Türkiye'nin fiziki coğrafyası, coğrafya testinin 7 soruluk ikinci büyük bloğudur. Konum, iklim, yer şekilleri ve akarsu-göl başlıkları düzenli olarak sorulur.
Matematik konum ile özel konumun sonuçlarını ayırt etmek temel bir ayrımdır: gölge boyu ve gece-gündüz süresi matematik konumla, üç tarafın denizlerle çevrili olması özel konumla ilgilidir. İklim sorularında ise bitki örtüsü-iklim eşleştirmesi en sık gelen kurgudur.
Test
0doğru
0yanlış
0,00net
10 soru
SORU 01
Aşağıdakilerden hangisi, bir akarsuyun Türkiye'deki bir göle göre genel olarak sahip olduğu bir özelliktir?
Çözüm
Doğru cevap C'dir, çünkü akarsular dinamik ve sürekli hareket hâlindedir; göller ise genellikle durgundur. En güçlü çeldirici olan A ise göllerin kapalı havzada bulunma olasılığı yüksek olduğundan, akarsular için genel bir özellik değildir.
SORU 02
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin matematik konumunun sonuçları arasında gösterilemez?
Çözüm
Matematik konum, bir yerin enlem ve boylam değerleriyle ilgilidir; iklim, gölge boyu, gece-gündüz süreleri ve kuşak bu konumun sonuçlarıdır. Üç tarafın denizlerle çevrili olması ise ülkenin çevresindeki kara ve su kütlelerine göre yerini belirtir ve özel konumun sonucudur. Bu iki kavramın karıştırılması coğrafyadaki en sık hatalardandır.
SORU 03
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’deki akarsular ile göllerin genel özelliklerinden biridir?
Çözüm
Akarsular taşıdıkları alüvyonlarla ova oluşumuna katkıda bulunabilir, bu özellik göller için geçerli değildir. En güçlü çeldirici olan A seçeneği yanlıştır çünkü birçok gölde mevsimsel değişikliklere bağlı olarak su seviyesi önemli ölçüde değişebilir.
SORU 04
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de tektonik hareketlerin bir sonucu değildir?
Çözüm
Doğru cevap E'dir. Volkan konilerinin rüzgarla aşınması mekanik çözülmeye girer, tektonik hareketin doğrudan sonucudur denemez. En güçlü çeldirici B ise tektonik çökmelerle oluştuğu için yanlıştır.
SORU 05
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin özel konumunun bir sonucu olarak ortaya çıkan bir özelliktir?
Çözüm
Doğru seçenek D'dir çünkü ticaret yollarının geçmesi, Türkiye'nin kıtalar ve denizler arasındaki özel konumu ile ilgilidir. En güçlü çeldiricilerden C ise matematik konumuna da bağlanabileceği için yanlıştır; iklim çeşitliliği matematik ve özel konumun ortak sonucudur.
SORU 06
Aşağıdaki bölgelerden hangisinde, verilen iklim tipi ve doğal bitki örtüsü eşleştirmesi doğrudur?
Çözüm
İç Anadolu'da karasal iklim ve doğal bitki örtüsü olarak bozkır yaygındır. En güçlü çeldirici olan C seçeneği ise Karadeniz’in doğal bitki örtüsünde genellikle iğne yapraklılardan ziyade karışık ormanlar yaygın olmakla birlikte, buradaki ifade eksik bir tanımlamadır ve Karadeniz için asıl karakteristik geniş yapraklı ormanlardır.
SORU 07
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’de fay hatlarının etkisiyle oluşmuş bir yer şekli değildir?
Çözüm
Konik volkanik dağlar fay hatlarıyla doğrudan ilgili değildir; bunlar volkanizma sonucu oluşur. Fay hatlarının etkisiyle horst ve grabenler, tektonik göller ve deprem ovaları oluşabilir. En güçlü çeldirici olan E seçeneği tektonik gölleri işaret eder, onlar da fayların etkisiyle olur.
SORU 08
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde, verilen bölge ile o bölgede egemen olan iklim tipi ve doğal bitki örtüsü doğru şekilde eşleştirilmiştir?
Çözüm
Akdeniz Bölgesi'nde 'Akdeniz iklimi' görülür ve bu iklimin doğal bitki örtüsü 'makiler'dir. En güçlü çeldirici olan A seçeneğinde ise Karadeniz Bölgesi'nde 'Karasal iklim' ve 'Bozkır' verilmiştir; oysa Karadeniz'de nemli iklim ve ormanlar egemendir, karasal iklim ise iç bölgelerde yaygındır.
SORU 09
Türkiye'nin matematik konumu dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğru bir genellemedir?
Çözüm
Türkiye, 36°-42° kuzey enlemleri arasında yer alır ve bu nedenle ekvatorun kuzeyindedir. C seçeneği yanlıştır, Türkiye yalnızca kuzey yarımkürededir ve güçlü bir çeldiricidir.
SORU 10
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’de dış kuvvetlerin etkisiyle oluşmuş bir yer şekli değildir?
Çözüm
Dağ sıraları Türkiye’de iç kuvvetlerle (tektonizma) oluşmuş yer şekillerindendir, dış kuvvetlerle değil. En güçlü çeldirici olan B seçeneği ise biriktirme sonucu değil, aşındırma sonucu oluşan falezlerdir fakat dış kuvvetlerle ilgilidir.
