KPSS Osmanlı Kültür ve Medeniyeti konusundan çözümlü test. Tamamı özgün, her sorunun ayrıntılı çözümü var.
0doğru
0yanlış
0,00net
22:00kalan
SORU 01
Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun'da ilmiye sınıfını temsil eden ve şer'i davalara bakan üye aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Kazasker, ilmiye sınıfının divandaki temsilcisidir; şer'i davalara bakar, kadı ve müderrislerin atamalarını yapar. Nişancı tuğra çeker ve arazi kayıtlarını tutar, defterdar maliyeden sorumludur, vezirazam padişahın mutlak vekilidir. Reisülküttap ise divan kâtiplerinin başıdır ve zamanla dış işlerinden sorumlu hâle gelmiştir. Bu görevlerin karıştırılması bu konudaki en yaygın hatadır.
SORU 02
Aşağıdakilerden hangisi tımar sisteminin Osmanlı Devleti'ne sağladığı yararlar arasında gösterilemez?
Çözüm
Tımar sisteminde vergi, hazineye nakit olarak girmez; toprağın vergi geliri doğrudan tımar sahibine bırakılır ve o da bu gelirle cebelü denen askerleri besler. Yani sistemin mantığı nakit dolaşımını artırmak değil, tam tersine nakde ihtiyaç duymadan asker ve üretim düzenini sürdürmektir. Diğer seçenekler sistemin bilinen işlevleridir.
SORU 03
Osmanlı Devleti'nde kapıkulu askerlerine üç ayda bir ödenen maaşa verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Ulufe, kapıkulu askerlerine üç ayda bir ödenen nakit maaştır. Cizye gayrimüslimlerden alınan bir vergi, öşür Müslüman köylüden alınan ürün vergisi, avarız olağanüstü durumlarda toplanan vergi, bac ise ticaret ve pazar vergisidir. Diğer dört seçeneğin tamamı vergi adıdır; yalnızca ulufe bir ödemedir.
SORU 04
Osmanlı Devleti'nde kapıkulu ocaklarına asker alınmasında uygulanan devşirme sistemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Çözüm
Doğru cevap D'dir. Kapıkulu ocaklarına asker alınmasında devşirme sistemi sadece Müslüman olmayan, Hristiyan ailelerin çocukları üzerinden uygulanırdı. Müslüman Osmanlı ailelerinden kapıkulu askeri alınmazdı. En güçlü çeldirici A seçeneğidir; çünkü devşirme uygulamasında Anadolu'dan alınmadığını düşünen adaylar yanılabilir, ancak uygulama her iki yakada da yapılmıştır.
SORU 05
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde dirlik topraklarının türlerinden biri değildir?
Çözüm
Doğru cevap D'dir. Osmanlı dirlik toprakları tımar, zeamet ve has olmak üzere üçe ayrılırdı. 'Yurtluk' ise gelirleri hanedan üyelerine veya bazı görevlilere bırakılan topraklardır. 'Çiftlik' ise özel mülkiyete geçen ve daha çok tımar sistemi dışında kalan toprak türüdür; dirlik sistemiyle doğrudan ilişkili değildir. C seçeneği ise, dirlik kapsamında olmamakla birlikte adayların karıştırabileceği bir toprak türüdür.
SORU 06
Osmanlı Devleti'nde aşağıdaki kurumlardan hangisinde hem eğitim hem de hukuk işlevi bir arada yürütülmüştür?
Çözüm
Doğru cevap B'dir. Medreseler Osmanlı'da hem dini eğitim kurumları hem de kadı, müderris gibi hukuk insanlarının yetiştirildiği kurumlardır. En güçlü çeldirici A seçeneğidir; Enderun Mektebi eğitim kurumu olmasına rağmen hukuk eğitimi vermezdi.
SORU 07
Tımar sistemiyle görevli sipahilerin üretime sağladığı katkıyla, sistemin Osmanlı ekonomisi üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Doğru cevap B'dir. Tımar sistemi, toprakların boş kalmasını engellemiş, merkezden uzak laçka bir ekonomi yerine köylerde üretimi zorunlu kılmıştır. En güçlü çeldirici A'dır, çünkü tımar vergileri çoğunlukla merkeze gitmeden, doğrudan tımarlı sipahiye aktarılırdı.
SORU 08
Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisi Divan-ı Hümayun’un temel bir görevi değildir?
Çözüm
Doğru cevap D'dir. Divan, beylerbeyilerine doğrudan komuta etmez, ancak onlara padişah fermanı ile talimat iletebilir. En güçlü çeldirici C'dir; çünkü Divan önemli atamaları padişah adına görüşüp teklif ederdi.
SORU 09
Kapıkulu ocaklarının aşağıdaki kollarından hangisi yalnızca ateşli silah kullanan ve kale savunmasında uzmanlaşmış birimdir?
Çözüm
Doğru cevap B'dir. Topçu Ocağı, ateşli silahlar olan topların kullanımı ve özellikle kale kuşatma ve savunmasında uzmandı. En güçlü çeldirici C seçeneğidir; çünkü Yeniçeriler genellikle piyade olup hem ateşli silah hem de yakın dövüşte kullanılmıştır, ancak kale savunmasının asıl uzmanı topçulardır.
SORU 10
Osmanlı toprak yönetiminde vakıf topraklarının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Doğru cevap C'dir. Vakıf topraklar, cami, medrese, imarethane gibi sosyal kurumların gelirlerini karşılamak için vakfedilen arazilerdir. En güçlü çeldirici A şıkkıdır; çünkü asker ihtiyacı için kullanılan araziler tımar sisteminde verilirdi, vakıflar ise doğrudan askeri amaç taşımaz.
SORU 11
Osmanlı Devleti'nin hukuk sisteminde şer'i ve örfi hukuku birlikte uygulaması, aşağıdaki kurumlardan hangisine doğrudan etki etmiştir?
Çözüm
Doğru cevap B'dir. Divan-ı Hümayun'da hem şer'i (dinî) hem de örfi (geleneksel) hukuk uygulanırdı. En güçlü çeldirici A şıkkıdır; Meclis-i Vala Tanzimat Dönemi'nde kurulmuştur ve Osmanlı'nın klasik dönem hukuk kurumları arasında yer almaz.
SORU 12
Osmanlı toprak yönetiminde tımar sistemi ile aşağıdakilerden hangisi arasında temel bir işlev farkı bulunmaktadır?
Çözüm
Tımar sistemi, gelirleri askeri hizmet karşılığı olarak sipahilere bırakılan toprakları içerirken, mukataa topraklarında ise gelirler doğrudan devlete (hazineye) nakit olarak aktarılmıştır. Bu temel fark, tımar sistemiyle mukataa toprakları arasında bir işlev ayrımı oluşturur. D seçeneği (vakfiye toprakları) genellikle dini ve sosyal hayrı amaçlar ama ağırlık, devlet gelir düzeni bakımından tımar-mukataa karşıtlığıdır.
SORU 13
Divan-ı Hümayun'da padişah tuğrasını çekmek, fermanları yazmak ve tapu-tahrir defterlerini tutmakla görevli üye aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Nişancı, padişah adına yazılan ferman ve beratlara tuğra çeken, Divan yazışmalarını yürüten ve tapu-tahrir defterlerini tutan üyedir. Defterdar mali işlerden, kazasker adli ve eğitim işlerinden, veziriazam padişahın mutlak vekili olarak genel yönetimden sorumludur. Reisülküttap, nişancıya bağlı kâtiplerin başıdır ve başlangıçta Divan üyesi değildir; en güçlü çeldirici budur.
SORU 14
Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin devlete sağladığı en önemli yarar aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Tımar sisteminde devlet, toprağın vergi gelirini maaş karşılığı olarak sipahiye bırakır; sipahi bu gelirle cebelü adı verilen askerleri besler ve toprağın işlenmesini denetler. Böylece hazineden para çıkmadan büyük bir ordu kurulur ve üretim sürekliliği sağlanır. D sistemin tersidir; vergi merkeze değil sipahiye gider. A yanlıştır çünkü mirî toprakların mülkiyeti devlette kalır.
SORU 15
Kapıkulu askerlerini tımarlı sipahilerden ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Kapıkulu askerleri devşirme kökenli, sürekli silah altında bulunan ve hazineden üç ayda bir ulufe (maaş) alan merkez ordusudur. Tımarlı sipahiler ise geçimini dirlik gelirinden sağlar (B), eyaletlerde yaşar (E) ve savaş zamanı orduya katılır (A); D de tımarlı sipahilerin özelliğine yakındır. Bu nedenle B, tımarlıları tanımladığı için en güçlü çeldiricidir.
SORU 16
Osmanlı toprak sisteminde geliri kale muhafızlarına ve tersane giderlerine ayrılan mirî toprak türü aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Ocaklık, geliri kale muhafızlarının maaşlarına ve tersane giderlerine ayrılan mirî topraktır. Yurtluk sınır boylarını koruyan beylere, paşmaklık padişah ailesinin kadınlarına, malikâne üstün hizmet karşılığı devlet adamlarına verilen topraktır; mukataa ise geliri iltizam yoluyla doğrudan hazineye aktarılan topraktır. A en güçlü çeldiricidir çünkü yurtluk da askerî amaçlıdır, ancak sınır beylerine aittir.
SORU 17
Osmanlı Devleti'nde devlet adamı yetiştirmek amacıyla saray içinde kurulan ve devşirme kökenli öğrencilerin eğitim gördüğü okul aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Enderun, Topkapı Sarayı içinde devşirme kökenli gençlerin yöneticilik ve saray hizmetleri için yetiştirildiği okuldur; sadrazam ve vezirlerin çoğu buradan çıkmıştır. A çeldiricidir; Sahn-ı Seman Fatih'in kurduğu medresedir, saray okulu değildir. Sıbyan mektebi temel eğitim, Darülfünun ve Harbiye ise 19. yüzyıl kurumlarıdır.
SORU 18
Divan-ı Hümayun'da adalet ve eğitim işlerinden sorumlu olan, kadı ve müderrislerin atamasını yapan üye aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Kazasker (kadıasker), Divan'da adalet ve eğitim işlerinden sorumlu üyedir; kadıların ve müderrislerin atanmasını yürütür, Rumeli ve Anadolu kazaskeri olmak üzere ikidir. D en güçlü çeldiricidir; şeyhülislam dinî konularda fetva verir ancak Divan'ın asli üyesi değildir. Nişancı yazışma, defterdar maliye, kaptanıderya donanma işlerine bakar.
SORU 19
Yeniçeri Ocağı'na asker yetiştirmek amacıyla devşirme çocukların eğitildiği ocak aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Devşirme yoluyla toplanan çocuklar önce Türk ailelerinin yanında Türkçe ve İslam kültürünü öğrenir, sonra Acemi Ocağı'nda askerî eğitim alarak Yeniçeri Ocağı'na geçerdi. Cebeci silah bakımı ve taşınmasından, Topçu top dökümü ve kullanımından, Humbaracı havan topundan, Lağımcı ise kuşatmalarda tünel kazmaktan sorumlu Kapıkulu piyade ocaklarıdır.
SORU 20
Osmanlı Devleti'nde geliri yüz bin akçenin üzerinde olan ve padişah, vezir, beylerbeyi gibi üst düzey devlet adamlarına verilen dirlik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Dirlikler gelirine göre üçe ayrılır: Has (100.000 akçe üstü) padişah ve üst düzey yöneticilere, zeamet (20.000-100.000 akçe) orta düzey görevlilere, tımar (20.000 akçeye kadar) sipahilere verilir. Vakıf arazisi geliri hayır kurumlarına ayrılan topraktır; mukataa geliri iltizamla hazineye aktarılan topraktır. B en güçlü çeldiricidir çünkü o da bir dirlik türüdür ama gelir aralığı farklıdır.
Bu test, KPSS sınavının Tarih dersindeki Osmanlı Kültür ve Medeniyeti konusundan 20 soru içerir. Bu konu sınavda ortalama 5 soruyla temsil edilir, yani testi bitirdiğinizde konunun sınavdaki payının birkaç katı kadar soru çözmüş olacaksınız.
KPSS sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.