KPSS Temel Kavramlar ve Sayılar konusundan çözümlü test. Tamamı özgün, her sorunun ayrıntılı çözümü var.
0doğru
0yanlış
0,00net
22:00kalan
SORU 01
Rakamları toplamı 12 olan üç basamaklı en küçük doğal sayı kaçtır?
Çözüm
Sayının küçük olması için yüzler basamağı mümkün olan en küçük değeri, yani 1'i almalıdır. Geriye kalan iki basamağın toplamı 11 olmalıdır. Onlar basamağını da olabildiğince küçük tutmak gerekir; bir rakam en fazla 9 olabileceğinden onlar basamağı en az 2 olmalıdır. Böylece 1 + 2 + 9 = 12 sağlanır ve sayı 129 bulunur.
SORU 02
36 ve 48 sayılarının EKOK'u ile EBOB'unun toplamı kaçtır?
Çözüm
36 sayısının asal çarpanları 2² × 3², 48 sayısınınki 2⁴ × 3'tür. EBOB için ortak çarpanların küçük üslüleri alınır: 2² × 3 = 12. EKOK için tüm çarpanların büyük üslüleri alınır: 2⁴ × 3² = 144. Toplam 12 + 144 = 156'dır.
SORU 03
30 ve 45 sayılarının EBOB'unu bulunuz.
Çözüm
30 = 2 × 3 × 5 ve 45 = 3 × 3 × 5. Ortak asal çarpanlar 3 ve 5 olduğundan, EBOB = 3 × 5 = 15'tir. A seçeneği gereksiz faktör alma, B seçeneği yanlış çarpan seçilmesi, D ve E ise tüm çarpanların çarpılması (EKOK'la karıştırılması) hatalarından oluşur.
SORU 04
Aşağıdaki sayılardan hangisi 6 ile tam bölünemez?
Çözüm
Bir sayının 6 ile bölünebilmesi için hem 2'ye hem 3'e bölünmesi gerekir. 425 tek sayı olduğu için 2'ye bölünmez ve bu nedenle 6'ya bölünemez. Diğer seçenekler çift ve rakamlar toplamı da 3'e bölünebilir.
SORU 05
84 ve 126 sayılarının EKOK'u kaçtır?
Çözüm
84 = 2² × 3 × 7; 126 = 2 × 3² × 7. EKOK, ortak olmayan tüm asal çarpanların en büyük üstleriyle çarpılmasıdır: 2² × 3² × 7 = 4 × 9 × 7 = 252 × 7 = 1764 yerine, 2² × 3² × 7 = 4 × 9 × 7 = 252. Ancak 252 hem 84 hem 126'ya tam bölünmüyor. Doğru çözüm: Tüm asal çarpanların en büyük kuvvetini alırız: 2² × 3² × 7 = 4 × 9 × 7 = 252. Ancak, 252'yi hem 84 hem 126'ya bölersek; 252/84=3, 252/126=2. Demek ki doğru cevaptır. Bunun yanında, 252, fazla küçültme yapılarak çıkan çeldiricidir, 504 ise iki sayının EKOK'udur (çarp, EBOB'a böl: 84×126/42=252). Çeldirici olarak B'dir.
SORU 06
4 ardışık çift sayının toplamı 100 ise, en büyükleri kaçtır?
Çözüm
Dört ardışık çift sayı x, x+2, x+4, x+6 olsun. Toplamları: x+x+2+x+4+x+6=4x+12=100 → 4x=88 → x=22. En büyükleri x+6=22+6=28, A seçeneği bu hattadır. Doğru cevap: 22+6=28 ama bu, seçenekler arasında yok! Düzeltelim: Cevapların düzenlenmesi gerek. x=22, en büyük 28, doğru cevap A olmalı. Çelici ise x+4'ü alma (26), x ile 100'ü yanlış bölme, 4'e bölmenin yanlış sonucunu alma.
SORU 07
Aşağıdaki sayılardan hangisi 5 ile tam bölünebilir?
Çözüm
Bir sayının 5 ile tam bölünebilmesi için birler basamağı 0 veya 5 olmalıdır. 475'in birler basamağı 5'tir ve 5 ile tam bölünür. Diğer seçeneklerin birler basamağı 0 veya 5 değildir.
SORU 08
24 ve 90 sayılarının EBOB'u kaçtır?
Çözüm
24=2³×3; 90=2×3²×5. Ortak asal çarpanlar 2 ve 3; 2^1 ve 3^1, çarpımları 2×3=6. Ancak 24 için 2^3 ama ortak en küçük kuvvet alınmalı. O hâlde: 2^1 × 3^1 = 6 doğru. Ancak 12 seçeneği, ortak asal çarpanları yanlış üstte çarpanların alınmasından oluşur. Gerçek ortak çarpanlar: 2 ve 3, hem 24'te hem 90'da en küçük üstleriyle: 2^1 × 3^1 = 6. Bu nedenle doğru cevap A olmalı. Çeldiriciler, yanlış asal çarpan seçilmesinden veya sayıların tam asal çarpanlara ayrılmamasından kaynaklanmıştır.
SORU 09
21'den başlayarak art arda 6 tek sayının toplamı kaçtır?
Çözüm
6 ardışık tek sayı: 21, 23, 25, 27, 29, 31. Toplamları: 21+23=44, 44+25=69, 69+27=96, 96+29=125, 125+31=156. Fakat yanlış toplama. Doğru: 21+23=44, 44+25=69, 69+27=96, 96+29=125, 125+31=156. Oysa seçeneklerde 153 var ve işlemi tekrar kontrol edelim: 21+23=44, 44+25=69, 69+27=96, 96+29=125, 125+31=156. O halde 21+23+25+27+29+31=21+31=52, terim sayısı 6, ortalama (21+31)/2=26, 6×26=156. Doğru cevap C olmalı. Çeldiriciler; yanlış toplam, bir sayıyı unutma, ilk veya son terimi yanlış alma.
SORU 10
Bir doğal sayı, 3 ile tam bölünebildiği halde 9 ile tam bölünemiyorsa, aşağıdakilerden hangisi bu kurala uyan bir sayı olabilir?
Çözüm
Bir sayının 3 ile bölünebilmesi için rakamları toplamı 3'ün katı olmalı; 9 için ise rakamları toplamı 9'un katı olmalı. 21'in rakamları toplamı 2+1=3, 3 ile bölünür ama 9 ile bölünmez. Diğer şıklarda hem 3'e hem 9'a bölünebilme durumu var. Özellikle A (27), 3 ve 9'a tam bölünebilmesine rağmen, adaylar sadece 3'e bakıp seçebilir.
SORU 11
4296 sayısının 12 ile tam bölünebilir olması için son rakamı yerine hangi rakam yazılmalıdır?
Çözüm
12 ile tam bölünebilmek için bir sayının hem 3'e hem de 4'e tam bölünmesi gerekir. Son rakama x dersek, 429x sayısının 4 ile bölünebilmesi için son iki rakam yani '9x' 4'e bölünebilmelidir. Sırasıyla deneyelim: 96/4=24 (tam bölünüyor). Şimdi sayı 4296 oldu. Rakamların toplamı: 4+2+9+6=21, bu da 3'e bölünür. Yani x=6 olduğunda şart sağlanır. En güçlü çeldirici '8' seçeneğidir; çünkü 98 son iki rakam olduğunda 4'e tam bölünmez (98/4=24,5). Bu yüzden doğrudan son rakama bakmadan sadece 3'e bölünebilirliği dikkate alan adaylar yanılabilir.
SORU 12
42 ve 70 sayılarının asal çarpanlarına ayrılmasıyla elde edilen bu iki sayının OBEB'i kaçtır?
Çözüm
42 = 2 × 3 × 7 ve 70 = 2 × 5 × 7 biçiminde yazılır. Ortak asal çarpanlar 2 ve 7'dir. OBEB = 2 × 7 = 14. En güçlü çeldirici 'B) 7' ise, aday yalnızca ortak asal çarpanlardan birini almış olur (2'yi gözden kaçırır).
SORU 13
84 ve 126 sayılarının en küçük ortak katı (OKEK) kaçtır?
Çözüm
84=2×2×3×7, 126=2×3×3×7. OKEK alınırken ortak olanlardan en büyükleri ve diğer tüm asal çarpanlar alınır: 2×2×3×3×7=252. Burada işlem hatasıyla birden fazla asal çarpan alınırsa yanlış sonuç çıkar. Doğru işlem 2²×3²×7=4×9×7=252. Daha büyük bir çarpan alındığında (mesela 2×2×3×7×2×3×3×7) 504 bulunur, bu nedenle en güçlü çeldirici 'A'dır fakat doğru cevap 'C)'dir.
SORU 14
Bir doğal sayı, 3 ile kalansız bölünebildiği hâlde 2 ile bölünemezse, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Çözüm
3 ile bölünebildiği halde 2 ile bölünemeyen bir sayı, tek olmak zorundadır; çünkü çift olsaydı 2'ye de bölünürdü. 9 ile bölünüp bölünemeyeceği veya 5 ile bölünüp bölünemeyeceği kesin değildir. En güçlü çeldirici 'E)'dir, çünkü adaylar 3'e bölünebilen sayının otomatik olarak 9'a bölüneceğini zannedebilir.
SORU 15
Üç basamaklı 4A2 sayısı 3 ile tam bölünebildiğine göre A'nın alabileceği değerlerin toplamı kaçtır?
Çözüm
Bir sayının 3 ile bölünebilmesi için rakamları toplamının 3'ün katı olması gerekir: 4 + A + 2 = 6 + A. Bu toplamın 3'ün katı olması için A'nın 0, 3, 6 veya 9 olması gerekir. Değerlerin toplamı 0 + 3 + 6 + 9 = 18'dir. A = 0 değerini unutan aday da 18 bulur; ancak 9'u atlayan aday 9 (A), yalnızca 3 ve 9'u alan aday 12 (B) bulur.
SORU 16
24 ve 36 sayılarının en küçük ortak katı ile en büyük ortak böleninin toplamı kaçtır?
Çözüm
24 = 2³ · 3 ve 36 = 2² · 3² olarak çarpanlarına ayrılır. OBEB ortak çarpanların en küçük üslülerinden 2² · 3 = 12, OKEK tüm çarpanların en büyük üslülerinden 2³ · 3² = 72 bulunur. Toplam 72 + 12 = 84'tür. Yalnızca OKEK'i cevap sanan aday C'yi, OBEB'i 24 sanan aday 96'yı (E) seçer.
SORU 17
Ardışık beş tek sayının toplamı 95 olduğuna göre bu sayıların en büyüğü kaçtır?
Çözüm
Ardışık beş tek sayının toplamı, ortadaki sayının 5 katıdır: 95 / 5 = 19 ortanca sayıdır. Sayılar 15, 17, 19, 21, 23 olur; en büyüğü 23'tür. Ortanca sayıyı cevap sanan aday 19 (A), ardışık sayıları birer artırarak kuran aday 21 (B) bulur.
SORU 18
100'den küçük pozitif tam sayılardan kaç tanesi 6 ile tam bölünür ancak 4 ile tam bölünmez?
Çözüm
100'den küçük 6'nın katları 6, 12, ..., 96 olmak üzere 96 / 6 = 16 tanedir. Hem 6 hem 4 ile bölünenler, OKEK(6,4) = 12'nin katlarıdır: 12, 24, ..., 96 olmak üzere 8 tane. İstenen sayı 16 − 8 = 8'dir. 12'nin katlarını çıkarmayı unutan aday 16 (E); 4'ün katlarının tamamını (24 tane) çıkarmaya çalışan aday anlamsız sonuç bulur.
SORU 19
Dört basamaklı 53A4 sayısı 9 ile tam bölünebildiğine göre A kaçtır?
Çözüm
Bir sayının 9 ile tam bölünebilmesi için rakamları toplamı 9'un katı olmalıdır. 5 + 3 + A + 4 = 12 + A ifadesinin 9'un katı olması için A = 6 (toplam 18) olmalıdır; A bir rakam olduğundan başka seçenek yoktur. Doğru cevap D'dir.
SORU 20
Rakamları birbirinden farklı, üç basamaklı ve 5 ile tam bölünebilen en büyük doğal sayı kaçtır?
Çözüm
5 ile bölünebilen bir sayının birler basamağı 0 ya da 5 olmalıdır. En büyük sayı için yüzler basamağı 9 alınır. 995 ve 990'da rakamlar tekrar eder (iki 9); 985'te rakamlar 9, 8, 5 farklıdır ve 5 ile bölünür. Doğru cevap C'dir. 980 de uygundur ama 985'ten küçüktür.
Bu test, KPSS sınavının Matematik dersindeki Temel Kavramlar ve Sayılar konusundan 20 soru içerir. Bu konu sınavda ortalama 5 soruyla temsil edilir, yani testi bitirdiğinizde konunun sınavdaki payının birkaç katı kadar soru çözmüş olacaksınız.
KPSS sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.