20. yüzyıl başı Osmanlı Devleti, yıllara göre şaşırtıcı biçimde istikrarlı bir alandır: Trablusgarp, Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı ve Mondros ekseninden her yıl yaklaşık 4 soru gelir.
I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı'nın savaştığı cepheleri (taarruz, savunma, yardım) ayırt etmek ve her cephenin sonucunu bilmek gerekir. Mondros Ateşkes Anlaşması'nın 7. maddesi ise işgallerin hukuki dayanağı olduğu için özellikle sık sorulur.
Test
0doğru
0yanlış
0,00net
8 soru
SORU 01
Mondros Ateşkes Anlaşması'nın bazı maddeleri, Anadolu'da ilerleyen dönemde başlayan direniş hareketlerinin gerekçelerinden biri olmuştur. Buna göre aşağıdakilerden hangisi, Mondros Ateşkes Anlaşması'ndaki hükümlerin direnişi tetiklemesine doğrudan ortam hazırlayan bir uygulamadır?
Çözüm
Doğru seçenek C'dir; bu madde, Anadolu'nun pek çok bölgesinde işgalleri hukuki kılıfa sokmuş ve buna karşı halkın direnişini teşvik etmiştir. En güçlü çeldirici olan A seçeneği (Osmanlı ordusunun terhisi), savunmayı zayıflatmış olsa da doğrudan işgalin gerekçesi değildir; işgallere hukuki zemin hazırlayan asıl madde C'dir.
SORU 02
Balkan Savaşları'nın Osmanlı Devleti'ndeki milliyetçilik hareketlerine etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
B seçeneği doğrudur; Balkan Savaşları sonrası Osmanlıcılık zayıflamış ve Türkçülük akımı güçlenmiştir. C en güçlü çeldiricidir; çünkü Osmanlıcılığın tam tersine, etkisini kaybettiği bu dönemde Türk kimliği ön plana çıkmıştır.
SORU 03
Aşağıdakilerden hangisi, Trablusgarp Savaşı'nın Osmanlı Devleti üzerindeki siyasal sonuçlarından biri olamaz?
Çözüm
C seçeneği yanlıştır; Trablusgarp Savaşı, Osmanlı ordusunda modernleşmeyi hızlandırmamış, aksine askeri güçsüzlükleri açığa çıkarmıştır. En güçlü çeldirici B'dir; çünkü Oniki Ada'nın geçici olarak İtalya'ya bırakılması, savaşa bağlı önemli bir gelişmedir.
SORU 04
Aşağıdakilerden hangisi, Trablusgarp Savaşı'nın çıkış nedenlerinden biri değildir?
Çözüm
Doğru cevap E'dir; çünkü Osmanlı'nın İngiltere ile ittifak kurmak istemesi Trablusgarp Savaşı'nın nedeniyle ilgili değildir, bu kronolojik bir hatadır. A, B, C ve D seçenekleri savaşın gerçek nedenlerindendir.
SORU 05
Aşağıdakilerden hangisi, Balkan Savaşları'nın Osmanlı toplumu üzerindeki etkilerinden biri değildir?
Çözüm
C seçeneği yanlıştır çünkü Edirne ve Kırklareli, İkinci Balkan Savaşı sonunda Osmanlı Devleti'ne geri verilmiştir. En güçlü çeldirici olan E'de ise, Balkan milletlerinin bağımsızlıkları kesinleşmiş ve Osmanlı çıkışı tamamlanmıştır.
SORU 06
Aşağıdakilerden hangisi, I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin yalnızca müttefiklerinin yanında yer aldığı, kendi toprakları dışında savaştığı cephelerden biridir?
Çözüm
D seçeneği doğrudur; Makedonya Cephesi Osmanlı askerlerinin Almanya ve Avusturya-Macaristan'a destek olarak kendi toprakları dışında savaştığı bir cephedir. C ve E en güçlü çeldiricilerdir; fakat buralar Osmanlı’nın kendi sınırlarına ya da kontrol ettiği bölgelere komşudur.
SORU 07
Mondros Ateşkes Anlaşması'nın hangi maddesi, İtilaf Devletleri'ne Anadolu'da işgal için hukuki dayanak oluşturmuştur?
Çözüm
7. madde, İtilaf Devletleri'ne güvenliklerini tehdit edecek bir durum ortaya çıkması hâlinde herhangi bir stratejik noktayı işgal etme hakkı tanımıştır. Bu belirsiz ifade, işgallerin hukuki gerekçesi olarak kullanılmıştır. 24. madde ise altı ilde karışıklık çıkması hâlinde bu illerin işgal edilebileceğini öngörür ve ayrı bir tehdit oluşturur.
SORU 08
Aşağıdaki cephelerden hangisi, I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti'nin savunma amacıyla açtığı cepheler arasında yer almaz?
Çözüm
B seçeneği doğrudur; Galiçya Cephesi Osmanlı'nın müttefiklerine destek için asker gönderdiği, yani destek cephesi olup savunma amacıyla açılmamıştır. Özellikle A ve D seçenekleri bazen karıştırılır ancak bu cepheler Osmanlı’yı doğrudan savunma amaçlı açılmıştır.
