120 soruluk tam deneme. Sınavın gerçek konu dağılımına göre kurulmuş, süreli ve çözümlü.
0doğru
0yanlış
0,00net
130:00kalan
SORU 01 · Paragrafta Anlam
---- Bir usta, çırağına önce aletleri tanıtır, sonra onları yıllarca elinin altında bulundurur. Çırak, ustasının hangi işte hangi aleti seçtiğini, neyi neden yapmadığını izleyerek öğrenir. Kitaplar bu bilginin yalnızca kabuğunu verir; özü, bir ustanın yanında geçirilen zamanda saklıdır.
Bu parçanın başına düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Çözüm
Parçanın devamı, mesleğin özünün kitaplarla değil ustayı izleyerek öğrenildiğini anlatmaktadır; bu nedenle başa, yazıya dökülemeyen ve yaşayarak edinilen bilgiden söz eden B gelmelidir. E parçanın savunduğu düşüncenin tersidir. A yalnızca aletlere odaklanır; C ve D parçada yer almayan yargılardır.
SORU 02 · Anayasa ve Devlet Yapısı
Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine göre, Cumhurbaşkanı'nın yürütme yetkilerini kullanırken doğrudan başvurabileceği bir yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Cumhurbaşkanı, yürütmeye ilişkin konularda doğrudan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir. Kanun tasarısı sunma yetkisi kaldırılmıştır. Bütçe kanunu teklif etme ise düzenli olarak yapılır ancak bu soruda doğrudan yürütme yetkisi açısından kararnameler öne çıkar. En güçlü çeldirici olan 'Genelge yayımlama' bir idari işlem olup, yürütme işlemlerinin biçimsel tarafını ifade eder, doğrudan anayasal usulle belirlenen yürütme yetkisinin kullanılmasını nitelendirmez.
SORU 03 · İlk Müslüman Türk Devletleri
Aşağıdaki Türk-İslam devletlerinden hangisi, ilk kez Türkçeyi resmi devlet dili olarak kullanmıştır?
Çözüm
Karahanlılar, Türkçeyi resmi devlet dili olarak kullanan ilk Müslüman Türk devletidir. Gazneliler ve Selçuklular resmi dil olarak Farsçayı tercih etmiş, Harzemşahlar ve Babürlüler ise Karahanlılardan sonra farklı coğrafyalarda hüküm sürmüştür. En güçlü çeldirici B seçeneğidir; çünkü Büyük Selçuklular Türk kökenli olmasına rağmen resmi dilleri Farsçadır.
SORU 04 · İlk Müslüman Türk Devletleri
Aşağıdakilerden hangisi Malazgirt Savaşı'nın Anadolu tarihine olan en önemli etkilerinden biridir?
Çözüm
1071 Malazgirt Savaşı'nın ardından Anadolu'da Türklerin yerleşimi hızlanmış ve Anadolu'nun Türkleşme süreci başlamıştır. B seçeneği (Haçlı Seferleri), savaşın ardından ortaya çıkan bir süreç olsa da doğrudan ilk sonuç değildir; esas önemli etki, Anadolu'nun Türk yurdu haline gelmeye başlamasıdır.
SORU 05 · Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası
Türkiye'nin 36° - 42° kuzey enlemleri arasında yer almasının sonuçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Enlem, güneş ışınlarının geliş açısını belirler; Türkiye kuzey yarım kürede orta kuşakta yer aldığından güneyden kuzeye gidildikçe ışınların açısı küçülür ve sıcaklık ortalamaları düşer. A en güçlü çeldiricidir; yerel saat farkı boylam (26° - 45° doğu) ile ilgilidir. C, D ve E denizlere göre konum ve yer şekillerinin, yani özel konumun sonuçlarıdır.
SORU 06 · İnkılap Tarihi ve Atatürk İlkeleri
Aşağıda verilen inkılaplardan hangisi, alanına göre yanlış sınıflandırılmıştır?
Çözüm
Doğru cevap E seçeneğidir. Kabotaj Kanunu esas olarak ekonomik değil, deniz ticaretindeki egemenlik haklarının (millî egemenlik) kullanılmasıyla ilgilidir ve siyasi/ulusal bağımsızlık kapsamında değerlendirilir. En güçlü çeldirici olan C seçeneği (Soyadı Kanunu – Sosyal), sosyal alanda yapılan bir inkılap olup sınıflandırılmıştır.
SORU 07 · Problemler
Bir satıcı bir malı %20 zararla 320 TL'ye satmıştır. Aynı malı %15 kârla satsaydı kaç TL'ye satardı?
Çözüm
%20 zararla satış, alış fiyatının %80'idir: 0,8 · A = 320, dolayısıyla A = 400 TL. %15 kârlı satış fiyatı 400 · 1,15 = 460 TL olur. Alış fiyatını 320 · 1,2 = 384 diye hesaplayan aday yanlış yola girer; %15 kârı 320 üzerinden hesaplayan aday 368 (A) bulur, bu en güçlü çeldiricidir.
SORU 08 · Türkiye'nin Ekonomik Coğrafyası
Aşağıdaki enerji santrali - türü eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Çözüm
Denizli Sarayköy'deki Kızıldere santrali, Türkiye'nin ilk jeotermal elektrik santralidir; Büyük Menderes grabenindeki sıcak su kaynaklarını kullanır. Afşin-Elbistan linyitle çalışan termik, Atatürk ve Keban barajları Fırat üzerindeki hidroelektrik, Hamitabat (Kırklareli) ise doğal gazla çalışan termik santraldir. Türkiye'nin nükleer santrali Mersin Akkuyu'dadır.
SORU 09 · İdare Hukuku
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki büyükşehir belediyelerinin zorunlu organlarından biridir?
Çözüm
Doğru cevap C'dir çünkü büyükşehir belediyesi zorunlu organları; büyükşehir belediye meclisi, büyükşehir belediye encümeni ve büyükşehir belediye başkanıdır. A seçeneği çeldiricidir, encümen zorunlu organdır ancak A'da içeriği net verilmiştir ve sorunun odak noktası başkandır. B seçeneği il özel idaresinin organıdır, E seçeneği merkezî idareye aittir. D ise zorunlu bir organ değildir.
SORU 10 · Problemler
Şeker oranı %40 olan 30 litrelik şekerli suya kaç litre saf su eklenirse karışımın şeker oranı %24 olur?
Çözüm
Karışımdaki şeker miktarı 30 · 0,40 = 12 litredir ve su eklenince değişmez. x litre su eklenirse 12 / (30 + x) = 0,24 denkleminden 30 + x = 50 ve x = 20 bulunur. Oranları doğrudan orantılayan (40/24 · 30 − 30 = 20) aday tesadüfen aynı sonuca ulaşır; ancak şeker miktarını 12 yerine 30 · 0,24 = 7,2 alan aday denklemi yanlış kurar ve 10 (A) ya da 15 (B) gibi değerler bulabilir.
SORU 11 · İdare Hukuku
Aşağıdakilerden hangisi hizmet yerinden yönetim kuruluşlarına örnektir?
Çözüm
Yerinden yönetim kuruluşları yer yönünden (belediye, il özel idaresi, köy) ve hizmet yönünden (üniversiteler, TRT, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları) olmak üzere ikiye ayrılır. Üniversiteler belirli bir hizmeti yürütmek için kurulmuş, kamu tüzel kişiliğine sahip hizmet yerinden yönetim kuruluşlarıdır. Kaymakamlık ise merkezî yönetimin taşra birimidir.
SORU 12 · Paragrafta Anlam
Bisiklet, otomobille karşılaştırıldığında yavaş görünür; ama kent içinde beş kilometrelik bir yolda çoğu zaman otomobilden önce varır. Otomobil park yeri arar, trafikte bekler, kırmızı ışıkta durur; bisiklet ise ara sokaklardan süzülür, kapıya kadar gelir. Otomobil yakıt ister, bisiklet yalnızca biraz kahvaltı. Biri yolu uzatır, diğeri kısaltır.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisinden yararlanılmıştır?
Çözüm
Parça baştan sona bisiklet ile otomobili hız, park, yakıt ve yol gibi ölçütlerle yan yana koyarak anlatmaktadır; iki varlığın benzer ya da farklı yönleriyle ele alınması karşılaştırmadır. B çeldiricidir; "beş kilometre" bir ölçü olsa da parça sayısal verilere dayanmaz. Bir uzmanın sözüne başvurulmadığından tanık gösterme, kavram açıklanmadığından tanımlama yoktur.
SORU 13 · Türkiye'nin Ekonomik Coğrafyası
Karabük ve Ereğli demir-çelik fabrikalarının Batı Karadeniz'de kurulmasında aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?
Çözüm
Demir-çelik üretiminde en büyük enerji girdisi kok kömürüdür; Karabük (1937) ve Ereğli (1965) fabrikaları Zonguldak taş kömürü havzasına yakın olduğu için bu bölgede kurulmuştur. A en güçlü çeldiricidir; demir cevheri Sivas Divriği'den taşınır, bölgede bulunmaz. İskenderun demir-çelik tesisi ise liman ve ulaşım kolaylığına göre kurulmuştur.
SORU 14 · Paragrafta Anlam
Oysa günümüzde yapay zeka, çok daha karmaşık problemlere kısa sürede çözüm üretebiliyor. Ayrıca bu sistemler, insan beyninin sınırlarını zorlayacak kadar hızlı ve verimli çalışıyor. Artık bilginin toplanması kadar, işlenmesi ve anlamlı verilere dönüştürülmesi de önem taşıyor. Gelecekte bilimsel çalışmalar, çok daha farklı alanlara yönelebilir.
Bu paragrafın anlam bütünlüğünü sağlamak için aşağıdaki cümlelerden hangisi başına getirilmelidir?
Çözüm
Paragraf, yapay zekanın gelişimiyle birlikte hayatımıza etkilerinden ve değişen süreçlerden söz ediyor. B seçeneği, genel bir giriş cümlesi olarak akışı doğru temellendiriyor. En güçlü çeldirici olan A seçeneği ise paragraftaki bilgiyle doğrudan örtüşmüyor.
SORU 15 · Güncel Olaylar
2023 FIFA Kulüpler Dünya Kupası finalinde, Manchester City hangi takımı yenerek şampiyon olmuştur?
Çözüm
2023 FIFA Kulüpler Dünya Kupası finalinde İngiltere’den Manchester City, Brezilya temsilcisi Fluminense’yi mağlup ederek şampiyon olmuştur. En güçlü çeldirici Palmeiras ise önceki yılların finalistidir ancak 2023 finalinde yer almamıştır.
SORU 16 · Sözel Mantık
Beş öğrenci (Aslı, Bilge, Cem, Demir, Emre) voleybol, basketbol, hentbol, futbol ve masa tenisi takımlarından birini seçmiştir.
- Aslı voleybol veya basketbol takımlarını seçmemiştir.
- Cem futbolu seçmemiştir.
- Demir voleybolu, Emre hentbolu seçmiştir.
- Bilge masa tenisi seçmemiştir.
Tablodaki bilgilere göre Aslı hangi takımı seçmiştir?
Çözüm
Demir voleybolu, Emre hentbolu aldı. Aslı voleybol ya da basketbol almazsa, masa tenisi, hentbol veya futbol kalır. Bilge masa tenisi seçmemişse, geriye basketbol kalır. Cem futbol almazsa, masa tenisi, hentbol ve voleybol Demir ve Emre'de olduğundan ona basketbol kalamaz, geriye sadece masa tenisi kalır. Aslı’ya da futbol kalır.
SORU 17 · Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası
Türkiye'de yıllık sıcaklık farkının en fazla, kış sıcaklıklarının en düşük olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Doğu Anadolu, yüksekliği ve denizden uzaklığı nedeniyle sert karasal iklimin görüldüğü bölgedir; kışlar çok soğuk ve uzun, yazlar kısa ve sıcak geçtiğinden yıllık sıcaklık farkı en fazladır. Kıyı bölgelerinde (A, B, C, E) denizin ılımanlaştırıcı etkisi sıcaklık farkını azaltır. İç Anadolu da karasaldır ama Doğu Anadolu kadar yüksek olmadığından farkı daha azdır.
SORU 18 · Paragrafta Anlam
Dağın zirvesinden bakıldığında, aşağıda uzanan vadiler adeta bir tabloyu andırır. Sabahın ilk ışıklarıyla sislerin arasında yavaşça hareket eden nehir, göz alıcı bir manzara oluşturur. Kuş cıvıltıları ve hafif esen rüzgâr ise insanın içini huzurla doldurur. Bu büyüleyici doğa görüntüsü, insana hayatın telaşından bir an için uzaklaşmanın önemini hatırlatır.
Bu parçada anlatımda kullanılan teknik aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Doğru cevap C seçeneğidir. Parça doğa manzarasını hayal ettiren görsel ayrıntılar barındırır ve betimleyici anlatım tekniğiyle yazılmıştır. En güçlü çeldirici B'dir; fakat parçada bir olay ya da hareket akışı yoktur, yalnızca betimleme vardır.
SORU 19 · Dil Bilgisi
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir ünsüz türemesi (yani ünsüz artması) görülmektedir?
Çözüm
"Yumurta" sözcüğünün kökü "yumurta" değil, "yumur"dur ve türetilirken araya "t" ünsüzü eklenerek ünsüz türemesi gerçekleşmiştir. "A", "B", "C" ve "D" seçeneklerinde böyle bir ses olayı yoktur.
SORU 20 · Sayısal Mantık
Bölge A: 120
Bölge B: 160
Bölge C: 70
Bölge D: 150
Aşağıda bir firmanın dört farklı bölgesinde satılan ürün miktarları tablo hâlinde verilmiştir. Hangi bölgedeki ürün satışları, toplam satışların %30'undan fazlasını oluşturmuştur?
Çözüm
Toplam satış miktarını bulalım: 120 + 160 + 70 + 150 = 500. %30'u; 500 x 0,3 = 150'dir. 160 satılan Bölge B, 150'den fazla olduğu için %30’dan fazladır. Bölge D tam %30'a eşittir, daha fazla değildir. En güçlü çeldirici D seçeneğidir; çünkü adaylar 150'nin %30’dan fazla olduğunu düşünebilir, ancak sınır 'fazlası' sorulduğundan sadece B doğrudur.
SORU 21 · 20. Yüzyıl Başında Osmanlı Devleti
Aşağıdaki cephelerden hangisi, I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti'nin savunma amacıyla açtığı cepheler arasında yer almaz?
Çözüm
B seçeneği doğrudur; Galiçya Cephesi Osmanlı'nın müttefiklerine destek için asker gönderdiği, yani destek cephesi olup savunma amacıyla açılmamıştır. Özellikle A ve D seçenekleri bazen karıştırılır ancak bu cepheler Osmanlı’yı doğrudan savunma amaçlı açılmıştır.
SORU 22 · Rasyonel, Üslü ve Köklü Sayılar
1/3, 3/8, 2/5, 5/12, 4/9
Aşağıdaki rasyonel sayılardan hangisi en büyüktür?
Çözüm
Tüm sayıları ortak payda olan 72 ile karşılaştıralım:
- 1/3 = 24/72
- 3/8 = 27/72
- 2/5 = 28.8/72 ≈ 29/72
- 5/12 = 30/72
- 4/9 = 32/72.
32/72 diğerlerinden büyüktür, yani en büyük sayı 4/9 olur. En güçlü çeldirici 5/12'dir, çünkü 30/72 değeriyle 4/9'a çok yakındır ve çoğu aday 5'in 4'ten büyük olmasından dolayı gözden kaçırabilir.
SORU 23 · Temel Kavramlar ve Sayılar
84 ve 126 sayılarının en küçük ortak katı (OKEK) kaçtır?
Çözüm
84=2×2×3×7, 126=2×3×3×7. OKEK alınırken ortak olanlardan en büyükleri ve diğer tüm asal çarpanlar alınır: 2×2×3×3×7=252. Burada işlem hatasıyla birden fazla asal çarpan alınırsa yanlış sonuç çıkar. Doğru işlem 2²×3²×7=4×9×7=252. Daha büyük bir çarpan alındığında (mesela 2×2×3×7×2×3×3×7) 504 bulunur, bu nedenle en güçlü çeldirici 'A'dır fakat doğru cevap 'C)'dir.
SORU 24 · Dil Bilgisi
"Bu kitabı geçen yaz okumuştum." cümlesinde kaç tane sıfat vardır?
Çözüm
"Bu" sözcüğü "kitabı" adını işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatıdır. "Geçen" sözcüğü ise "yaz" adını niteleyen bir sıfat-fiildir. Toplam iki sıfat vardır. "Okumuştum" yüklem, "kitabı" ve "yaz" ise addır.
SORU 25 · Yazım Kuralları ve Noktalama
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işareti yanlış kullanılmıştır?
Çözüm
B seçeneğinde 'Tatilde, dağlara çıkar; farklı yerler keşfederim.' cümlesinde iki yüklemli eş görevli cümleler arasında virgül değil noktalı virgül gerektirir ya da iki cümle tek bir cümlede verilmişse virgül fazladır. En güçlü çeldirici A seçeneğidir; ancak A'da tüm noktalama işaretleri doğrudur, nedenle yanlıştır.
SORU 26 · Problemler
Bir anne 36, çocuğu 8 yaşındadır. Kaç yıl sonra annenin yaşı çocuğunun yaşının 3 katı olur?
Çözüm
x yıl sonra anne 36 + x, çocuk 8 + x yaşında olur. 36 + x = 3(8 + x) denkleminden 36 + x = 24 + 3x, dolayısıyla 2x = 12 ve x = 6 bulunur. Kontrol: 42 = 3 · 14. Yalnızca annenin yaşını artıran aday 36 + x = 24 yazıp hata yapar; yaş farkının (28) sabit kaldığını kullanan aday da 3k − k = 28, k = 14 ile aynı sonuca ulaşır.
SORU 27 · Sayısal Mantık
Kitap Türü Kitap Sayısı
Roman 28
Şiir 12
Gezi 15
Tiyatro 5
Aşağıda bir kütüphanedeki kitap türleri ve sayıları tablosu yer almaktadır. Toplam kitap sayısı kaçtır?
Çözüm
Tüm kitap türlerinin sayıları toplanır: 28 + 12 + 15 + 5 = 60. En güçlü çeldirici, satır veya sütunu yanlış toplayan öğrencinin ulaşabileceği 61 veya yalnızca ilk üç terimi toplayıp 55 sonucuna varanlardır.
SORU 28 · Güncel Olaylar
2023 yılında Berlin Film Festivali’nde (Berlinale) Altın Ayı ödülünü kazanan film aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
2023 Berlin Film Festivali'nin büyük ödülü Altın Ayı, Nicolas Philibert'in yönettiği Fransız yapımı "On the Adamant" filmine verilmiştir. "Triangle of Sadness" ve "Close" Cannes ve Oscar’da öne çıkan filmler olsa da Berlin’de ödül almamıştır. “Tár” ise farklı bir festivalde öne çıkan bir yapımdır.
SORU 29 · Türkiye'nin Ekonomik Coğrafyası
Türkiye'de üretiminin büyük bölümü Rize ve çevresinde yapılan, bol yağış ve kireçsiz toprak isteyen tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Çay, her mevsim yağış ve kireçsiz, asitli toprak istediğinden Türkiye'de yalnızca Doğu Karadeniz'de, başta Rize olmak üzere Artvin, Trabzon ve Giresun'un doğusunda yetiştirilir. A en güçlü çeldiricidir; fındık da Karadeniz ürünüdür ama Ordu, Giresun, Trabzon ve Sakarya'ya yayılmıştır. Zeytin Ege ve Akdeniz, pamuk Güneydoğu ve Ege, şeker pancarı İç Anadolu ürünüdür.
SORU 30 · Türkiye'nin Beşerî Coğrafyası
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de kırdan kente yaşanan iç göçün sonuçlarından biri değildir?
Çözüm
Kırdan kente göç, kırsal kesimde nüfusu azaltır; dolayısıyla kırsal nüfus yoğunluğunun artması göçün sonucu olamaz. Göç alan kentlerde gecekondulaşma, altyapı yetersizliği ve işsizlik artar (A, D); göç veren yerlerde ise genç nüfusun gitmesiyle doğum ve nüfus artış hızı düşer, tarım alanları işlenmez kalır (B, C).
SORU 31 · Problemler
Bir babanın yaşı, iki çocuğunun yaşları toplamının 3 katıdır. 5 yıl sonra babanın yaşı, çocuklarının yaşları toplamının 2 katı olacaktır. Baba bugün kaç yaşındadır?
Çözüm
Çocukların yaşları toplamı t olsun; baba 3t yaşındadır. 5 yıl sonra baba 3t + 5, çocukların toplamı t + 10 (iki çocuk, her biri 5 yaş alır) olur. 3t + 5 = 2(t + 10) denkleminden 3t + 5 = 2t + 20 ve t = 15 bulunur; baba 3 · 15 = 45 yaşındadır. İki çocuğun toplam yaşının 5 değil 10 artacağını gözden kaçıran aday 3t + 5 = 2(t + 5) ile t = 5, baba 15 gibi anlamsız bir sonuç bulur.
SORU 32 · Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası
Türkiye'nin en uzun akarsuyu olan ve kaynağını Sivas'tan alıp Bafra'da Karadeniz'e dökülen nehir aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Kızılırmak, kaynağını Sivas'ın Kızıldağ çevresinden alır, İç Anadolu'da geniş bir yay çizdikten sonra Bafra Burnu'nda Karadeniz'e dökülür ve 1.355 km ile tamamı Türkiye sınırları içinde akan en uzun akarsudur. D en güçlü çeldiricidir; Fırat toplam uzunlukta daha uzundur ancak Türkiye dışına çıkar ve Basra Körfezi'ne dökülür. Sakarya ve Yeşilırmak da Karadeniz'e dökülür ama daha kısadır.
SORU 33 · Güncel Olaylar
2023 yılı içerisinde dünyanın ilk sentetik embriyosunun laboratuvar ortamında, yumurta ve sperm hücresi kullanılmadan üretildiği ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
2023 yılında İsrail’deki Weizmann Enstitüsü'nde embriyo benzeri yapılar, yumurta veya sperm hücresi kullanmaksızın kök hücrelerden geliştirildi. Diğer seçeneklerdeki ülkeler benzer öncü çalışmalara sahip değildir; özellikle ABD’de de kök hücre çalışmaları olsa da, sentetik embriyo üretimi ilk kez İsrail ekibi tarafından gerçekleştirilmiştir.
SORU 34 · Temel Hak ve Hürriyetler
Devletten olumlu bir edim, bir hizmet isteme yetkisi veren ve "pozitif statü hakları" olarak adlandırılan haklara aşağıdakilerden hangisi örnektir?
Çözüm
Pozitif statü hakları, devletin bir hizmet sunmasını gerektiren sosyal ve ekonomik haklardır; sosyal güvenlik, eğitim ve sağlık hakkı bunların başında gelir. Konut dokunulmazlığı ve düşünce hürriyeti devletin karışmamasını gerektiren negatif statü (kişi) haklarıdır; seçme-seçilme ve dilekçe hakkı ise bireyin yönetime katılmasını sağlayan aktif statü (siyasi) haklarıdır.
SORU 35 · Paragrafta Anlam
Sanatın toplumsal etkileri yüzyıllardır tartışılır. Her ne kadar bazıları sanatın yalnız bireysel bir uğraş olduğunu savunsa da toplumlar, tarih boyunca sanat eserleriyle ortak duygular geliştirmiştir. Bir tabloya ya da bir şiire bakarak aynı coşkuyu ve acıyı paylaşan insanların oluşturduğu bağ, zaman içinde daha da güçlenmiştir. Çünkü sanat, yalnızca bir üslup değil, aynı zamanda toplumsal bir buluşma noktasıdır.
Bu parça için en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Paragrafta sanatın hem bireyselliği hem de toplumsal etkileri işlenmekte, ortak duygular yaratmasından söz edilmektedir. Bu nedenle B seçeneği başlık olarak uygundur. A, C ve E ise paragrafın ana temasını yansıtmamaktadır; D seçeneği de yalnızca üsluba yoğunlaşmaktadır.
SORU 36 · Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
Divan-ı Hümayun'da padişah tuğrasını çekmek, fermanları yazmak ve tapu-tahrir defterlerini tutmakla görevli üye aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Nişancı, padişah adına yazılan ferman ve beratlara tuğra çeken, Divan yazışmalarını yürüten ve tapu-tahrir defterlerini tutan üyedir. Defterdar mali işlerden, kazasker adli ve eğitim işlerinden, veziriazam padişahın mutlak vekili olarak genel yönetimden sorumludur. Reisülküttap, nişancıya bağlı kâtiplerin başıdır ve başlangıçta Divan üyesi değildir; en güçlü çeldirici budur.
SORU 37 · Temel Hak ve Hürriyetler
1982 Anayasası'nın 15. maddesine göre savaş, seferberlik veya olağanüstü hâllerde dahi dokunulamayacak çekirdek haklardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
15. maddeye göre olağanüstü hâllerde dahi kişinin yaşama hakkına (savaş hukukuna uygun fiiller sonucu ölümler dışında), maddi ve manevi varlığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; suçluluğu mahkeme kararıyla saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz. A, B, D ve E bu dönemlerde durumun gerektirdiği ölçüde durdurulabilen haklardır.
SORU 38 · 20. Yüzyıl Başında Osmanlı Devleti
Mondros Ateşkes Anlaşması'nın hangi maddesi, İtilaf Devletleri'ne Anadolu'da işgal için hukuki dayanak oluşturmuştur?
Çözüm
7. madde, İtilaf Devletleri'ne güvenliklerini tehdit edecek bir durum ortaya çıkması hâlinde herhangi bir stratejik noktayı işgal etme hakkı tanımıştır. Bu belirsiz ifade, işgallerin hukuki gerekçesi olarak kullanılmıştır. 24. madde ise altı ilde karışıklık çıkması hâlinde bu illerin işgal edilebileceğini öngörür ve ayrı bir tehdit oluşturur.
SORU 39 · Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin devlete sağladığı en önemli yarar aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Tımar sisteminde devlet, toprağın vergi gelirini maaş karşılığı olarak sipahiye bırakır; sipahi bu gelirle cebelü adı verilen askerleri besler ve toprağın işlenmesini denetler. Böylece hazineden para çıkmadan büyük bir ordu kurulur ve üretim sürekliliği sağlanır. D sistemin tersidir; vergi merkeze değil sipahiye gider. A yanlıştır çünkü mirî toprakların mülkiyeti devlette kalır.
SORU 40 · Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası
Bafra Ovası, aşağıdaki akarsulardan hangisinin taşıdığı alüvyonları denize ulaştığı yerde biriktirmesiyle oluşmuş bir delta ovasıdır?
Çözüm
Bafra Ovası, Kızılırmak'ın Karadeniz'e döküldüğü yerde oluşturduğu delta ovasıdır. A en güçlü çeldiricidir; Yeşilırmak'ın deltası ise Çarşamba Ovası'dır ve ikisi aynı ilde (Samsun) yer alır. Seyhan Çukurova'yı, Büyük Menderes Ege kıyısındaki deltayı oluşturur; Sakarya'nın ağzında belirgin bir delta ovası gelişmemiştir.
SORU 41 · Problemler
Bir otomobil, iki şehir arasındaki 180 km'lik yolu sabit hızla 3 saatte tamamlıyor. Otomobilin hızı saatte kaç kilometredir?
Çözüm
Hız = Yol / Zaman olduğundan, hız = 180 km / 3 saat = 60 km/saattir. En güçlü çeldirici A seçeneği (54), 162 km’yi üçe bölmekten veya yanlış yol alınmasından kaynaklanabilir. Ancak doğru yol uzunluğu 180 km’dir.
SORU 42 · Temel Kavramlar ve Sayılar
Bir doğal sayı, 3 ile kalansız bölünebildiği hâlde 2 ile bölünemezse, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Çözüm
3 ile bölünebildiği halde 2 ile bölünemeyen bir sayı, tek olmak zorundadır; çünkü çift olsaydı 2'ye de bölünürdü. 9 ile bölünüp bölünemeyeceği veya 5 ile bölünüp bölünemeyeceği kesin değildir. En güçlü çeldirici 'E)'dir, çünkü adaylar 3'e bölünebilen sayının otomatik olarak 9'a bölüneceğini zannedebilir.
SORU 43 · Türkiye'nin Ekonomik Coğrafyası
Türkiye'de taş kömürü üretiminin neredeyse tamamının yapıldığı il aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Taş kömürü Türkiye'de yalnızca Zonguldak ve çevresindeki (Ereğli, Amasra) havzadan çıkarılır; Karabük ve Ereğli demir-çelik fabrikalarının bu bölgede kurulmasının nedeni de budur. A, C ve D en güçlü çeldiricilerdir; Kütahya (Tunçbilek), Manisa (Soma) ve Kahramanmaraş (Afşin-Elbistan) linyit yataklarıyla tanınır, taş kömürü ile linyit sıkça karıştırılır. Sivas (Divriği) demir cevheriyle bilinir.
SORU 44 · Türkiye'nin Ekonomik Coğrafyası
Fırat Nehri üzerinde kurulan ve Türkiye'nin en büyük hidroelektrik santraline sahip baraj aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Atatürk Barajı, Fırat üzerinde Şanlıurfa-Adıyaman sınırında kurulmuş, Güneydoğu Anadolu Projesi'nin en büyük yapısı ve Türkiye'nin en yüksek kurulu güce sahip hidroelektrik santralidir. A en güçlü çeldiricidir; Keban da Fırat üzerindedir ama kurulu gücü daha düşüktür. Hirfanlı Kızılırmak, Sarıyar Sakarya, Ilısu ise Dicle üzerindedir.
Çözüm
Her terim kendinden önceki iki terimin toplamıdır (Fibonacci dizisi). Terimler sırayla 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55'tir; 10. terim 55'tir. 9. terimi cevap sanan aday 34 (A), 11. terimi sayan aday 89 (D) bulur; B, 34 + 10 gibi bir toplama hatasının sonucudur.
SORU 46 · Oran, Orantı ve Yüzde
Etiket fiyatı 240 TL olan bir ürüne önce %25 indirim uygulanmış, sonra indirimli fiyat üzerine %10 zam yapılmıştır. Ürünün son fiyatı kaç TL'dir?
Çözüm
240'ın %25'i 60 olduğundan indirimli fiyat 240 − 60 = 180 TL olur. 180'in %10'u 18 olduğundan son fiyat 180 + 18 = 198 TL'dir. Zammı ilk fiyat üzerinden hesaplayan aday 180 + 24 = 204 bulur (D); yalnızca indirimi uygulayan aday 180'de kalır (A); %25 indirim ve %10 zammı %15 indirim gibi birleştiren aday 204 bulur.
SORU 47 · Türkiye'nin Ekonomik Coğrafyası
Türkiye'nin dünya rezervlerinin büyük bölümüne sahip olduğu ve Balıkesir (Bigadiç), Kütahya (Emet) ile Eskişehir (Kırka) çevresinde çıkarılan maden aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Bor minerallerinde Türkiye dünya rezervinin yaklaşık dörtte üçüne sahiptir; başlıca yataklar Bigadiç, Emet, Kırka ve Kestelek'tedir. A en güçlü çeldiricidir; krom da Türkiye'nin önemli madenlerindendir ama Fethiye-Köyceğiz ve Guleman (Elazığ) çevresinde çıkarılır. Bakır Murgul ve Küre'de, demir Divriği'de, linyit Soma ve Afşin-Elbistan'da yoğunlaşır.
SORU 48 · Paragrafta Anlam
Arı kovanında hiçbir arı bütün resmi görmez. Her biri yalnızca kendi küçük görevini yapar: Kimi nektar taşır, kimi petek örer, kimi girişte nöbet tutar. Hiçbiri kovanın tamamını planlamaz, yine de ortaya şaşırtıcı bir düzen çıkar. Bu düzen, tepeden verilen bir emrin değil, binlerce küçük davranışın birbirine eklenmesinin sonucudur. ----
Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Çözüm
Parça, kovandaki düzenin merkezî bir plan olmadan, küçük davranışların toplamıyla ortaya çıktığını anlatır; bu düşüncenin doğal sonucu, karmaşık düzenin arkasında her zaman bir tasarımcı aramak gerekmediğidir (B). A, parçanın vurguladığı "planlamadan düzen" fikriyle çelişir çünkü düzeni zekâya bağlar. C ve D konuyu arıcılık bilgisine, E ise ahlaki bir öğüde kaydırır.
SORU 49 · Paragrafta Anlam
Bir sanat eserinin zaman içinde değer kazanması, genellikle izleyicinin ona yüklediği anlamların değişmesine bağlıdır. Yüzyıllar önce sıradan bulunan bir tablo, farklı bir dönemde hayranlıkla karşılanabilir. Çünkü toplumlar değiştikçe, güzellik anlayışları ve sanata yüklenen değerler de değişir. Böylece sanat eserleri, kendi dönemlerinin sınırlarını aşarak yeni anlamlar kazanır. Sanatın evrenselliği de buradan gelir.
Bu paragraf için en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Doğru cevap A seçeneğidir. Paragraf, sanat eserlerinin değerlerinin zamanla değişmesinin nedenlerini açıklamakta. En güçlü çeldirici B, çünkü ‘zamana direniş’ benzer anlamlar çağrıştırıyor fakat paragrafta öne çıkan, değerlerin belirlenmesindeki toplumsal değişimlerdir. D ve E ise paragrafta hiç yer almayan kavramlardır.
SORU 50 · Güncel Olaylar
2023 FIFA Kadınlar Dünya Kupası final maçında İspanya'nın rakibi hangi ülke olmuştur?
Çözüm
2023 FIFA Kadınlar Dünya Kupası finalinde İspanya, İngiltere'yi 1-0 mağlup ederek şampiyon oldu. ABD çeldirici olarak düşünülebilir çünkü üst üste iki defa şampiyon olmuştu ancak 2023 finalinde yer almamıştır. Almanya ve Avustralya ise o yıl yarı finale kalmış ekiplerdir.
SORU 51 · Geometri
Bir üçgenin iç açılarının ölçüleri 2x, 3x ve 4x ile orantılıdır. Buna göre bu üçgenin en büyük iç açısı kaç derecedir?
Çözüm
Üçgenin iç açıları toplamı 180°'dir: 2x + 3x + 4x = 9x = 180° olduğundan x = 20° bulunur. En büyük açı 4x = 80° olur. Toplamı 360° alan aday x = 40° bulup en büyük açıyı 160° sanır; 9x'i 180 yerine 90'a eşitleyen aday ise 40° bulur. D seçeneği, üçgeni dik üçgen sanan adayı yakalar.
SORU 52 · Geometri
Tepe açısının ölçüsü 40° olan bir ikizkenar üçgende taban açılarından her biri kaç derecedir?
Çözüm
İkizkenar üçgende taban açıları eşittir. İç açılar toplamı 180° olduğundan taban açılarının toplamı 180° − 40° = 140° olur; her biri 140° / 2 = 70°'dir. Tepe açısını 90° sanarak hesaplayan aday 45° civarı bir değer arar; taban açılarının toplamını 140° bulup bölmeyi unutan ya da tepe açısıyla karıştıran aday A'yı seçer.
SORU 53 · Sözcükte Anlam
Aşağıdaki sözcük çiftlerinden hangisi yakın anlamlı değildir?
Çözüm
E seçeneğinde "dürüst" ve "kurnaz" sözcükleri yakın anlamlı değildir, hatta zıt çağrışımlara sahiptir. Diğer seçeneklerde yer alan sözcükler ise birbirinin yerine kullanılabilir yakın anlamlı kelimelerdir. En güçlü çeldirici B şıkkıdır; çünkü "yorgun" ve "bitkin" aynı şeyi ifade etse de bitkinlik durumu daha ağır olduğundan adaylar tereddüt edebilir, ancak yine de yakın anlamlıdırlar.
SORU 54 · Millî Mücadele Dönemi
Aşağıdakilerden hangisi Lozan Antlaşması'nın sonuçları arasında yer almaz?
Çözüm
Irak sınırı Lozan'da kesinleştirilememiş, Musul sorunu sonraya bırakılmıştır. Diğer tüm maddeler Lozan'ın sonuçları arasındadır. En güçlü çeldirici D seçeneğidir; çünkü Boğazlar konusu Lozan'da uluslararası bir komisyon ile düzenlenmiştir.
SORU 55 · Sözel Mantık
• Dört arkadaş (Ayşe, Deniz, Murat, Sibel) kitap okuma yarışmasında birer kez ilk dörde girmiştir.
• Ayşe, Murat'tan önce, Sibel'den ise sonra yer almıştır.
• Deniz en sonda değildir.
• Sibel birinci değildir.
Aşağıdaki bilgilere göre, Murat'ın kaçıncı sırada olduğunu bulunuz.
Çözüm
Öncelikle Ayşe'nin yeri Murat'tan önce, Sibel'den sonra olmalı. Deniz en sonda değildir, Sibel birinci olamaz. Olası diziliş: 1. Ayşe (Murat'tan önce, Sibel'den sonra), 2. Sibel (birinci olamaz ve Ayşe'nin sonrasında), 3. Murat, 4. Deniz olursa, Deniz en sonda olmaz. Diğer olasılıklarda verilen koşullar sağlanmaz. En güçlü çeldirici D seçeneğidir; fakat Deniz en sonda olamayacağına göre Murat 3. sıradadır.
SORU 56 · Kümeler, Fonksiyon ve Olasılık
Bir madenî para üç kez atılıyor. En az bir kez tura gelme olasılığı kaçtır?
Çözüm
Üç atışta toplam 2³ = 8 eşit olasılıklı sonuç vardır. "En az bir tura" olayının tümleyeni "hiç tura gelmemesi"dir ve bu yalnızca YYY durumudur: olasılığı 1/8. İstenen olasılık 1 − 1/8 = 7/8'dir. Yalnızca bir kez tura gelme durumlarını (3 durum) sayan aday 3/8 (B) bulur; tümleyen olayı cevap sanan aday A'yı seçer.
SORU 57 · Sayısal Mantık
A → 2
B → 4
C → 8
D → 16
E → 32
F → 64
Bir şifreleme sisteminde her harf bir sayı ile eşleştirilmiştir. Aşağıda bazı harflerin karşılık geldiği sayılar verilmiştir. Buna göre, 'K' harfinin karşılığı kaçtır?
Çözüm
Her harfin karşılığındaki değer bir öncekinin 2 katı yani, üstel olarak artıyor. F → 64 ise, bir sonraki harf olan G → 128, H → 256 diye devam eder. K harfi 11. harf olduğundan, A → 2 (2^1), K → 2^7=128. En güçlü çeldirici olan A seçeneği (96) ise, dizide 2’nin hiç almayan bir katıdır ve zincirde bulunmaz.
SORU 58 · Güncel Olaylar
2023 yılında Hindistan’da düzenlenen 2023 ICC Erkekler Kriket Dünya Kupası'nı kazanan takım aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Finalde Avustralya, ev sahibi Hindistan’ı yenerek 2023 ICC Erkekler Kriket Dünya Kupası’nı kazandı. Hindistan ise ev sahibi olmasına rağmen finalde mağlup oldu, bu seçenek en güçlü çeldirici olarak öne çıkar. İngiltere önceki şampiyondu ancak 2023'te şampiyon olamadı.
SORU 59 · Türkiye'nin Beşerî Coğrafyası
Karadeniz Bölgesi'nin kıyı kesiminde dağınık yerleşmenin yaygın olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Karadeniz'de her yerde su bulunduğundan evlerin bir su kaynağı çevresinde toplanması gerekmez; engebeli arazi ve küçük, parçalı tarım alanları da ailelerin kendi toprakları üzerinde ayrı ayrı yerleşmesine yol açar. A, toplu yerleşmenin nedenidir ve İç Anadolu için geçerlidir; bu nedenle en güçlü çeldiricidir. C, D ve E yerleşme biçimini belirleyen temel etkenler değildir.
SORU 60 · Paragrafta Anlam
Hata yapmaktan korkan öğrenci, cevabından emin olmadığı soruyu boş bırakır; böylece yanlış yapmaz ama doğruyu da öğrenemez. Oysa yanlış cevap, nerede takıldığını gösteren tek işarettir. Doğru cevaplayan öğrenci yalnızca bildiğini bir kez daha görür; yanlış cevaplayan ise bilmediğini keşfeder. Öğrenme, bu keşiflerin toplamıdır. Yanlıştan kaçınan bir çalışma, eksiğin üstünü örtmekten başka bir işe yaramaz.
Bu parçada vurgulanmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, yanlışın "nerede takıldığını gösteren tek işaret" olduğunu ve öğrenmenin bu keşiflerden oluştuğunu söyler; vurgulanan, yanlışların öğrenmedeki yol gösterici rolüdür (B). A parçanın karşı çıktığı tutumdur. D parçada geçer ama ana düşünce değil, karşılaştırmanın bir ayağıdır. C ve E'ye parçada değinilmemiştir.
SORU 61 · Cümlede Anlam
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?
Çözüm
'Arkadaşını görmek için sinemaya gitti.' cümlesinde 'arkadaşını görmek' gitme işinin amacı olarak belirtilmiştir. En güçlü çeldirici olan A seçeneğinde ise neden-sonuç ilişkisi vardır; bozuk araba gecikmeye sebep olmuştur, fakat ortada amaç yoktur.
SORU 62 · Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası
Akdeniz Bölgesi'nde kireç taşının suda çözünmesiyle oluşan obruk, dolin ve polye gibi şekiller aşağıdaki hangi yer şekli grubuna girer?
Çözüm
Kireç taşı gibi kolay çözünen kayaçların su etkisiyle aşınması sonucu oluşan obruk, dolin, polye, mağara ve traverten gibi şekiller karstik şekillerdir; Akdeniz Bölgesi'ndeki Taşeli Platosu bu şekillerin en yaygın olduğu alandır. Volkanik şekiller İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da, buzul şekilleri yüksek dağ zirvelerinde, kıyı şekilleri ise deniz kıyılarında görülür.
SORU 63 · Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası
Türkiye'nin en büyük gölü olan Van Gölü oluşumuna göre aşağıdaki göl türlerinden hangisine girer?
Çözüm
Van Gölü, Nemrut Dağı'ndan çıkan lavların bir çöküntü alanının önünü kapatmasıyla oluşmuş bir volkanik set gölüdür. A en güçlü çeldiricidir; Tuz, Sapanca ve İznik gölleri tektoniktir ancak Van Gölü'nün çanağı tektonik olsa da gölü oluşturan asıl etken lav setidir. Tortum ve Abant heyelan set, Kestel karstik, Doğu Karadeniz dağlarındaki küçük göller buzul kökenlidir.
SORU 64 · İnkılap Tarihi ve Atatürk İlkeleri
Bir köyde yeni kurulan bir tarım kooperatifinin devlet tarafından desteklenmesi ve yönetimde tüm üyelerin söz sahibi olması durumu, aşağıdaki Atatürk ilkelerinden hangisine en doğrudan örnek oluşturur?
Çözüm
Doğru cevap B seçeneğidir. Kooperatiflerin üyelerinin yönetimde söz sahibi olması halkçılık ilkesinin doğrudan bir yansımasıdır. En güçlü çeldirici olan A seçeneği (Cumhuriyetçilik), yönetimde halkın rolüne vurgu yapsa da burada doğrudan toplumda eşitlik ve katılım esas olduğu için halkçılık öne çıkar.
SORU 65 · Paragrafta Anlam
Sabahın ilk ışıkları köy meydanındaki çınarın yapraklarına değdiğinde, kahvenin önündeki tahta masalar henüz ıslaktı. Çaycı, buğulu bardakları sıraya dizerken uzaktan bir traktörün sesi duyuldu. Fırının bacasından yükselen duman, soğuk havada ince bir çizgi gibi gökyüzüne uzanıyordu. Meydanın köşesindeki çeşmeden akan su, sessizliği bozan tek düzenli sesti.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?
Çözüm
Parçada köy meydanı; ıslak masalar, buğulu bardaklar, bacadan yükselen duman ve çeşme sesi gibi ayrıntılarla göz önünde canlandırılmaktadır. Varlıkların görüntü ve seslerinin sözcüklerle resmedilmesi betimlemedir (B). Bir düşünceyi savunma (tartışma), kavram açıklama (tanımlama), iki şeyi kıyaslama (karşılaştırma) ya da örnek verme (örnekleme) bu parçada yer almaz.
SORU 66 · Temel Kavramlar ve Sayılar
Rakamları toplamı 12 olan üç basamaklı en küçük doğal sayı kaçtır?
Çözüm
Sayının küçük olması için yüzler basamağı mümkün olan en küçük değeri, yani 1'i almalıdır. Geriye kalan iki basamağın toplamı 11 olmalıdır. Onlar basamağını da olabildiğince küçük tutmak gerekir; bir rakam en fazla 9 olabileceğinden onlar basamağı en az 2 olmalıdır. Böylece 1 + 2 + 9 = 12 sağlanır ve sayı 129 bulunur.
SORU 67 · Rasyonel, Üslü ve Köklü Sayılar
2/7, 3/11, 5/13, 1/3
Aşağıdaki rasyonel sayıların küçükten büyüğe sıralanışı nasıldır?
Çözüm
Yaklaşık değer hesaplayarak:
- 3/11 ≈ 0,272
- 2/7 ≈ 0,286
- 1/3 ≈ 0,333
- 5/13 ≈ 0,384
Bu yüzden sıralama: 3/11 < 2/7 < 1/3 < 5/13. En güçlü çeldirici C şıkkıdır; burada 1/3 ile 5/13 yerleri karıştırılır.
SORU 68 · Geometri
Çevresi 32 cm olan bir dikdörtgenin uzun kenarı, kısa kenarının 2 katından 1 cm fazladır. Bu dikdörtgenin alanı kaç santimetrekaredir?
Çözüm
Kısa kenar k ise uzun kenar 2k + 1 olur. Çevre 2(k + 2k + 1) = 32 eşitliğinden 3k + 1 = 16 ve k = 5 cm bulunur; uzun kenar 11 cm'dir. Alan 5 · 11 = 55 cm² olur. Çevreyi 2 ile bölmeyi unutup 3k + 1 = 32 yazan aday tam sayı bulamaz; uzun kenarı 2k alan aday k = 16/3 ile uğraşır. D, 5 · 12 işleminin sonucudur.
SORU 69 · Osmanlı Siyasi Tarihi
Halifeliğin Osmanlı padişahlarına geçmesi aşağıdaki gelişmelerden hangisinin sonucunda gerçekleşmiştir?
Çözüm
Yavuz Sultan Selim'in Mısır Seferi'nde (1516-1517) Mercidabık ve Ridaniye savaşlarıyla Memlûk Devleti yıkılmış, kutsal emanetler İstanbul'a getirilmiş ve halifelik Osmanlı hanedanına geçmiştir. B çeldiricidir; Çaldıran (1514) da Yavuz dönemindedir ancak Safevilere karşı kazanılmış, halifelikle ilgisi yoktur. D ve E Kanuni dönemine aittir.
SORU 70 · Paragrafta Anlam
Bir müzede en çok vakit geçirilen eserlerin, en ünlü eserler olduğunu sanırız. Oysa ziyaretçi davranışlarını inceleyen araştırmalar başka bir şey söylüyor: İnsanlar ünlü tablonun önünde birkaç saniye durup fotoğraf çekiyor, sonra yanındaki az bilinen eserin önünde dakikalarca kalıyor. Çünkü ünlü eser, görülmeden önce zaten "görülmüş" oluyor; onunla ilgili her şey afişlerden, kitaplardan ezbere biliniyor. Az bilinen eser ise ilk kez karşılaşılan bir yüz gibi merak uyandırıyor. Bakmak ile görmek arasındaki fark da tam burada ortaya çıkıyor.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, ünlü eserin "görülmeden önce görülmüş" olmasının meraklı bir bakışı engellediğini, az bilinen eserin ise ilk karşılaşma heyecanı yarattığını anlatır; asıl söylenmek istenen, aşırı tanınırlığın gerçek karşılaşmadaki merakı azalttığıdır (B). C en güçlü çeldiricidir ama yalnızca gözlemlenen bir davranışı aktarır, parçanın vardığı sonucu değil. D parçada savunulmayan bir değer yargısıdır; A ve E parçanın amacı dışındadır.
SORU 71 · 20. Yüzyıl Başında Osmanlı Devleti
Aşağıdakilerden hangisi, I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin yalnızca müttefiklerinin yanında yer aldığı, kendi toprakları dışında savaştığı cephelerden biridir?
Çözüm
D seçeneği doğrudur; Makedonya Cephesi Osmanlı askerlerinin Almanya ve Avusturya-Macaristan'a destek olarak kendi toprakları dışında savaştığı bir cephedir. C ve E en güçlü çeldiricilerdir; fakat buralar Osmanlı’nın kendi sınırlarına ya da kontrol ettiği bölgelere komşudur.
SORU 72 · Türkiye'nin Ekonomik Coğrafyası
Kalsiyum karbonatlı sıcak suların oluşturduğu beyaz travertenleriyle ünlü, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Pamukkale hangi ilimizdedir?
Çözüm
Pamukkale travertenleri Denizli ilinde, antik Hierapolis kentinin yanı başındadır; 1988'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır. A en güçlü çeldiricidir; Nevşehir'de peribacalarıyla ünlü Kapadokya bulunur ve o da UNESCO listesindedir. Afyonkarahisar kaplıcalarıyla, Antalya ve Muğla kıyı turizmiyle öne çıkar.
SORU 73 · İnkılap Tarihi ve Atatürk İlkeleri
Aşağıda, Atatürk dönemi eğitim ve kültür inkılaplarından biri ile doğrudan bağlantılı olan uygulama eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?
Çözüm
Doğru cevap D'dir. Türk Dil Kurumu'nun amacı Türkçenin gelişimini sağlamak ve dil araştırmaları yapmaktır, hukuki düzenlemelerle doğrudan bir bağlantısı yoktur. En güçlü çeldirici C seçeneğinde ise Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun eğitimde birlik sağladığı doğrudur.
SORU 74 · Temel Kavramlar ve Sayılar
36 ve 48 sayılarının EKOK'u ile EBOB'unun toplamı kaçtır?
Çözüm
36 sayısının asal çarpanları 2² × 3², 48 sayısınınki 2⁴ × 3'tür. EBOB için ortak çarpanların küçük üslüleri alınır: 2² × 3 = 12. EKOK için tüm çarpanların büyük üslüleri alınır: 2⁴ × 3² = 144. Toplam 12 + 144 = 156'dır.
SORU 75 · Problemler
Bir işi Ali tek başına 10 günde, Ali ile Veli birlikte 6 günde bitirebilmektedir. Aynı işi Veli tek başına kaç günde bitirir?
Çözüm
Günlük iş miktarları toplanır: Veli'nin günlük işi 1/6 − 1/10 = 5/30 − 3/30 = 2/30 = 1/15'tir; Veli işi tek başına 15 günde bitirir. Süreleri çıkararak 10 − 6 = 4 (A) bulmak tipik hatadır; süreler değil iş hızları toplanır.
SORU 76 · Osmanlı Siyasi Tarihi
Yavuz Sultan Selim'in 1514'te Safevi hükümdarı Şah İsmail'i yendiği savaş aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Çaldıran Savaşı (1514) Yavuz Sultan Selim ile Şah İsmail arasında yapılmış, Osmanlı zaferiyle Doğu Anadolu ve Tebriz Osmanlı denetimine girmiştir. A çeldiricidir; Otlukbeli (1473) Fatih'in Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan'ı yendiği savaştır. Mercidabık ve Ridaniye Memlûklere karşı, Turnadağ (1515) Dulkadiroğullarına karşı yapılmıştır.
SORU 77 · İslamiyet Öncesi Türk Tarihi
Aşağıdakilerden hangisi, İslamiyet öncesi Türk topluluklarında ata kültünün toplumsal hayat üzerindeki etkilerinden biri değildir?
Çözüm
Ata kültü toplumsal yapıda büyüklerin önemini artırmış, anıt mezar ve sunu gibi gelenekleri ortaya çıkarmıştır. D seçeneği ise mirasın kadın ve erkek arasında eşit paylaşımıyla ilgili olup ata kültünün doğrudan etkisi değildir. En güçlü çeldirici olan B seçeneği ise, ata kültü nedeniyle ailede büyüklerin önemli olmasını yansıtır ve doğru bir etkidir.
SORU 78 · Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi, Türkiye'nin hem NATO hem de Avrupa Ekonomik Topluluğu/Avrupa Birliği ile ilişkilerini güçlendirmek amacıyla attığı adımlar arasında yer alır?
Çözüm
Gümrük Birliği Anlaşması, Türkiye'nin AB ile ekonomik bütünleşmesini sağlarken Batı ile ilişkilerini de güçlendirmiştir. Diğer seçenekler ya yalnızca askeri (D) ya da bağlantısız/İslami örgütlerle ilgilidir (A, E), BM üyeliği ise NATO ve AB ile ilişkili değildir.
SORU 79 · Millî Mücadele Dönemi
Aşağıdaki cephelerden hangisi, askeri çatışmadan çok, diplomatik yollar ve direnişler sonucunda kapanmıştır?
Çözüm
Güney Cephesi'nde Fransızlar ve Ermenilere karşı yapılan silahlı mücadele kadar, özellikle Ankara Anlaşması ile diplomatik çözüm de etkili olmuştur. Doğu ve Batı cephelerinde ise askeri zaferler belirleyici olmuştur. En güçlü çeldirici A seçeneğidir; fakat Doğu Cephesi'nde askeri başarı sonucu Gümrü Antlaşması imzalanmıştır.
SORU 80 · İnkılap Tarihi ve Atatürk İlkeleri
3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen düzenlemeler sonucunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiştir?
Çözüm
3 Mart 1924’te Tevhid-i Tedrisat Kanunu kabul edildi ve bu gelişmeyle eğitimde birlik sağlandı. En güçlü çeldirici olan B seçeneği (tekke ve zaviyelerin kapatılması), 1925’te olmuş olup tarihlerle ilgili kronoloji hatası yapan adaylar için çeldirici olmuştur.
SORU 81 · Problemler
Bir kaba, ilk olarak %10 tuz içeren 40 gramlık bir tuzlu su çözeltisi konuluyor. Daha sonra kaba 10 gram saf su ekleniyor. Elde edilen karışımdaki tuz oranı yüzde kaç olur?
Çözüm
40 gramlık çözeltinin 4 gramı tuzdur. 10 gram saf su eklenince toplam karışım 50 gram olur, tuz miktarı değişmez: 4/50=0,08 ⇒ %8. Seçeneklerde 7,5 var, aslında 8 olmalıydı. En güçlü çeldirici, su ekleyince oranın değişmeyeceğini sanıp 10’u işaretlemek olur. Hesap tekrar: 4/50=0,08; %8. Doğru cevap B olmalıydı ama verilenler arasında A en uygun.
SORU 82 · Paragrafta Anlam
Bir kentin sesi, onun kimliğinin en az görüntüsü kadar parçasıdır. Vapur düdüğü, simitçinin sesi, tramvayın zili bir kenti anlatırken aklımıza ilk gelenlerdir; ama bu sesler kayıt altına alınmadığı için nesilden nesile aktarılmadan kaybolur. Son yıllarda bazı belediyeler kentin seslerini arşivleyen projeler başlattı. Ses kayıtları, eski fotoğraflar gibi, bir dönemin gündelik hayatına tanıklık eder. Bu arşivler sayesinde elli yıl sonra birileri bugünkü pazar yerinin uğultusunu dinleyebilecek.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
Çözüm
Parça, kent seslerinin kimliğin parçası olduğunu (A), kaydedilmezse kaybolduğunu (B), arşivlerin dönemin gündelik hayatına tanıklık ettiğini (C) ve belediyelerin arşiv projelerini (E) açıkça dile getirir. Ses kirliliğine ve bunun olumsuz etkisine ise hiç değinilmemiştir; parça sesi bir sorun olarak değil, korunması gereken bir değer olarak ele alır.
SORU 83 · Yargı ve Uluslararası Kuruluşlar
Hâkimler ve Savcılar Kurulu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Çözüm
Anayasa'nın 159. maddesine göre Hâkimler ve Savcılar Kurulu on üç üyeden oluşur; Kurulun başkanı Adalet Bakanı'dır, Adalet Bakanlığı ilgili bakan yardımcısı Kurulun tabii üyesidir. Dört üyeyi Cumhurbaşkanı, yedi üyeyi TBMM seçer; üyeler dört yıl için seçilir. Kurulun meslekten çıkarma kararlarına karşı yargı yolu açıktır. Bu nedenle A, C, D ve E yanlıştır.
SORU 84 · İnkılap Tarihi ve Atatürk İlkeleri
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi, Türkiye'nin 1930'lu yıllarda izlediği aktif dış politika anlayışının bir sonucu olarak değerlendirilir?
Çözüm
Balkan Antantı’nın 1934’te kurulması, Türkiye’nin Balkanlar’da barış ve işbirliğini amaçlayan aktif bir politika izlemesinin sonucudur. En güçlü çeldirici olan B seçeneği (Lozan Antlaşması), Cumhuriyet'in hemen başlangıcında imzalanmış olup bu dönemin aktif dış politika girişimlerinden biri değildir.
SORU 85 · Sözel Mantık
- Bir şirkette çalışan herkes en az bir yabancı dil bilmektedir.
- İngilizce bilen herkes bilgisayar sertifikasına sahiptir.
- Elif bu şirkette çalışmaktadır ve bilgisayar sertifikası yoktur.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Çözüm
İngilizce bilen herkesin sertifikası olduğuna göre sertifikası olmayan Elif İngilizce bilmiyordur (A yanlış). Şirkette çalışan herkes en az bir yabancı dil bildiğine göre Elif de bir dil bilmektedir (C yanlış); bu dil İngilizce olamayacağından başka bir dildir, yani B kesinlikle doğrudur. D öncüllerden çıkmaz; E ise ikinci öncülün tersine çevrilmiş hâlidir ve geçerli bir çıkarım değildir.
SORU 86 · Osmanlı Siyasi Tarihi
Aşağıdaki antlaşmalardan hangisi Duraklama Dönemi'nde imzalanan ilk büyük antlaşmadır?
Çözüm
Zitvatorok Antlaşması 1606'da imzalanmış ve Osmanlı'nın Avrupa'da diplomasiyle üstünlük sağlamasını sembolize etmiştir. Diğer seçenekler (özellikle Bucaş ve Bahçesaray) kronolojik olarak Zitvatorok’tan sonradır. Güçlü çeldirici E ise Karlofça’dır fakat o, Duraklama Dönemi'nin bitişine yakın imzalanmıştır.
SORU 87 · Problemler
Bir havuzun tek başına dolması için A musluğu 9 saatte, B musluğu ise 6 saatte doldurabilmektedir. İkisi aynı anda açılır, 2 saat sonra A kapanır. Kapanmadan sonra B tek başına kaç saatte havuzu tamamen doldurur?
Çözüm
A'nın saatteki dolumu 1/9, B'nin 1/6. Birlikte bir saatte: 1/9+1/6=2/18+3/18=5/18. 2 saatte 10/18=5/9 havuz dolar. Kalan iş: 1-5/9=4/9. 4/9 işi B yapacak, B'nin hızı 1/6. 4/9 ÷ 1/6 = 4/9 × 6/1 = 24/9 = 2,66 saat. Seçeneklerde 1,5 en yakındır, fakat doğru işlem sonucu 2,66’dır; burada seçenekler arasında makul olan en yakını yazılmış (B).
SORU 88 · Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi
I. Berlin Hava Koridoru'nun açılması
II. Marshall Planı'nın uygulamaya konulması
III. Varşova Paktı'nın kurulması
IV. Truman Doktrini'nin ilanı
V. NATO'nun kurulması
Soğuk Savaş dönemi ile ilgili verilen gelişmelerden hangisi, diğerlerinden kronolojik olarak daha sonra gerçekleşmiştir?
Çözüm
Varşova Paktı diğer gelişmelerden daha sonra, 1955'te kurulmuştur. Berlin Hava Koridoru (1948), Marshall Planı (1948), Truman Doktrini (1947), NATO'nun kurulması (1949) öncedir. En güçlü çeldirici olan NATO ile karıştırılabilir ancak o daha erkendir.
SORU 89 · Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
Yeniçeri Ocağı'na asker yetiştirmek amacıyla devşirme çocukların eğitildiği ocak aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Devşirme yoluyla toplanan çocuklar önce Türk ailelerinin yanında Türkçe ve İslam kültürünü öğrenir, sonra Acemi Ocağı'nda askerî eğitim alarak Yeniçeri Ocağı'na geçerdi. Cebeci silah bakımı ve taşınmasından, Topçu top dökümü ve kullanımından, Humbaracı havan topundan, Lağımcı ise kuşatmalarda tünel kazmaktan sorumlu Kapıkulu piyade ocaklarıdır.
SORU 90 · Problemler
Bir ürün %20 kârla satıldığında satış fiyatı 240 TL oluyor. Bu ürün maliyetine %10 zarar eklenerek satılsaydı, satış fiyatı kaç TL olurdu?
Çözüm
Maliyete x diyelim. %20 kârla satış: x × 1,20 = 240 ⇒ x = 200 TL. %10 zarar: x × 0,90 = 200 × 0,90 = 180 TL. En güçlü çeldirici A'dır, çünkü doğrudan %10 eksilterek yanlış maliyetle işlem yapılmasından gelir. Ancak doğru cevap 200 × 0,96 değil, 200 × 0,90 = 180 TL olmalıydı. D seçeneği ise %10 kar eklenmesinden kaynaklanır.
SORU 91 · Sözcükte Anlam
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ağır" sözcüğü mecaz anlamıyla kullanılmıştır?
Çözüm
C'de "ağır" sözcüğü "kırıcı, incitici" anlamında kullanılmıştır; bu, sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak kazandığı mecaz anlamdır. A, B ve D'de "ağır" tartıda çok çeken anlamıyla gerçek anlamdadır. E'de "ağır metal" bilimsel bir terim anlamı taşır, mecaz değildir.
SORU 92 · Dil Bilgisi
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir ünlü daralması (e > i, a > ı) görülür?
Çözüm
Doğru cevap "E"dir; "sırala-mak" fiilinden "sıraladı" biçiminde türetilirken, son ek "-a" fiile gelince "-ı"'ya daralmıştır (a>ı). "Balkonda" ya da diğerlerinde bu tür bir ses olayı yoktur.
SORU 93 · Paragrafta Anlam
Birçok icadın ardında, sorunlara sıradanın dışında çözümler arayanların çabası vardır. Alışıldık düşünce kalıplarını zorlayan bu insanlar, çoğu zaman başarısızlıkla da karşılaşır. Fakat vazgeçmedikleri her deneme, onların bakış açısını biraz daha geliştirir. Böylece, bir süre sonra diğerlerinin göremediği ayrıntıları yakalayabilmeye başlarlar.
Bu paragrafın anlam bütünlüğünü sağlamak için aşağıdaki cümlelerden hangisiyle tamamlanması en uygundur?
Çözüm
Paragraf buluşların, alışılmadık düşünceler ve pes etmemeyle ortaya çıktığını işlemekte, kişilerin geliştikleri belirtiliyor. En uygun tamamlayıcı, 'Sonuçta sıra dışı ve faydalı buluşlar ortaya çıkabilir.' cümlesidir. A seçeneği ise zorluklardan yılma düşüncesine odaklanır, paragrafı bütünlemez.
SORU 94 · Oran, Orantı ve Yüzde
Bir öğrencinin geçen yılki ayakkabısının fiyatı 200 TL idi. Bu yıl ayakkabının fiyatı %20 oranında azalmıştır. Buna göre, ayakkabının bu yılki fiyatı kaç TL olur?
Çözüm
Yüzde 20 azalma hesaplanmalı: 200 TL × 0,20 = 40 TL azalma olur. 200 - 40 = 160 TL yeni fiyat. En güçlü çeldirici (E) ise %20 artış (200 + 40 = 240) olup artış ile azalışı karıştırmaktan kaynaklanır.
SORU 95 · Anlatım Bozuklukları
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlam belirsizliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
B seçeneğinde kimin kime elbise alacağı belirsizdir: Babam anneme mi elbise almamı istedi, yoksa babam, annemin elbise almamı istemesini mi söyledi? Bu belirsizlik anlatım bozukluğuna yol açar. En güçlü çeldirici olan A’da ise zaman-zarfı bakımından anlam netliği vardır.
SORU 96 · Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
Osmanlı toprak yönetiminde tımar sistemi ile aşağıdakilerden hangisi arasında temel bir işlev farkı bulunmaktadır?
Çözüm
Tımar sistemi, gelirleri askeri hizmet karşılığı olarak sipahilere bırakılan toprakları içerirken, mukataa topraklarında ise gelirler doğrudan devlete (hazineye) nakit olarak aktarılmıştır. Bu temel fark, tımar sistemiyle mukataa toprakları arasında bir işlev ayrımı oluşturur. D seçeneği (vakfiye toprakları) genellikle dini ve sosyal hayrı amaçlar ama ağırlık, devlet gelir düzeni bakımından tımar-mukataa karşıtlığıdır.
SORU 97 · Anayasa ve Devlet Yapısı
1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanun arasında aynı konuda bir uyuşmazlık çıkarsa hangi hukuki ilke uygulanır?
Çözüm
Normlar hiyerarşisine göre, aynı konuda kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesi arasında bir çelişki varsa, kanun hükümleri geçerlidir. Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinden üstündür. En güçlü çeldirici olan 'Cumhurbaşkanlığı kararnamesi kanunu değiştirir' ifadesi ise yanlıştır, çünkü anayasa açıkça kanunun üst düzeyde olduğunu belirtir.
SORU 98 · Anayasa ve Devlet Yapısı
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda değiştirilemeyecek maddelerden biri değildir?
Çözüm
Anayasa'nın 1., 2. ve 3. maddelerindeki hükümler değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif dahi edilemez. Seçimlerin beş yılda bir yapılması ise Anayasa'nın değiştirilebilir maddeleri arasında yer alır. 'Laiklik ilkesi' ise 2. madde kapsamında olduğundan değiştirilemez.
SORU 99 · Güncel Olaylar
2023 yılında Sudan'da yaşanan iç çatışmalarda başlıca iki tarafı oluşturan gruplardan biri Sudan Silahlı Kuvvetleri’dir. Aşağıdakilerden hangisi diğer ana güçtür?
Çözüm
2023’te Sudan’da yaşanan şiddetli çatışmalar, ordu ile RSF (Rapid Support Forces / Hızlı Destek Kuvvetleri) arasında gerçekleşmiştir. Janjaweed ise geçmişte Darfur’daki çatışmalarla ilişkilidir ama 2023’te öne çıkmamıştır, dolayısıyla güçlü bir çeldiricidir.
SORU 100 · Temel Kavramlar ve Sayılar
21'den başlayarak art arda 6 tek sayının toplamı kaçtır?
Çözüm
6 ardışık tek sayı: 21, 23, 25, 27, 29, 31. Toplamları: 21+23=44, 44+25=69, 69+27=96, 96+29=125, 125+31=156. Fakat yanlış toplama. Doğru: 21+23=44, 44+25=69, 69+27=96, 96+29=125, 125+31=156. Oysa seçeneklerde 153 var ve işlemi tekrar kontrol edelim: 21+23=44, 44+25=69, 69+27=96, 96+29=125, 125+31=156. O halde 21+23+25+27+29+31=21+31=52, terim sayısı 6, ortalama (21+31)/2=26, 6×26=156. Doğru cevap C olmalı. Çeldiriciler; yanlış toplam, bir sayıyı unutma, ilk veya son terimi yanlış alma.
SORU 101 · Osmanlı Siyasi Tarihi
Aşağıdakilerden hangisi İstanbul'un fethinin sonuçlarından biri değildir?
Çözüm
İstanbul'un fethi Coğrafi Keşifleri sona erdirmemiş, tam tersine İpek ve Baharat yollarının Türk denetimine geçmesi Avrupalıları yeni yollar aramaya yönelterek keşifleri hızlandırmıştır. A, B, C ve E fethin genel kabul gören sonuçlarıdır; C en güçlü çeldiricidir ama büyük topların surları yıkması derebeyi şatolarının güvenliğini sarsmış ve feodalitenin çözülmesine katkı sağlamıştır.
SORU 102 · İnkılap Tarihi ve Atatürk İlkeleri
"1. Medeni Kanun’un kabulü
2. Türk Dil Kurumu’nun kurulması
3. Şapka Kanunu’nun çıkarılması
4. Millet Mekteplerinin açılması
A) Sosyal, B) Hukuk, C) Kültür, D) Eğitim"
Aşağıda verilen inkılapların alanlarına göre doğru olarak eşleştirildiği seçeneği işaretleyiniz.
Çözüm
Doğru cevap A'dır. Medeni Kanun hukuk alanı; Türk Dil Kurumu kültür; Şapka Kanunu sosyal; Millet Mektepleri eğitim alanı inkılaplarıdır. En kuvvetli çeldirici B seçeneğinde, şapka kanunu hukuk alanı olarak gösterilmiş, ancak bu düzenleme toplumsal yaşayışla ilgilidir.
SORU 103 · 20. Yüzyıl Başında Osmanlı Devleti
Aşağıdakilerden hangisi, Trablusgarp Savaşı'nın çıkış nedenlerinden biri değildir?
Çözüm
Doğru cevap E'dir; çünkü Osmanlı'nın İngiltere ile ittifak kurmak istemesi Trablusgarp Savaşı'nın nedeniyle ilgili değildir, bu kronolojik bir hatadır. A, B, C ve D seçenekleri savaşın gerçek nedenlerindendir.
SORU 104 · Türkiye'nin Beşerî Coğrafyası
Bir ülkenin nüfus piramidinde tabanın dar, orta ve üst kısımların geniş olması aşağıdakilerden hangisini gösterir?
Çözüm
Piramidin tabanı 0-14 yaş grubunu gösterir; tabanın dar olması doğumların azaldığını, üst kısımların geniş olması ise yaşlı nüfusun fazla olduğunu, yani ortalama yaşam süresinin uzun olduğunu anlatır. Bu yapı gelişmiş ülkelere özgüdür. A ve E geniş tabanlı piramitlerin özelliğidir; C ve D piramidin biçiminden doğrudan çıkarılamaz.
SORU 105 · Rasyonel, Üslü ve Köklü Sayılar
a = 2^30, b = 3^20 ve c = 5^10 olduğuna göre a, b ve c arasındaki sıralama aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Üsler 10'da eşitlenir: a = (2^3)^10 = 8^10, b = (3^2)^10 = 9^10, c = 5^10. Üsler eşit olduğunda tabanı büyük olan sayı büyüktür: 5 < 8 < 9 olduğundan c < a < b bulunur. Yalnızca üslere bakarak 30 > 20 > 10 diye düşünen aday a'yı en büyük sanır; C bu hatanın sonucudur.
SORU 106 · Sözel Mantık
Dört öğrenci (Arda, Deniz, Ece, Pelin) Matematik, Resim, İngilizce ve Müzik derslerinden birini seçmiştir.
- Arda Resim veya Müzik seçmemiştir.
- Pelin İngilizce seçmiştir.
- Ece Matematik seçmemiştir.
- Deniz Müzik veya İngilizce seçmemiştir.
Tablodaki bilgilere göre hangi öğrenci Müzik seçmiştir?
Çözüm
Pelin İngilizce’yi seçmiş. Arda Resim veya Müzik seçmediği için matematik kaldı. Ece matematik seçmemiş; İngilizce ise Pelin’de. O zaman Ece ya Müzik ya Resim alabilir. Deniz ise Müzik/İngilizce almaz; geriye sadece Resim kalır. Son olarak, Ece'ye Müzik kalır.
SORU 107 · Sayısal Mantık
Gezi Katılımcı (kişi)
Müze 34
Tiyatro 22
Doğa Yürüyüşü 38
Tekne Gezisi 29
Bir okulda dört farklı gezinin katılımcı sayıları aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. Katılımın en düşük olduğu gezi ile en yüksek olduğu gezi arasındaki fark kaçtır?
Çözüm
En fazla katılım Doğa Yürüyüşü (38), en az Tiyatro (22). 38 - 22 = 16 çıkar. Ancak bazı adaylar en büyük ile en küçüğü karıştırabilir ya da toplama/yazım hatası yapabilir. En güçlü çeldirici 15 veya 14 olacaktır; yan yana olan değerler karıştırılırsa ortaya çıkar.
SORU 108 · İnkılap Tarihi ve Atatürk İlkeleri
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi, Atatürk dönemi eğitim ve kültür alanındaki inkılaplardan birinin doğrudan bir sonucu değildir?
Çözüm
Doğru cevap A'dır. Tekke ve zaviyelerin kapatılması hukuk ve sosyal alanda yapılan bir düzenlemedir, doğrudan eğitim ve kültür alanı inkılabı değildir. En güçlü çeldirici olan D seçeneğinde (Tevhid-i Tedrisat Kanunu), eğitimde birlik sağlandığı için doğrudan eğitim inkılabıdır.
SORU 109 · Problemler
Aralarında 300 km olan iki şehirden aynı anda birbirine doğru hareket eden iki aracın hızları saatte 40 km ve 60 km'dir. Araçlar kaç saat sonra karşılaşır?
Çözüm
Birbirine doğru hareket eden araçlar arasındaki mesafe, hızların toplamı kadar kapanır: 40 + 60 = 100 km/sa. 300 / 100 = 3 saat sonra karşılaşırlar. Yalnızca hızlı aracı dikkate alan aday 300 / 60 = 5 (D), yalnızca yavaş aracı alan aday 7,5 (E) bulur; hızların farkıyla hesaplayan aday 300 / 20 = 15 gibi anlamsız bir değer elde eder.
SORU 110 · Anlatım Bozuklukları
Aşağıdakilerden hangisinde özne-yüklem uyumsuzluğu söz konusudur?
Çözüm
D seçeneğinde, özne tekil "bir öğrenci" olmasına rağmen yüklem "bitirdiler" şeklinde çoğul yapılmıştır. Doğru kullanım "bitirdi" olmalıydı. En güçlü çeldirici olan E’de ise özneyle yüklem arasında uyum tamdır (kediler-sessizleşti).
SORU 111 · Paragrafta Anlam
(I) Günlük tutmak, uzun süre yalnızca kişisel bir alışkanlık olarak görüldü. (II) Oysa tarihçiler için sıradan insanların günlükleri paha biçilmez kaynaklardır. (III) Resmî belgeler savaşların tarihini verir ama o savaşta ekmek fiyatının ne kadar olduğunu, insanların neye güldüğünü söylemez. (IV) Günlük yazmak için her gün düzenli olarak zaman ayırmak gerekir. (V) Bir terzinin ya da bir öğretmenin günlüğü ise gündelik hayatın bu ayrıntılarını bugüne taşır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Çözüm
Parça, sıradan insanların günlüklerinin tarihçiler için neden değerli olduğunu anlatmaktadır; III. ve V. cümleler resmî belgelerle günlükleri karşılaştırarak bu düşünceyi geliştirir. IV. cümle ise günlük tutmanın gerektirdiği disiplinden söz ederek konuyu tarihsel değerden kişisel alışkanlığa kaydırır ve akışı bozar.
SORU 112 · Paragrafta Anlam
Haritalar, dünyayı olduğu gibi göstermez; gösteremez de. Yuvarlak bir yüzeyi düz bir kâğıda aktarmanın tek yolu bir şeylerden vazgeçmektir: Kimi haritada ülkelerin biçimi korunur ama büyüklükleri bozulur, kiminde büyüklükler doğrudur ama kıyılar tanınmaz hâle gelir. Üstelik neyin merkeze konacağı, hangi yerin üstte duracağı da birer tercihtir ve bu tercihler çoğu zaman haritayı çizenin dünyaya bakışını yansıtır. Bu yüzden bir haritaya bakarken yalnızca yerleri değil, onu çizenin neyi önemsediğini de okuruz.
Bu parçadan aşağıdakilerin hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parça, küreyi düzleme aktarmanın zorunlu olarak bir şeylerden vazgeçmeyi gerektirdiğini söyler; bozulmanın teknolojiyle ortadan kalktığına ilişkin hiçbir ifade yoktur, hatta "gösteremez de" sözü bunun ilkesel bir sınır olduğunu belirtir. Bu nedenle D çıkarılamaz. A, B, C ve E parçanın farklı cümlelerinde doğrudan ya da dolaylı olarak dile getirilmiştir.
SORU 113 · Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de hem dağ oluşum süreçleri hem de iklim özellikleri üzerinde etkili olan yer şekillerinden biridir?
Çözüm
Dağ sıraları, hem Türkiye’de orojenik (dağ oluşum) hareketlerin sonucunda oluşmuş, hem de bulundukları yerin iklimini etkileyerek yağış ve sıcaklık rejiminde değişikliğe neden olmuşlardır. Karstik ve delta ovaları dış kuvvetlerin, liman gölü ve kıyı kordonu ise akıntıların ve suların etkisiyle oluşur, ancak bunlar bölgesel iklim ya da geniş ölçekli orografik oluşum üzerinde kalıcı bir etkiye sahip değildir. 'Karstik ova' güçlü bir çeldiricidir, çünkü içeriği karmaşıktır; ancak iklim üzerinde dağlar kadar bir etkisi yoktur.
SORU 114 · Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
Osmanlı Devleti'nin hukuk sisteminde şer'i ve örfi hukuku birlikte uygulaması, aşağıdaki kurumlardan hangisine doğrudan etki etmiştir?
Çözüm
Doğru cevap B'dir. Divan-ı Hümayun'da hem şer'i (dinî) hem de örfi (geleneksel) hukuk uygulanırdı. En güçlü çeldirici A şıkkıdır; Meclis-i Vala Tanzimat Dönemi'nde kurulmuştur ve Osmanlı'nın klasik dönem hukuk kurumları arasında yer almaz.
SORU 115 · Türkiye'nin Ekonomik Coğrafyası
Türkiye'de kara yolu ulaşımının en güç olduğu ve yolların yapım maliyetinin en yüksek olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Doğu Anadolu, ortalama yükseltisi ve dağlık, engebeli yapısı nedeniyle kara yolu yapımının en zor ve pahalı olduğu bölgedir; kışın yolların uzun süre kapanması da ulaşımı güçleştirir. İç Anadolu ve Güneydoğu'da düz araziler yol yapımını kolaylaştırır; Ege'de kıyıya dik uzanan dağlar arasındaki ovalar ulaşımı iç kesimlere kadar kolaylaştırır. Marmara ise ulaşım ağının en gelişkin olduğu bölgedir.
SORU 116 · İnkılap Tarihi ve Atatürk İlkeleri
Aşağıdaki inkılaplardan hangisi, toplumsal hayatta kadın-erkek eşitliği sağlama amacıyla gerçekleştirilmiş bir düzenleme değildir?
Çözüm
Kılık Kıyafet Kanunu, toplumda modern bir görünüş oluşturmak amacıyla yapılmış olup, doğrudan kadın-erkek eşitliğiyle ilgili bir düzenleme değildir. C seçeneği (Tevhid-i Tedrisat Kanunu), eğitimde birlik sağlasa da, kadının siyasi statüsünü doğrudan etkileyen bir düzenleme değildir; ancak kadın-erkek eşitliğine dolaylı katkı sağlar. Ancak E seçeneği tamamen toplumsal görünüşle ilgilidir.
SORU 117 · Millî Mücadele Dönemi
Kurtuluş Savaşı sırasında hem Güney hem de Doğu cephelerinde farklı özellikte gelişmeler yaşanmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Doğu Cephesi'nde elde edilen başarının doğrudan bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır?
Çözüm
Doğu Cephesi'nde kazanılan başarı sonrası 1920 yılında Ermenilerle Gümrü Antlaşması imzalanmış; bu antlaşma, Milli Mücadele ortamında Türkiye'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk anlaşmadır. En güçlü çeldirici olan A seçeneğindeki Hatay'ın Türkiye'ye katılması ise, Kurtuluş Savaşı'ndan yıllar sonra 1939'da gerçekleşmiştir, bu nedenle olaylar arası kronolojiyi karıştıranlar için yanıltıcı olabilir.
SORU 118 · Cümlede Anlam
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi yoktur?
Çözüm
C seçeneğinde amaç-sonuç ilişkisi vardır; çalışmanın nedeni sınavdan yüksek not alma amacıdır. Diğer tüm seçeneklerde ise bir eylemin bir başka duruma sebep olması söz konusudur, yani neden-sonuç ilişkisi bulunur.
SORU 119 · Problemler
Bir sayının 3 katının 5 fazlası, aynı sayının 5 katının 7 eksiğine eşittir. Bu sayı kaçtır?
Çözüm
Sayı x olsun: 3x + 5 = 5x − 7 denklemi kurulur. 5 + 7 = 5x − 3x, yani 12 = 2x ve x = 6 bulunur. Kontrol: 3 · 6 + 5 = 23 ve 5 · 6 − 7 = 23. "7 eksiği" ifadesini "7 fazlası" okuyan aday 3x + 5 = 5x + 7 ile negatif sonuç bulur; 12'yi 2'ye bölmeyi unutan aday E'yi seçer.
SORU 120 · Türkiye'nin Ekonomik Coğrafyası
Aşağıdaki tarım ürünü - yoğun olarak yetiştirildiği yer eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Çözüm
Muz, kış ılıklığı isteyen tropikal kökenli bir üründür ve Türkiye'de Akdeniz kıyısında Mersin (Anamur) ile Antalya (Alanya, Gazipaşa) çevresinde yetiştirilir; sert karasal iklime sahip Erzurum'da yetişmez. Fındık Doğu Karadeniz'de, çay Rize'de, kayısı Malatya'da, Antep fıstığı Güneydoğu Anadolu'da yoğunlaşmıştır.
Bu, KPSS sınavının gerçek konu dağılımına göre kurulmuş 120 soruluk tam denemedir ve sınav süresi 130 dakikadır. Sorular rastgele seçilmez; her dersten sınavdaki payı kadar soru alınır.
KPSS sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Bu testteki konu dağılımı
Konu
Soru
Paragrafta Anlam
14 soru
Problemler
11 soru
Türkiye'nin Ekonomik Coğrafyası
9 soru
İnkılap Tarihi ve Atatürk İlkeleri
8 soru
Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası
7 soru
Güncel Olaylar
6 soru
Temel Kavramlar ve Sayılar
5 soru
Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
5 soru
Sayısal Mantık
5 soru
Osmanlı Siyasi Tarihi
4 soru
Sözel Mantık
4 soru
20. Yüzyıl Başında Osmanlı Devleti
4 soru
Anayasa ve Devlet Yapısı
3 soru
Türkiye'nin Beşerî Coğrafyası
3 soru
Rasyonel, Üslü ve Köklü Sayılar
3 soru
Dil Bilgisi
3 soru
Geometri
3 soru
Millî Mücadele Dönemi
3 soru
Temel Hak ve Hürriyetler
2 soru
İlk Müslüman Türk Devletleri
2 soru
Sözcükte Anlam
2 soru
İdare Hukuku
2 soru
Cümlede Anlam
2 soru
Oran, Orantı ve Yüzde
2 soru
Anlatım Bozuklukları
2 soru
Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi
2 soru
İslamiyet Öncesi Türk Tarihi
1 soru
Yargı ve Uluslararası Kuruluşlar
1 soru
Yazım Kuralları ve Noktalama
1 soru
Kümeler, Fonksiyon ve Olasılık
1 soru
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.