Coğrafya testinin 18 sorusunun yaklaşık 8'i ekonomik coğrafyadan gelir. Bu, coğrafyanın en yüklü bölümüdür ve büyük ölçüde eşleştirme bilgisine dayanır.
Ne eşleştiriliyor?
Tarım ürünü ile yetiştiği bölge, maden ile çıkarıldığı il, sanayi kuruluşu ile bulunduğu şehir, enerji santrali ile türü ve konumu. Bunlara ulaşım ve turizm başlıkları da eklenir.
Enerji yükselen değer
Son sınavlarda enerji konusunun ağırlığı artmış durumda. Hidroelektrik, termik, rüzgâr, jeotermal ve güneş santrallerinin hangi bölgelerde yoğunlaştığını ve bunun coğrafi nedenlerini bilmek gerekiyor. Jeotermalin Ege'de, rüzgârın kıyı kuşağında yoğunlaşması tesadüf değil; soru da genelde bu nedeni sorar.
Tablo çıkarmadan çalışmayın
Eşleştirme çeldiricileri çok yaygın olduğundan, ürün-il ve maden-il listelerini tablo hâlinde tekrar etmek yanlış sayısını belirgin biçimde düşürür. Bor, krom, linyit, bakır ve demir gibi sık sorulan madenlerle başlayın.
Test
0doğru
0yanlış
0,00net
10 soru
SORU 01
Aşağıdaki tarım ürünlerinden hangisinin yoğun olarak yetiştirildiği bölge yanlış verilmiştir?
Çözüm
Doğru cevap D seçeneğidir çünkü Antep fıstığı Türkiye'de en çok Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde, özellikle de Şanlıurfa ve Gaziantep illerinde yetiştirilir. Marmara Bölgesi ise Antep fıstığı üretiminde öne çıkan bir bölge değildir. En güçlü çeldirici olan B seçeneği, pamuğun Ege'de de yetiştiği düşünülerek karıştırılabilir; ancak pamuğun Güneydoğu Anadolu'da GAP projesiyle birlikte üretimi büyük ölçüde artmıştır.
SORU 02
Aşağıdakilerden hangisi tekstil sanayisinin Marmara Bölgesi'nde yoğunlaşmasının temel nedenlerinden biridir?
Çözüm
Doğru cevap B seçeneğidir. Marmara Bölgesi'nde karayolu, demiryolu ve deniz yolu gibi çeşitli ulaşım imkânları, tekstil ürünlerinin kolayca taşınmasını ve pazarlanmasını sağlar. A seçeneği güçlü çeldiricidir fakat bölgenin ortalama yükseltisi tekstil sanayisi üzerinde etkili değildir.
SORU 03
Türkiye'de jeotermal enerji potansiyelinin en yüksek olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Jeotermal kaynaklar, yer kabuğundaki kırık hatlarının yoğun olduğu alanlarda toplanır. Ege Bölgesi'nde bulunan çöküntü alanları ve fay hatları bu koşulu sağladığı için Denizli, Aydın ve Manisa çevresi ülkenin jeotermal üretiminin büyük bölümünü karşılar. Doğu Anadolu'da da volkanik kökenli kaynaklar bulunur, ancak üretim açısından Ege'nin gerisindedir.
SORU 04
Aşağıdaki enerji santrallerinden hangisi bulunduğu il ve enerji türü bakımından doğru eşleştirilmiştir?
Çözüm
Yatağan Termik Santrali, Muğla ilinde kömürle çalışan bir termik santraldir. A ve C seçenekleri maden ve il açısından çeldiricidir; örneğin Soma Termik Santrali Manisa’dadır, Kırşehir’de değildir. En güçlü çeldirici A seçeneğidir.
SORU 05
Aşağıdaki illerden hangisinde, hem ulaşım hem turizm faaliyetlerinin gelişmesinde kıyı kesiminde yer almasının etkisi daha belirgindir?
Çözüm
Doğru cevap B seçeneğidir. Trabzon, Karadeniz kıyısında yer aldığı için hem liman ulaşımı hem de doğal ve tarihi güzellikleriyle turizm açısından gelişmiştir. En güçlü çeldirici A seçeneği (Kayseri) ise Erciyes nedeniyle önemli bir kış turizmi merkezidir ancak kıyıda değildir, ulaşım ve turizmin birlikte gelişmesinde kıyının etkisi burada yoktur.
SORU 06
Türkiye’nin kıyı şehirlerinde, dar ve engebeli alanlarda bazı yüklerin limanlar aracılığıyla taşınması, alternatif yolları etkiler.
Türkiye'de deniz yolu ve karayolu ulaşımı kıyaslandığında, aşağıdaki illerden hangisinde, kısa mesafede yük taşımacılığında deniz yolunun tercih edilmesinde coğrafi koşullar daha etkilidir?
Çözüm
Trabzon, Karadeniz kıyılarında engebeli arazinin sık bulunduğu, karayolunun zor olduğu alanlarda, kısa mesafede yük taşımacılığında deniz yolunun önem kazandığı illerden biridir. İzmir ve Mersin büyük liman kentleridir ancak iç ulaşımı kolaydır. C seçeneği (Muğla) güçlü çeldiricidir; denize kıyısı vardır fakat yük taşımacılığı ağırlıklı olarak deniz yoluyla yapılmaz.
SORU 07
Aşağıdaki maden-il eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Çözüm
Balıkesir, Türkiye'nin önemli bor yataklarına sahiptir. Diğer illerle eşleştirilen madenler ise o illerde çıkarılmaz; özellikle D seçeneği çeldirici olabilir ancak Giresun’da linyit üretimi yoktur.
SORU 08
Aşağıdakilerden hangisi türü ve bulunduğu yer bakımından yanlış eşleştirilmiştir?
Çözüm
Doğru cevap D seçeneğidir. Soma, Manisa’da yer alan ve linyite dayalı büyük bir termik santral ile bilinmektedir; rüzgâr enerjisi santraliyle bilinen bir merkez değildir. En güçlü çeldirici C seçeneği olabilir; Gökçekaya barajı Eskişehir’deki hidroelektrik santrallerinden biridir, eşleştirme doğrudur.
SORU 09
Bursa ilinin tekstil ve otomotiv sanayisinin gelişmesinde aşağıdaki faktörlerden hangisi daha az etkili olmuştur?
Çözüm
Doğru cevap E seçeneğidir. İklim Bursa'nın sanayi gelişiminde belirleyici bir rol oynamazken; ham maddeye yakınlık, ulaşım, iş gücü ve nüfus faktörleri daha etkilidir. En güçlü çeldirici olarak A düşünülebilir, fakat tekstilde pamuk ve otomotivde ara malı taşımacılığı ile ham maddeye ulaşım Bursa'da kolaydır.
SORU 10
Aşağıdakilerden hangisi verilen tarım ürünü ile yetiştirildiği bölge bakımından doğru bir eşleştirmedir?
Çözüm
Çay, Türkiye'de yalnızca Doğu Karadeniz kıyı şeridinde ticari olarak yetiştirilmektedir. Diğer eşleştirmeler yanlıştır; özellikle B seçeneği (Fındık-Ege), çünkü fındık Karadeniz'de, Ege'de pek yetişmez. A seçeneği de pamuk için güçlü çeldiricidir ancak pamuk Ege ve Güneydoğu Anadolu’da yetişir, Karadeniz’de değil.
