürekli hareket hâlindedir; göller ise genellikle durgundur. En güçlü çeldirici olan A ise göllerin kapalı havzada bulunma olasılığı yüksek olduğundan, akarsular için genel bir özellik değildir.
SORU 06
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de tektonik hareketlerin bir sonucu değildir?
Çözüm
Doğru cevap E'dir. Volkan konilerinin rüzgarla aşınması mekanik çözülmeye girer, tektonik hareketin doğrudan sonucudur denemez. En güçlü çeldirici B ise tektonik çökmelerle oluştuğu için yanlıştır.
SORU 07
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’de fay hatlarının etkisiyle oluşmuş bir yer şekli değildir?
Çözüm
Konik volkanik dağlar fay hatlarıyla doğrudan ilgili değildir; bunlar volkanizma sonucu oluşur. Fay hatlarının etkisiyle horst ve grabenler, tektonik göller ve deprem ovaları oluşabilir. En güçlü çeldirici olan E seçeneği tektonik gölleri işaret eder, onlar da fayların etkisiyle olur.
SORU 08
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin özel konumunun bir sonucu olarak ortaya çıkan bir özelliktir?
Çözüm
Doğru seçenek D'dir çünkü ticaret yollarının geçmesi, Türkiye'nin kıtalar ve denizler arasındaki özel konumu ile ilgilidir. En güçlü çeldiricilerden C ise matematik konumuna da bağlanabileceği için yanlıştır; iklim çeşitliliği matematik ve özel konumun ortak sonucudur.
SORU 09
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’de dış kuvvetlerin etkisiyle oluşmuş bir yer şekli değildir?
Çözüm
Dağ sıraları Türkiye’de iç kuvvetlerle (tektonizma) oluşmuş yer şekillerindendir, dış kuvvetlerle değil. En güçlü çeldirici olan B seçeneği ise biriktirme sonucu değil, aşındırma sonucu oluşan falezlerdir fakat dış kuvvetlerle ilgilidir.
SORU 10
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de dağ oluşumlarının yer şekline etkilerinden biri olarak gösterilemez?
Çözüm
Doğru cevap D'dir çünkü dağların uzanışı, denizel etkinin iç kesimlere ulaşmasını zorlaştırır, kolaylaştırmaz. Bu, adayın dağların iklim üzerindeki etkisini yanlış yorumlama ihtimaline yönelik bir çeldiricidir.
