ALES Sözel Bölüm dersinden çözümlü test. Sınav formatında, tamamı özgün sorular.
0doğru
0yanlış
0,00net
56:00kalan
SORU 01 · Paragrafta Anlam
Arşiv, çoğu kişinin gözünde geçmişin tarafsız bir deposudur. Oysa raflara hangi belgenin konacağına, hangisinin imha edileceğine zamanın görevlileri karar vermiştir. Resmî yazışmalar özenle saklanırken gündelik hayatın kâğıtları çoğu kez çöpe gitmiştir. Bir kentin arşivinde işçilerin sesi az duyuluyorsa bunun nedeni işçilerin konuşmamış olması değil, sözlerinin saklanmaya değer bulunmamış olmasıdır. Bu yüzden belgeyi okuyan araştırmacı, o belgenin neden korunduğunu da sormak zorundadır. Aksi hâlde eldeki kâğıtların sınırını geçmişin sınırı sanma tehlikesi doğar.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, arşivin tarafsız bir depo olmadığını, içeriğinin saklama ve imha kararlarıyla biçimlendiğini anlatır; doğru cevap C'dir. B yanlıştır, çünkü parça resmî belgelerin daha güvenilir olduğunu söylemez, yalnızca daha çok saklandığını belirtir; E'deki tahrif iddiası parçada yoktur; D ise yanlıştır, çünkü parça araştırmacıya arşivi bırakmayı değil, soru sormayı önerir.
SORU 02 · Paragrafta Anlam
Sözlü tarih çalışmalarında en sık duyulan itiraz, insan belleğinin güvenilmezliğidir. Anlatıcılar tarihleri karıştırır, olayları birbirine ekler, kendi rollerini büyütür. Ama bir tanığın neyi yanlış hatırladığı, o olayın onun için ne ifade ettiğini ele veren bir ipucu da olabilir. Bir fabrikanın kapanışını gerçekte olduğundan yıllar önceye taşıyan eski bir işçi, takvimde yanılmış ama yaşamındaki kırılma anını doğru yere koymuştur. Demek ki bu tür tanıklıklar yalnızca olanı değil, olanın nasıl yaşandığını öğrenmek için okunmalıdır.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, tanığın yanılgısının bile olayın onun için taşıdığı anlamı gösterdiğini savunur; doğru cevap A'dır. B yazılı belgelerin yerini alma gibi parçada olmayan bir iddia taşır; D parçanın çürütmeye çalıştığı itirazı benimser; E ise tek bir örneği bir topluluk için genelleyen dayanaksız bir karşılaştırmadır.
SORU 03 · Paragrafta Anlam
Eski bir yapıyı onarmak, ona ilk günkü hâlini geri vermek demek değildir. Duvardaki çatlaklar, sonradan açılmış pencereler, farklı dönemlerin eklediği taşlar da binanın hikâyesinin parçasıdır. Bir yangının izi ya da bir dönemin aceleyle ördüğü duvar, ilk mimarın planı kadar belgedir. Bunların tümünü silip yapıyı tek bir özgün ana döndürmeye çalışmak, geçmişi korumaktan çok yeni bir geçmiş icat etmektir. Üstelik ortaya çıkan pırıl pırıl cephe, ziyaretçiye zamanın hiç geçmediği izlenimini verir. İyi bir onarım, binanın yaşını gizlemez; onu ayakta tutarken taşıdığı katmanların okunabilmesini sağlar.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parçanın vardığı yer, iyi onarımın binanın yaşını gizlemeden katmanlarını okunur kılması gerektiğidir; doğru cevap E'dir. A ilk güne dönüşü savunduğu için parçayla çelişir; B eklemeleri değersiz sayarak parçanın tersini söyler; C ise ziyaretçi tercihine dair parçada bulunmayan bir yargıdır.
SORU 04 · Paragrafta Anlam
Bir tarih kitabının en az tartışılan kararı, çoğu zaman en belirleyici olanıdır: anlatının nerede başlayıp nerede biteceği. Aynı savaşı barış antlaşmasıyla bitiren yazar bir çözümden, yıllar sonraki kıtlığa kadar sürdüren yazar ise uzayan bir yıkımdan söz etmiş olur. İkisinin aktardığı olayların tamamı doğru olabilir; hiçbir uydurma olmadan büsbütün farklı iki hikâye ortaya çıkar. Bu yüzden tarih metinlerini yalnızca kaynak denetimiyle değerlendirmek eksik kalır. Okurun, olguların doğruluğu kadar bu olguların hangi çerçeveye yerleştirildiğini de sorgulaması gerekir.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, olguların tümü doğru olsa bile başlangıç ve bitiş seçiminin farklı hikâyeler doğurduğunu gösterir; doğru cevap D'dir. C yanlıştır, çünkü parça kaynak denetimini yetersiz bulur ama ondan vazgeçilmesini istemez; E uzun aralığı üstün sayan, parçada olmayan bir ölçüt koyar; A ise zorunlu taraflılık diyerek yargıyı abartır.
SORU 05 · Paragrafta Anlam
Bir marangoz, tahtaya elini sürdüğünde nereden kesileceğini çoğu zaman anlatamaz ama bilir. Bu bilgi kitaplardan değil, yıllarca aynı hareketi tekrar etmekten, hatalı işleri yeniden yapmaktan doğar. Çırağın ustasının yanında geçirdiği uzun süre de bu yüzden gereklidir; öğrenilen şey sözcüklere kolayca dökülemez. Yazılı kılavuzlar ölçüleri ve işlem sırasını aktarabilir, ancak elin kazandığı sezgiyi aktaramaz. Bu yüzden iyi bir usta, neyi nasıl yaptığını sorana çoğu kez anlatmak yerine göstermeyi seçer. Zanaat, bu anlamda bedenin içinde biriken bir bilgi türüdür.
Bu parçaya en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parçanın tamamı, zanaat bilgisinin tekrar yoluyla bedende biriktiğini ve sözcüklere dökülemediğini anlatır; doğru cevap E'dir. A ve D parçada işlenmeyen tarih ve malzeme konularına gider; B kılavuzların sınırını vurgulayan parçanın yönünü ters çevirir; C ise çıraklığın sorunlarından değil gerekliliğinden söz edildiği için uygun değildir.
SORU 06 · Paragrafta Anlam
Bir mahalleyi güvenli kılan şey, çoğu zaman köşelere dikilen kameralar ya da yüksek duvarlar değildir. Zemin katları sokağa açılan dükkânlar, pencereden dışarı bakan yaşlılar, gün boyu farklı saatlerde geçen insanlar sokağa doğal bir gözetim kazandırır. Konutu, işi ve alışverişi birbirinden ayıran planlar ise akşam saatlerinde ıssızlaşan bölgeler doğurur. Site duvarları içeridekini korur gibi görünse de dışarıdaki sokağı daha tenha ve tekinsiz hâle getirir. Güvenlik, bu bakımdan bir donanım sorunu olmaktan çok kullanım çeşitliliğinin sonucudur.
Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, mahalle güvenliğini donanımdan çok sokağın farklı kullanımlarına ve canlılığına bağlar; doğru cevap B'dir. C yanlıştır, çünkü yaşlılar yalnızca bir örnek olarak anılır; D yanlıştır, çünkü parça kameraların teknik yönünü tartışmaz; A ve E maliyet ile gelir gibi parçada hiç geçmeyen konulardır.
SORU 07 · Paragrafta Anlam
Doğaçlama, dışarıdan bakıldığında kuralların bir kenara bırakıldığı özgür bir an gibi görünür. Oysa sahnede anlık kararlar veren müzisyen, yıllarca çalıştığı dizileri, kalıpları ve başka icracılardan duyduklarını o anda yeniden örmektedir. Birikimi olmayan biri için sınırsız özgürlük, çoğu zaman aynı iki üç fikrin dönüp durması demektir. Dağarcığı geniş olan ise hiç planlamadığı bir yere sürüklendiğinde de çıkış yolu bulur. Bu yüzden deneyimli icracılar en serbest anlarında bile dağınık görünmez. Kendiliğindenlik, görünenin aksine uzun bir hazırlığın armağanıdır.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, doğaçlamanın kuralsızlık değil yılların birikiminin anlık kullanımı olduğunu söyler ve kendiliğindenliği hazırlığa bağlar; doğru cevap A'dır. C parçanın tam tersini ileri sürer; B notaya bağlı icracılarla parçada yapılmayan bir karşılaştırma içerir; D ve E müzik türü ile dinleyici tercihinden söz ettiği için parçanın dışında kalır.
SORU 08 · Paragrafta Anlam
Tiyatroyu öteki sanatlardan ayıran özellik, izleyiciyle oyuncunun aynı havayı solumasıdır. Bir öksürük, geç gelen bir seyirci, beklenmedik bir kahkaha o akşamki oyunun temposunu değiştirebilir. Aynı metni aynı kadroyla oynayan bir topluluk bile iki gece üst üste tıpatıp aynı oyunu sunamaz. Kaydedilmiş bir temsil sahnedeki görüntüyü saklar ama o akşam salonda oluşan gerilimi saklayamaz. Belki de bu yüzden oyuncular iyi geçen bir geceden, seyirciyle birlikte bir şey başarmış gibi söz eder.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Çözüm
Öksürük ya da kahkahanın tempoyu değiştirebilmesi, seyirci tepkisinin temsili biçimlendirebildiğini gösterir; doğru cevap C'dir. A'daki sayı ile başarı ilişkisi parçada yoktur; B kaydın sınırını belirtmekle kalan parçayı tehdit iddiasına taşır; E de sahnenin salondan etkilendiğini söyleyen parçayla çelişir.
SORU 09 · Paragrafta Anlam
Otobiyografi yazan kişi hem anlatıcı hem de anlatılandır; bu ikilik türün en büyük imkânı olduğu kadar en büyük tuzağıdır. Yazar, yıllar sonra bildikleriyle gençliğindeki kararlarına bir tutarlılık kazandırır; rastlantılar, geriye bakınca kaderin adımları gibi görünür. Unutulan ayrıntıların yerini akla yatkın tahminler alır ve çoğu zaman yazar bunun farkına bile varmaz. Yine de bu metinleri yalan diye bir kenara atmak yersizdir. Okur, orada geçmişin tam kaydını değil, bir insanın kendini nasıl anlamak istediğini bulur.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parçada otobiyografi ile başkalarının tanıklığı karşılaştırılmaz, üstelik bu metinlerin geçmişin tam kaydı olmadığı söylenir; doğru cevap E'dir. A ikinci cümleden, B üçüncü cümleden, C rastlantıların kaderin adımları gibi görünmesinden, D ise son cümleden açıkça çıkarılabilir.
SORU 10 · Paragrafta Anlam
Masallarda kahramanın yüzü, boyu, yaşadığı şehir neredeyse hiç anlatılmaz; "Bir varmış bir yokmuş" denir ve olay başlar. Bu belirsizlik bir eksiklik değildir. Tersine, anlatının en güçlü yanlarından biridir; çünkü boş bırakılan yerleri dolduracak olan dinleyicidir. Dinleyen çocuk, ayrıntıları kendi köyünden, kendi evinden ve tanıdığı insanlardan tamamlar. Kuşaktan kuşağa, dilden dile geçerken anlatının ayakta kalmasını da bu esneklik sağlar. Çünkü her anlatıcı, yeri ve zamanı belli olmayan bir öyküyü kendi dinleyicisine kolayca uyarlayabilir.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Çözüm
Son iki cümle, belirsizliğin masalı her anlatıcının kendi dinleyicisine uyarlamasını kolaylaştırdığını söyler; doğru cevap A'dır. C uyarlamadan söz eden parçayla çelişir; D köy ile kent arasında parçada yapılmayan bir karşılaştırmadır; E yazılı biçimlerden hiç söz edilmediği için çıkarılamaz.
SORU 11 · Paragrafta Anlam
Eleştirmenin kamuoyundaki işi sık sık not vermeye indirgenir: bu kitap iyi, şu sergi kötü. Oysa bir eseri değerli kılan şeyin ne olduğu sorusu, tek tek hükümlerden daha kalıcı bir meseledir. Yıllar sonra okunan eleştiri yazılarının çoğunda varılan sonuçlar bugün yanlış bulunur; buna karşın eseri okuma biçimleri hâlâ öğreticidir. Yanılmış bir eleştirmen, gerekçelerini açıkça ortaya koymuşsa okura tartışabileceği bir zemin bırakmış olur. Gerekçesiz övgü ise doğru çıksa bile kimseye bir şey öğretmez.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parçada okunma sıklığı ile yargının doğruluğu arasında bir bağ kurulmaz, yanlış sonuçlu yazıların da öğretici kaldığı söylenir; doğru cevap D'dir. A ve E üçüncü cümleden, B dördüncü cümleden, C ise ilk cümleden açıkça çıkarılabilir.
SORU 12 · Paragrafta Anlam
Son yıllarda kentlerin siluetini belirleyen cam kuleler, şeffaflığın ve çağdaşlığın simgesi olarak tanıtılıyor. Bunların bazıları gerçekten de ışığı ustaca kullanan, oranları başarılı yapılardır; hakkını vermek gerekir. Ne var ki aynı cephe sıcak iklimde de soğuk iklimde de tekrar edildiğinde, binayı serin tutmak için harcanan enerji çağdaşlık söylemini gölgeliyor. Üstelik dışarıdan içerisi görünmeyen yansıtıcı camlara şeffaf demek, sözcüğe biraz haksızlık sayılır. Güzelliğine itirazım yok; yalnızca bu güzelliğin bedelinin de konuşulmasını istiyorum.
Bu parçaya göre yazarın cam cepheli kulelere yönelik tutumu aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Yazar bazı kuleleri başarılı bulduğunu ve güzelliğine itiraz etmediğini söylerken enerji bedelini ve şeffaflık söylemini de sorgular; doğru cevap C'dir. A estetik başarısızlık iddiası nedeniyle, B eleştirilerin varlığı nedeniyle yanlıştır; E'deki yıkım isteği parçada yoktur; D de açık yargılar içeren bir üslupla bağdaşmaz.
SORU 13 · Paragrafta Anlam
Bir şiiri başka sözcüklerle anlatmaya kalkıştığımızda elimizde kalan, çoğu zaman şiirin kendisinden çok onun bir özetidir. Sevgilinin uzaklığından yakınan dizeler için "Şair özlem duyuyor" dediğimizde yanlış bir şey söylemiş olmayız; ancak okuru o dizeye bağlayan ses düzeni ve sözcüklerin beklenmedik yan yanalığı kaybolur. Okul kitaplarında sık görülen "Şair burada ne demek istemiştir?" sorusu da bu yüzden kusurludur. Bu soru, şiirin bir mesajı süsleyip sunduğunu, mesaj bulununca süsün atılabileceğini varsayar. Oysa şiirde söylenen ile söyleyiş biçimi birbirinden kolayca ayrılmaz.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Çözüm
Parça, özetin yanlış olmasa da ses düzenini ve söyleyişi kaybettirdiğini, içerik ile biçimin ayrılamayacağını söyler; bu yüzden doğru özet şiiri kavramaya yetmez, doğru cevap E'dir. D yanlıştır, çünkü özet için yanlış bir şey söylemiş olmayız denir; B soruya yöneltilen eleştiriyi şiirin okuldan çıkarılmasına genişletir; A ise çeviri gibi parçada geçmeyen bir konuya gider.
SORU 14 · Paragrafta Anlam
Ressamların eskizleri uzun süre bitmiş tablonun önemsiz hazırlıkları olarak görülmüş, çoğu saklanmaya değer bulunmamış, atölye köşelerinde unutulmuştur. Oysa bu kâğıtlarda sanatçının vazgeçtiği duruşlar, sildiği çizgiler, sonradan değiştirdiği kompozisyonlar izlenebilir. Bitmiş tablo bir karara benzer; eskiz ise o karara giden tereddütü gösterir. Bu yüzden bugün birçok sergide tablolar, hazırlık çalışmalarıyla birlikte sunulmakta, hatta kimi sergiler yalnızca bu kâğıtlara ayrılmaktadır. İzleyici böylece yalnızca sonucu değil, düşüncenin geçirdiği yolu da adım adım görebilmektedir.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parça eskizle tabloyu değer bakımından sıralamaz, yalnızca farklı şeyler gösterdiklerini belirtir; doğru cevap B'dir. A önemsiz görülmekten sergilerde yer almaya geçişten, C ve D ikinci ile üçüncü cümleden, E ise son iki cümleden açıkça çıkarılabilir.
SORU 15 · Paragrafta Anlam
(I) Meydanlara dikilen anıtlar, bir toplumun neyi hatırlamak istediğini taşa ve bronza yazar. (II) Hangi kişinin ya da olayın yüceltileceği kararı, o dönemin güç ilişkilerinden bağımsız değildir. (III) Bu nedenle anıtlar geçmişten çok, dikildikleri günün değerlerini anlatır. (IV) Bronzun dökümü sırasında kalıbın doğru sıcaklıkta tutulması, yüzeyde çatlak oluşmasını önler. (V) Bir anıtın tartışmaya açılması da çoğu zaman kentin kendisiyle yüzleşmesi anlamına gelir; çünkü tartışılan şey taş değil, o taşın temsil ettiği ortak hafızadır.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Çözüm
Parça anıtların toplumsal belleği ve dönemin değerlerini nasıl yansıttığını işler. IV. cümle bronz dökümünün teknik ayrıntısına geçerek bu bağdan kopar; doğru cevap D'dir. II ve III kararların dönemle ilişkisini açar, V ise anıt tartışmalarını aynı çizgide sürdürür.
SORU 16 · Paragrafta Anlam
(I) Koroda şarkı söylemek, bireysel sesin bir bütünün içinde eritilmesini gerektirir. (II) Solo icrada kullanılan mikrofonların seçimi, sanatçının ses rengine göre yapılmalıdır. (III) Korist, kendi sesini öne çıkarmak yerine yanındakini dinleyerek tınısını ona göre ayarlar. (IV) Nefes alma yerleri bile bütüne göre planlanır; herkes başka yerde nefes alır ki ezgi kesilmesin. (V) Bu disiplin, sahnede öne çıkmayı özleyen bir yetenek için başlangıçta kısıtlayıcı görünebilir. (VI) Yine de pek çok koro üyesi, tek başına ulaşamayacağı bir sesin parçası olmaktan doyum aldığını söyler.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Çözüm
Parça koroda bireysel sesin bütüne uyumunu anlatır. II. cümle solo icra için mikrofon seçiminden söz ederek bu konunun dışına çıkar; doğru cevap A'dır. III ve IV uyumun nasıl sağlandığını örneklerken V ile VI bu disiplinin korist üzerindeki etkisini işler.
SORU 17 · Paragrafta Anlam
Bir metnin anlamının, yazarının niyetiyle sınırlı olduğunu savunmak ilk bakışta makul görünür. Ancak yazar çoğu kez kendi metninin bütün yankılarını bilemez; sözcükler, onun öngörmediği çağrışımları da beraberinde taşır. Başka bir çağın okuru, yazarın aklına bile gelmeyecek sorularla metne yaklaşır ve onu hâlâ anlamlı bulur; üstelik bu okumalar çoğu zaman metni zenginleştirir. Öte yandan her okumanın eşit derecede geçerli olduğunu söylemek de metnin kendi sınırlarını yok saymak olur. O hâlde anlam ....
Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Çözüm
Parça hem yazar niyetiyle sınırlamayı hem de her okumayı geçerli saymayı reddeder; bu iki uç arasında anlamın metnin sınırları içinde okurla oluştuğu sonucu gelir, doğru cevap C'dir. A birinci ucu, B ikinci ucu savunduğu için parçanın reddettiği görüşlere döner; D ise eleştirmen kararı gibi parçada hiç anılmayan bir ölçüt getirir.
SORU 18 · Paragrafta Anlam
(I) Sokak afişleri, yoldan geçenin bakışını birkaç saniyeliğine yakalamak zorundadır. (II) Bu yüzden eski afiş tasarımcıları iri harflere, sade biçimlere ve az sayıda güçlü renge yaslanırdı. (III) Uzun açıklamalara yer yoktu; görüntü tek başına derdini anlatabilmeliydi. (IV) Baskı tekniğinin sınırlılığı da bu sadeliği zorunlu kılıyor, renk sayısı arttıkça maliyet yükseliyordu. (V) Sonuçta kısıtlamalar, kendine özgü ve hemen tanınan bir görsel dil doğurmuştu. (VI) Bugünün ekran reklamlarında ise bu tür kısıtların hemen hiçbiri kalmamıştır. (VII) Sınırsız renk ve hareket imkânı, tasarımları zenginleştirmekten çok birbirine benzetmektedir.
Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?
Çözüm
İlk beş cümle eski afişlerin kısıtlardan doğan görsel dilini anlatır ve V. cümleyle bu düşünce toparlanır. VI. cümle bugünün ekran reklamlarına geçerek zamanı ve konuyu değiştirir; doğru cevap E'dir. IV sadeliğin bir başka nedenini eklediği, V ise önceki cümlelerin sonucunu verdiği için ikinci paragrafı başlatamaz.
SORU 19 · Paragrafta Anlam
Mektup, daima bir başkasına seslenir; yazan kişi karşısındakinin nasıl okuyacağını düşünür, kimi şeyleri yumuşatır, kimini saklar. Günlük ise kimseye hesap vermek zorunda değilmiş gibi yazılır ve bu yüzden daha dağınık, daha sert bir dil kullanır. Mektup bir cevap beklediği için konuşma gibi ileriye doğru akar; günlük ise aynı konulara dönüp durabilir. Birincisinde yazarın başkalarına gösterdiği yüzü, ikincisinde kendine söylediklerini buluruz. Bu yüzden aynı kişinin iki türde yazdığı metinler, çoğu zaman iki ayrı insanın kaleminden çıkmış gibi durur.
Bu parçada düşünceyi geliştirmek için ağırlıklı olarak aşağıdaki yollardan hangisine başvurulmuştur?
Çözüm
Parçanın her cümlesi mektup ile günlüğün muhatap, dil ve akış bakımından farklarını yan yana koyar; doğru cevap A'dır. C yanlıştır, çünkü hiçbir kişinin sözüne başvurulmaz; D parçada sayı bulunmadığı için, E de olay örgüsü kurulmadığı için uygun değildir.
SORU 20 · Paragrafta Anlam
Çini ustası için iş, çamurun seçilmesiyle başlar; içindeki safsızlıklar fırında çatlamalara yol açabilir. Şekil verilen parçalar günlerce gölgede kurutulur, ardından ilk kez fırınlanır. Desenler çoğu zaman elle, ince fırçalarla işlenir ve sır tabakasıyla kaplanır. İkinci pişirmede fırının sıcaklığındaki küçük bir sapma bile renkleri bozabilir. Aynı fırından çıkan iki parçanın tıpatıp aynı olmaması da bu yüzdendir. Uzun süreç nedeniyle bir kaplamanın ne zaman teslim edileceği kesin olarak önceden söylenemez. Bu yüzden ustalar siparişi alırken takvim konusunda temkinli davranır.
Bu parçada çini yapımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
Çözüm
Parçada üretim aşamaları ve teslim süresi anlatılır, fiyattan hiç söz edilmez; doğru cevap C'dir. A safsızlıkların çatlak yapmasıyla, B gölgede kurutmayla, D fırçayla işlemeyle, E ise sıcaklık sapmasının renkleri bozmasıyla parçada yer alır.
SORU 21 · Paragrafta Anlam
Karikatür, birkaç çizgiyle uzun bir yazının ancak anlatabileceği bir durumu kavratabilen bir sanattır. Çizer, yüzdeki tek bir özelliği abartarak kişinin karakterini ele verir. Bu yüzden iyi bir karikatürün altında çoğu zaman hiç yazıya gerek kalmaz. Ne var ki güncel olaylara bağlı çizimler, o olay unutulduğunda anlaşılmaz hâle gelebilir. Elli yıl önce herkesi güldüren bir sayfa, bugün açıklama notu olmadan anlaşılmayabilir. Bu nedenle kimi derlemeler eski çizimlerin yanına dönemin olaylarını anlatan kısa notlar ekler.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisi yardımcı düşünce olarak yer almaktadır?
Çözüm
Dördüncü ve beşinci cümleler, olaya bağlı çizimlerin olay unutulunca anlaşılmaz olabileceğini söyler; doğru cevap D'dir. A teknik eğitimden, B siyasetçilerden, E dergi okurlarından hiç söz etmediği için yanlıştır; C de yazılı mizahla parçada kurulmayan bir karşılaştırmadır.
SORU 22 · Paragrafta Anlam
Tipografi, yazılı sözün giydiği kıyafettir: metnin ne dediğini değiştirmez, nasıl duyulduğunu değiştirir. Aynı cümle süslü bir harfle davetiyeye, köşeli ve kalın bir harfle uyarı levhasına dönüşür. Konuşmada ses tonunun üstlendiği işi yazıda harf biçimi görür; ancak ses tonu dinleyici tarafından hemen fark edilirken harfin etkisi çoğu okurun bilincine bile çıkmaz. Peki, fark edilmeyen bir tercih gerçekten önemsiz midir? Belki de en güçlü etkiler, üzerinde düşünmediğimiz etkilerdir. Bir metni okurken harfe bakmayı öğrenmek, bu yüzden metnin nasıl konuştuğunu duymayı öğrenmektir.
Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Çözüm
Parçada hiçbir uzmanın ya da kişinin sözü aktarılmaz; doğru cevap B'dir. A kıyafet benzetmesinde, C davetiye ve uyarı levhası örneğinde, D ses tonu ile harf biçiminin karşılaştırılmasında, E ise dördüncü cümledeki soruda görülür.
SORU 23 · Paragrafta Anlam
İnsan zihni bilgiyi tarafsız bir hâkim gibi tartmaz; çoğu zaman önceden verdiği kararı savunan bir avukat gibi çalışır. Bir konuda görüş edindikten sonra ona uyan haberleri kolayca kabul eder, aykırı olanları ise kaynağını sorgulayarak bir kenara iter. Üstelik bu eğilim bilgi düzeyi arttıkça kendiliğinden azalmaz; bilgili kişi, karşıt kanıtı çürütecek daha çok gerekçe bulabilir. Bu yüzden iyi düşünmek, yalnızca çok şey bilmeyi değil, kendi inançlarını da sınamaya gönüllü olmayı gerektirir.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, zihnin inançlarını savunma eğilimini anlatıp son cümlede iyi düşünmenin kendi inançlarını sınamayı gerektirdiğini söyler; doğru cevap D'dir. A seçeneği parçadaki bilgili kişi örneğiyle çelişir; B'deki tümüyle ortadan kaldırma yargısı parçada yoktur; C ise benzetmeyi gerçek bir karşılaştırma gibi sunar.
SORU 24 · Paragrafta Anlam
Seçeneklerin çoğalması, insanların daha iyi kararlar verdiği izlenimini doğurur. Oysa karşılaştırılacak ölçütler belli bir sayıyı aştığında karar vermek zevkli bir özgürlük olmaktan çıkar, yorucu bir işe dönüşür. Kişi bir ürünü seçtikten sonra bile aklı geride bıraktıklarında kaldığı için seçiminden daha az hoşnut olabilir. Öte yandan az sayıda seçenek de her zaman çözüm değildir; gereksinimlere uyan bir seçenek hiç bulunmuyorsa darlık başlı başına sorun olur. Demek ki önemli olan seçeneğin sayısından çok, bu sayının kişinin değerlendirme gücüyle kurduğu dengedir.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılabilir?
Çözüm
Parçanın son cümlesi, seçenek sayısının kişinin değerlendirme gücüyle dengeli olması gerektiğini söyler; doğru cevap A'dır. B seçeneği, darlığın da sorun olabileceği söylendiği için yanlıştır; C'deki kesinlik parçada yoktur; E ise yorgunluğu ürün seçimiyle sınırlayan bir genelleme yapar.
SORU 25 · Paragrafta Anlam
(I) Bir sınav, ölçmek istediği beceriyi değil de ölçmesi en kolay olan beceriyi sınıyorsa öğretim de zamanla o kolay olana doğru kayar. (II) Öğretmenler ve öğrenciler, doğal olarak, notu belirleyen şeye daha çok emek verir. (III) Sınav salonlarının sessiz ve iyi aydınlatılmış olması, adayların dikkatini toplamasını kolaylaştırır. (IV) Böylece çözümleme ve yorumlama gibi ölçülmesi güç kazanımlar programda yazılı kalsa bile sınıfta gölgede bırakılır. (V) Sınavın okula etkisi bu nedenle sonuç tablolarından çok, derste neyin öğretildiğinde görülür.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Çözüm
Parça, sınavın ölçtüğü şeyin öğretimi nasıl yönlendirdiğini anlatır; salonun fiziksel koşullarından söz eden III. cümle bu akışın dışında kalır, doğru cevap C'dir. II. cümle emeğin nota yöneldiğini söyleyerek I. cümleyi açıklar; IV. cümle bunun sonucunu verir; V. cümle de düşünceyi toparlar.
SORU 26 · Paragrafta Anlam
Dışarıdan verilen ödül, bir işi kimi zaman hızlandırırken o işe duyulan ilgiyi zayıflatabilir. Resim yapmayı seven bir çocuğa her çizimi için armağan verildiğinde çocuk bir süre sonra kâğıdın başına yalnızca armağan için oturmaya başlar. Okumaktan hoşlanan bir öğrenciye bitirdiği her kitap için puan tanındığında seçtiği kitapların gittikçe kısaldığı görülür. Gönüllü olarak mahalle temizliğine katılan birine küçük bir ücret önerildiğinde de yaptığı işin anlamı gözünde değişebilir. Görüldüğü gibi ödül, davranışı artırsa da davranışın arkasındaki isteği her zaman beslemez.
Bu parçada düşünce aşağıdakilerden hangisiyle geliştirilmiştir?
Çözüm
Yazar, ödülün ilgiyi zayıflatabileceği düşüncesini çocuk, öğrenci ve gönüllü örnekleriyle somutlaştırır; doğru cevap E'dir. Parçada hiçbir kişinin sözüne başvurulmadığı için A, hiçbir sayısal veri verilmediği için B yanlıştır; bir şeyin başka bir şeye benzetilmesi de söz konusu olmadığından C uygun değildir.
SORU 27 · Paragrafta Anlam
Bilimsel dergiler, çarpıcı ve olumlu sonuç bildiren çalışmalara, bir etkinin bulunmadığını gösteren çalışmalardan çok daha fazla ilgi gösterir. Bu tercih ilk bakışta okura ilginç olanı sunmak gibi görünse de ortak bilgiyi sessizce çarpıtır. Sonuç vermeyen denemeler çekmecede kaldığı için başka araştırmacılar aynı çıkmaza yeniden girer, literatürü tarayan biri de bir etkinin gerçekte olduğundan güçlü olduğu kanısına varır. Böylece kaynak israfı, görünmeyen bir maliyet olarak birikir. Bilimin kendini düzeltebilmesi için başarısız denemelerin de görünür olması gerekir.
Bu parçaya en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, olumsuz sonuçların yayımlanmamasının bilgiyi çarpıtmasını ve araştırmacılara yük getirmesini anlatır; doğru cevap B'dir. A seçeneği okur sayısından söz etmeyen parçanın kapsamı dışındadır; D'deki deney yöntemi ve E'deki tarama kuralları da parçada ele alınmaz.
SORU 28 · Paragrafta Anlam
Bir araştırmaya katılmayı kabul eden kişinin imzası, her zaman gerçek bir rızanın kanıtı değildir. Uzun ve teknik bir metni anlamadan imzalayan, araştırmacının otoritesi karşısında hayır diyemeyen ya da tedaviye ancak bu yolla ulaşabileceğini düşünen biri, özgür bir seçim yapmış sayılamaz. Öte yandan rızayı güvence altına almak için metinleri daha da uzatmak sorunu çoğu kez ağırlaştırır; çünkü sayfa sayısı arttıkça okunma olasılığı düşer. Asıl gereken, rızayı bir defalık bir form olmaktan çıkarıp araştırma boyunca sürdürülen bir konuşmaya dönüştürmektir. Bu, araştırmacıya zaman kaybettirebilir; ancak katılımcıyı veri kaynağı değil, taraf olarak görmenin bedeli de budur.
Bu parçadan aşağıdakilerin hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parça rızayı etik açıdan ele alır, bunun bilimsel değeri artıracağını hiç söylemez; doğru cevap E'dir. A ilk cümleden, B otorite karşısında hayır diyememe örneğinden, C metin uzadıkça okunma olasılığının düşmesinden, D ise son cümledeki zaman kaybından çıkarılabilir.
SORU 29 · Paragrafta Anlam
Hekimlik, dışarıdan bakıldığında kesin bilgilerin uygulandığı bir alan gibi görünür. Oysa aynı belirtiler farklı hastalarda farklı hastalıklara işaret edebilir, aynı ilaç bir hastayı iyileştirirken ötekinde işe yaramayabilir. Üstelik tıbbi bilginin büyük bölümü, tek tek kişiler için değil, kalabalık gruplar için geçerli olasılıklardan oluşur. Hasta ise çoğu zaman hekimden net bir cevap bekler ve tereddüt görmeyi yetersizlik olarak yorumlar. Bu beklentinin baskısıyla hekim, kendi kuşkularını saklamaya ve emin olmadığı konuda bile kesin konuşmaya yönelebilir. ....
Bu parçanın sonuna, düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Çözüm
Parça, hekimin belirsizliği gizleme baskısını anlatır; karşıt bir bağlaçla bu tutumun alternatifini gösteren cümle akışı tamamlar, doğru cevap D'dir. B ve C konudan uzaklaşan bütçe ve hastane verimi konularını açar; E ise parçanın belirsizlik vurgusuyla doğrudan çelişir.
SORU 30 · Paragrafta Anlam
Algoritmik kararların insan yargısından daha adil olduğu sıkça dile getiriliyor. Bu savda doğruluk payı var: yazılım yorulmaz, aç kalmaz, görüşmeye gelen adayın aksanına kızmaz. Ancak eğitildiği veriler geçmişin ayrımcılığını taşıyorsa bu ayrımcılığı daha hızlı ve daha az görünür biçimde yineler. Üstelik insan kararına itiraz edilebilirken bir puanın nasıl oluştuğunu kimseye açıklayamayan sistem karşısında itiraz güçleşir. Kaldı ki tarafsızlık görüntüsü, bu hataların fark edilmesini daha da zorlaştırır. Bu teknolojileri reddetmek anlamsız olurdu; ama onları denetimsiz bırakmak da kabul edilemez.
Bu parçanın yazarının algoritmik kararlara yönelik tutumu aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Yazar savdaki doğruluk payını kabul eder, riskleri sıralar ve son cümlede ne reddetmeyi ne de denetimsizliği onaylar; doğru cevap C'dir. A ve B seçenekleri yazarın dengeli tutumunu tek uca çeker; E ise insan yargısının eksiklerini anan parçayla bağdaşmaz.
SORU 31 · Paragrafta Anlam
Çoğu insan, saklayacak bir şeyi olmadığı için kişisel verilerinin toplanmasını önemsemediğini söyler. Ne var ki verinin değeri tek tek bilgilerde değil, onların bir araya gelmesinde ortaya çıkar. Nerede alışveriş yaptığımız, gece kaçta uyandığımız, hangi sayfada ne kadar durduğumuz ayrı ayrı sıradan görünür; birleştirildiklerinde ise sağlığımız ve gelecekteki tercihlerimiz hakkında tahminlere olanak verir. Bu tahminler doğru olmasa bile kişi hakkındaki kararları etkileyebilir. Dolayısıyla mahremiyet yalnızca gizli kalan sırları değil, kişi hakkında ne kadar çıkarım yapılabileceğini de ilgilendirir.
Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, tek başına önemsiz görünen verilerin birleşince kişi hakkında çıkarım yapmaya olanak verdiğini anlatır; doğru cevap A'dır. B ve C seçenekleri parçada yalnızca örnek olarak geçen ayrıntıları konu gibi sunar; E'deki sır saklama başarısızlığından ise hiç söz edilmez.
SORU 32 · Paragrafta Anlam
(I) Dikkat dağınıklığı genellikle teknolojinin yarattığı yeni bir kusur gibi anlatılır. (II) Oysa bildirimler, insan zihninin çok eski bir özelliğini, çevredeki ani değişikliklere yönelme eğilimini kullanır. (III) Asıl yeni olan, bu eğilimi işleyen ortamların kazançlarını artık dikkatimizin süresinden elde etmesidir. (IV) Bir uygulama ne kadar uzun açık kalırsa o kadar çok reklam gösterebildiği için tasarımcılar kullanıcıyı ekranda tutacak küçük ödülleri sürekli sınar. (V) Sonsuz kaydırma ve otomatik oynatma bu yarışın ürünleridir. (VI) Demek ki sorun, kişisel irade zayıflığından çok ekonomik bir düzenin sonucudur.
Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?
Çözüm
İlk iki cümle dikkat dağınıklığının zihnin eski bir eğilimine dayandığını anlatır; III. cümleyle anlatım işin ekonomik boyutuna geçer, doğru cevap B'dir. II. cümle I. cümledeki yargıyı düzelttiği için A yanlıştır; IV. ve V. cümleler III. cümlenin açıklaması olduğundan C ve D de paragraf başı olamaz.
SORU 33 · Paragrafta Anlam
Haber bültenleri olağan dışı olanı öne çıkarır; çünkü sıradan bir günün haberi yoktur. Bunun sonucunda düzenli izleyiciler, suç oranlarını ve kaza sıklığını gerçekte olduğundan yüksek tahmin etmeye başlar. Ekranda sık görülen olaylar akla daha kolay geldiği için daha yaygın sanılır. Üstelik aynı görüntülerin gün boyu tekrarlanması bu izlenimi pekiştirir. Bu korku, insanların sokağa çıkma isteğini azaltabilir, komşularına daha kuşkulu bakmalarına yol açabilir. Kısacası medya yalnızca olanı aktarmaz, dünyanın ne kadar tehlikeli olduğuna dair duygumuzu da biçimlendirir.
Bu parçada aşağıdakilerin hangisine değinilmemiştir?
Çözüm
Parçada gazetecilerin eğitimine ilişkin hiçbir bilgi bulunmaz; doğru cevap D'dir. A seçeneği ilk cümlede, B ikinci cümlede, C üçüncü cümlede, E ise komşulara kuşkuyla bakma ifadesinde açıkça yer alır, dolayısıyla bunlar değinilen düşüncelerdir.
SORU 34 · Paragrafta Anlam
Yasa koyucu, her olasılığı önceden düşünüp metne yazamaz; dil genel, yaşam ise ayrıntılıdır. Bu yüzden hukukta yoruma yer kalması bir eksiklik değil, kuralın doğası gereğidir. Örneğin parka araçla girilmesini yasaklayan bir kural, ambulansı ya da çocuk bisikletini kapsayıp kapsamadığı sorusuna kendi sözcükleriyle cevap veremez. Yargıç burada kuralın amacına başvurmak zorundadır. Aksi hâlde sözcüğe bağlı kalmak, kuralın koruduğu değere zarar verebilir. Yine de yorum özgürlüğünün sınırı vardır; her sonuca varılabilen bir metin, yurttaşa nasıl davranacağını söyleme işlevini yitirir.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Çözüm
Parça yorumu kuralın doğası sayar, ardından sınırsız yorumun kuralı işlevsiz bırakacağını belirtir; doğru cevap E'dir. A seçeneği her olasılığın yazılamayacağı yargısıyla çelişir; B yorum sınırı vurgusuyla bağdaşmaz; D'deki karşılaştırma ise parçada yer almaz.
SORU 35 · Paragrafta Anlam
Demokrasiyi çoğunluğun iradesinden ibaret saymak, onu oy sandığının başındaki kısa bir ana indirgemektir. Oysa seçmenin gerçek bir tercih yapabilmesi, oylamadan önce farklı görüşlerin serbestçe dile getirilebilmesine bağlıdır. Yenilen tarafın sonraki seçimde kazanma olanağını koruması ve bugünün çoğunluğunun kuralları tek başına değiştirememesi de aynı ölçüde belirleyicidir. Bu koşullar yoksa sandık, halkın iradesini ortaya koymaktan çok önceden belirlenmiş bir sonucu onaylamaya yarar. Sandık demokrasinin vazgeçilmez parçasıdır ama ona anlam kazandıran, çevresindeki kurum ve özgürlüklerdir.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça sandığı gerekli sayar, ama ona anlam kazandıranın kurum ve özgürlükler olduğunu söyler; doğru cevap C'dir. D seçeneği sandığın vazgeçilmez olduğunu söyleyen son cümleyle çelişir; B çoğunluğu etkisizleştirmeyi önererek parçayı aşar; E ise birçok koşuldan birini tek koşul gibi sunar.
SORU 36 · Paragrafta Anlam
(I) Bir işi birlikte yapan insanlar, çoğu zaman aynı işi tek başına yapacakları zamankinden daha az çaba harcar. (II) Kalabalık ekiplerde en sık yakınılan konulardan biri, toplantıların gereğinden uzun sürmesidir. (III) Katkının ayrı ayrı ölçülemediği yerde kişi, kendi payının fark edilmeyeceğini düşünür. (IV) Başkalarının da gevşeyeceği kuşkusu bu eğilimi güçlendirir. (V) Her üyenin sorumluluğunun açıkça belirlendiği ekiplerde ise bu kayıp belirgin biçimde azalır. (VI) Demek ki grup çalışmasının verimi, üye sayısından çok katkıların görünür olmasına bağlıdır.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Çözüm
Parça, grup içinde bireysel çabanın azalmasını ve bunun nedenlerini anlatır; toplantıların süresinden söz eden II. cümle bu konunun dışındadır, doğru cevap A'dır. III. ve IV. cümleler azalmanın nedenini verir; V. cümle çareyi gösterir; VI. cümle de sonucu bağlar.
SORU 37 · Paragrafta Anlam
Bir toplumda insanların birbirine duyduğu güven, çoğu zaman elle tutulur bir değer olarak görülmez. Oysa karşısındakinin sözünü tutacağını varsayan biri her anlaşmayı avukata bağlamak zorunda kalmaz, komşusuna çocuğunu emanet edebilir, tanımadığı biriyle ortak iş kurmaya cesaret eder. Güvenin zayıf olduğu yerlerde aynı işler daha çok denetim, belge ve zaman gerektirir. Güven denen bu sermaye yavaş biriktiği hâlde birkaç büyük skandalla hızla yitirilebilir. Üstelik kurumlara güven azaldığında insanlar da yalnızca yakın çevrelerine güvenmeye başlar.
Bu parçadan aşağıdakilerin hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parça güvenin her anlaşmayı avukata bağlama zorunluluğunu azalttığını söyler, ama denetimin bütünüyle gereksiz olduğunu ileri sürmez; doğru cevap B'dir. C yavaş birikme ve hızlı yitirilme yargısından, D son cümleden, E ise güvenin zayıf olduğu yerlerin anlatıldığı cümleden çıkarılabilir.
SORU 38 · Paragrafta Anlam
Her kuşak, kendinden sonra gelenleri daha tembel, daha saygısız ve daha yüzeysel bulur. Bu yakınmanın çağlar boyunca değişmeden yinelenmesi, sorunun gençlerden çok bakış açısında olduğunu düşündürür. Yetişkinler, kendi gençliklerini anımsarken başarılarını büyütür, hatalarını unutur; bugünün gençlerini ise en görünür ve en taşkın örnekleri üzerinden tanır. Üstelik yaşa bağlı değişimler ile dönemsel farklar sıklıkla birbirine karıştırılır: yirmi yaşındaki birinin davranışı, kuşağının değil yaşının özelliği olabilir. Kuşaklar arasında gerçek farklar elbette vardır, ama bunlar sanıldığından daha dar bir alandadır.
Bu parçada aşağıdaki düşüncelerden hangisine yer verilmiştir?
Çözüm
Parçada yirmi yaşındaki birinin davranışının kuşağın değil yaşın özelliği olabileceği belirtilir; doğru cevap D'dir. B seçeneği gerçek farkların var olduğu sözüyle çelişir; C yetişkinlerin göze çarpan örneklerden hareket ettiği bilgisine terstir; A ve E'deki eğitim ve dil konuları ise parçada geçmez.
SORU 39 · Paragrafta Anlam
İnsanlar riskleri gerçekleşme olasılıklarına göre değil, onları ne kadar korkutucu bulduklarına göre sıralar. Kendi kontrolünde olduğunu sandığı bir tehlikeyi küçümseyen kişi, başkalarının yönettiği çok daha küçük bir riskten ürkebilir. Tek seferde pek çok can alan nadir olaylar, yıllara yayılan ama toplamda daha fazla kayba yol açan sıradan tehlikelerden daha çok ses getirir. Bu nedenle kamu politikaları sayılarla değil korkuyla yönlendirildiğinde kaynaklar en çok zarar verene değil en çok konuşulana gider. Riski doğru anlamak, önce duygularımızın sayıları nasıl çarpıttığını fark etmeyi gerektirir.
Bu parçada vurgulanmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, korkunun risk algısını çarpıttığını anlatıp doğru anlamanın bu çarpıtmayı fark etmekten geçtiğini söyler; doğru cevap E'dir. A seçeneği parçanın eleştirdiği kaynak dağılımını savunur; C'deki uzman vurgusu parçada yoktur; D ise korkudan tamamen kurtulma gibi abartılı bir yargı taşır.
SORU 40 · Paragrafta Anlam
Bir eylemin ahlaki değerini yalnızca sonuçlarıyla ölçmek, ilk bakışta makul görünür: kimseye zarar vermeyen ve pek çok kişiye yarayan bir davranış neden kötü sayılsın? Ne var ki sonuçlar çoğu zaman failin denetiminin dışındadır. Aynı dikkatsizlikle araba kullanan iki sürücüden biri yolda kimseye çarpmazken öteki bir yayaya çarpabilir; aralarındaki farkı yaratan, kusur değil talihtir. Buna karşın toplum, ikincisini çok daha ağır biçimde yargılar. Bu durum, ahlaki yargılarımızın savunduğumuz ilkelerle her zaman tutarlı olmadığını gösterir.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılabilir?
Çözüm
Sürücü örneği, talihin yarattığı farkın toplumun yargısını değiştirdiğini gösterir; doğru cevap A'dır. B seçeneği parçanın sorguladığı görüşü kesin yargı gibi sunar; D toplumun sonuca göre yargıladığı bilgisiyle çelişir; E ise ikinci sürücünün daha ağır yargılandığı söylendiği için yanlıştır.
SORU 41 · Paragrafta Anlam
Uzmanlar, halkın bilime güvenmemesini çoğu zaman bilgi eksikliğine bağlar ve çözüm olarak daha çok bilgi vermeyi önerir. Ancak kimi konularda bilgisi en yüksek kişilerin bile görüşlerinde sert biçimde ayrıştığı görülür. Demek ki insanlar bir iddiayı yalnızca içeriğine göre değil, kendilerini ait hissettikleri grubun o iddia karşısındaki tutumuna göre de değerlendirir. Güvenilmeyen bir kaynaktan gelen doğru bilgi, kimi zaman kişiyi ikna etmek bir yana görüşünde daha da pekiştirebilir. Bir bilginin kabulünde, onu kimin söylediği ve o kişinin dinleyiciyi dikkate alıp almadığı da önemlidir. ....
Bu parçanın sonuna, düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Çözüm
Parça, bilgi vermenin yetmediğini, güvenin ve kaynağın da önemli olduğunu anlatır; bu düşünceden sonuç çıkaran cümle parçayı tamamlar, doğru cevap C'dir. A seçeneği aşırı ve ilgisiz bir yasak önerir; B ve D konuyla bağı olmayan yayın sayısı ve ders saati gibi konuları açar.
SORU 42 · Paragrafta Anlam
İnternet, insanın en büyük kolaylıklarından biri olmakla kalmadı, unutmayı da neredeyse olanaksız kılan bir arşive dönüştü. Bir insanın yirmi yaşında yazdığı bir cümle, otuz yıl sonra iş görüşmesinde karşısına çıkabiliyor. Elbette kamuya mal olmuş kişilerin geçmişi gizlenmemeli; toplumun bilme hakkı gerçek bir haktır. Ama sıradan bir insanın uzun zaman önce kapanmış bir hatası yüzünden ömür boyu sorgulanması adil değildir. Bağışlama, unutabilmeyi de gerektirir; değişmiş bir insanı eski hâline hapseden bir bellek, ne kadar eksiksiz olursa olsun insani değildir.
Bu parçanın yazarının, geçmiş kayıtların internette kalıcı olmasına ilişkin görüşü için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözüm
Yazar kamuya mal olmuş kişilerin geçmişinin gizlenmemesi gerektiğini kabul eder, sıradan insanların sorgulanmasını ise adil bulmaz; doğru cevap D'dir. A seçeneği yazarın yaptığı ayrımı yok sayar; B yazarın eleştirisine terstir; E de "adil değildir" diyen yargısıyla bağdaşmaz.
SORU 43 · Paragrafta Anlam
Dedikodu, genellikle boş zamanın kötü bir alışkanlığı, ahlaken aşağılık bir uğraş olarak küçümsenir. Bu yargı ilk bakışta haklı görünse de dedikodunun toplumdaki işlevini gözden kaçırır. Bir topluluk, kimin sözünü tutmadığını, kimin yardıma koştuğunu büyük ölçüde bu resmî olmayan konuşmalar sayesinde öğrenir. Kötü davranışın duyulacağını bilen kişi, kimse denetlemese bile kendini dizginler. Elbette yalan ve iftira zarar verir; ama bu, dedikodunun tümünü değersiz saymak için yeterli bir gerekçe değildir. O hâlde dedikoduya yalnızca ahlaki bir kusur olarak bakmak, toplumsal düzenin görünmez bir aracını görmemek demektir.
Bu parçada düşünce aşağıdaki yollardan hangisiyle geliştirilmiştir?
Çözüm
Yazar dedikodunun küçümsendiği görüşü aktarır, işlevine ilişkin gerekçeler sıralar ve olası itirazı da yanıtlar; doğru cevap B'dir. Parçada zamana bağlı bir olay anlatılmadığı için A, duyulara seslenen bir nesne betimi bulunmadığı için C, hiç kimsenin sözü aktarılmadığı için E yanlıştır.
SORU 44 · Paragrafta Anlam
Bir işi son ana bırakan kişiler çoğunlukla tembellikle suçlanır. Oysa erteleme, zamanı kötü kullanmaktan çok duyguları yönetememenin bir sonucudur. İnsan, kendisine can sıkıcı, belirsiz ya da başarısızlık korkusu veren bir işten kaçarak o anki rahatsızlığını azaltır. Ne var ki rahatlama kısa sürer; yaklaşan son tarih, suçluluk ve kaygıyla birleşerek işi daha da itici kılar. Kişi böylece hem işi geciktirir hem de kendine duyduğu güveni aşındırır. Bu yüzden çözüm, ayrıntılı takvimlerden önce işin uyandırdığı duyguyu anlamakta yatar.
Bu parçada asıl olarak aşağıdakilerden hangisi üzerinde durulmaktadır?
Çözüm
Parça, ertelemeyi duyguları yönetememeye bağlar ve kaçış ile suçluluk döngüsünü anlatır; doğru cevap E'dir. C seçeneğindeki takvim yalnızca geçerken anılır; B'deki kalıtım konusu parçada yoktur; D'deki başarılı insanlardan da hiç söz edilmez.
SORU 45 · Sözel Mantık
Bir konferansın açılış oturumunda Aslı, Berk, Cem, Deniz ve Ece birer kez ve art arda konuşmuştur.
• Aslı son konuşmacıdır.
• Ece ikinci sırada konuşmuştur.
• Cem, hem Berk'ten hem de Deniz'den önce konuşmuştur.
• Berk, Deniz'in hemen ardından konuşmuştur.
Bu bilgilere göre Deniz kaçıncı sırada konuşmuştur?
Çözüm
Aslı beşinci, Ece ikinci sırada olduğuna göre birinci, üçüncü ve dördüncü sıralar boştur. Cem, Berk ile Deniz'den önce konuştuğu için birinci sıradadır. Berk, Deniz'in hemen ardından geldiğinden Deniz üçüncü, Berk dördüncü olur; doğru cevap C'dir.
SORU 46 · Sözel Mantık
Bir araştırma merkezinde Aslı, Cem, Ferit, Gül ve Hakan, pazartesiden cumaya kadar her gün biri olmak üzere birer kez gece nöbeti tutmuştur.
• Cem pazartesi günü nöbet tutmuştur.
• Gül, çarşambadan önceki bir günde nöbet tutmuştur.
• Ferit ile Hakan'ın nöbetleri arasında tam bir gün vardır ve Ferit önce nöbet tutmuştur.
• Aslı cuma günü nöbet tutmamıştır.
Bu bilgilere göre perşembe günü nöbet tutan kişi kimdir?
Çözüm
Cem pazartesi günü nöbet tuttuğundan, çarşambadan önce nöbet tutan Gül salı günündedir. Kalan çarşamba, perşembe ve cuma günlerinde Ferit ile Hakan arasında tam bir gün olması için Ferit çarşamba, Hakan cuma nöbetçisidir. Perşembe Aslı'ya kalır; doğru cevap A'dır.
SORU 47 · Sözel Mantık
Bir kütüphanede altı katlı bir raf, alttan üste doğru 1'den 6'ya kadar numaralandırılmıştır. Felsefe, tarih, biyoloji, hukuk, edebiyat ve fizik kitapları, her rafa tek alan gelecek biçimde yerleştirilecektir.
• Felsefe kitapları 1. rafa konacaktır.
• Edebiyat kitapları en üst rafa konacaktır.
• Biyoloji kitapları, tarih kitaplarının hemen üstündeki rafa konacaktır.
• Fizik kitapları, hukuk kitaplarından daha alttaki bir rafa konacaktır.
Bu koşullara uyan kaç farklı yerleşim vardır?
Çözüm
Felsefe 1., edebiyat 6. raftadır; geriye 2, 3, 4 ve 5. raflar kalır. Tarih ile biyoloji bitişik bir blok oluşturur. Bu blok, fizik ve hukuk üç birim olarak 6 farklı biçimde dizilir. Fizik hukuktan alta gelmesi gerektiğinden bu dizilişlerin yarısı geçerlidir, yani 3 yerleşim vardır; doğru cevap B'dir.
SORU 48 · Sözel Mantık
Bir enstitüde tez savunması öncesi sunumlar üç güne yayılmıştır. Her gün biri sabah, biri öğleden sonra olmak üzere iki sunum yapılacak; Aslı, Berk, Cem, Deniz, Ece ve Ferit birer kez sunum yapacaktır.
• Ece birinci gün sunum yapacaktır.
• Ferit ikinci gün sabah sunum yapacaktır.
• Aslı ile Berk aynı gün sunum yapacaktır.
• Cem, Deniz'den önceki bir günde sunum yapacaktır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Çözüm
Birinci ve ikinci günlerde birer boş yer kaldığından, aynı gün sunum yapacak Aslı ile Berk ancak üçüncü güne yerleşir. Cem ile Deniz kalan iki yeri alır; Cem daha önceki günde olacağı için birinci gün, Deniz ise ikinci günün boş kalan öğleden sonra saatindedir. Birinci ve üçüncü günlerin iç sırası belirsiz kalır; doğru cevap B'dir.
SORU 49 · Sözel Mantık
Kampüs otoparkında yan yana sıralanmış ve soldan sağa 1'den 5'e kadar numaralandırılmış yerlere Berk, Cem, Deniz, Gül ve Hakan birer araç park etmiştir.
• Berk 3 numaralı yere park etmiştir.
• Cem'in yerinin numarası Berk'inkinden küçüktür.
• Gül, sıranın uçlarından birine park etmiştir.
• Deniz ile Hakan'ın araçları yan yanadır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Çözüm
Berk 3 numarada olduğundan Deniz ile Hakan'ın bitişik olabileceği yerler 1-2 ya da 4-5'tir. Cem 1 veya 2'de bulunduğu için 1-2 çifti kullanılamaz, Deniz ile Hakan 4 ve 5'tedir. Bu durumda uçtaki Gül 1 numarayı, Cem ise 2 numarayı alır. Deniz ile Hakan'ın kendi aralarındaki sırası belirsizdir; doğru cevap E'dir.
SORU 50 · Sözel Mantık
Burs komisyonu Cem, Ece, Ferit, Gül ve Hakan ile sırayla birer görüşme yapmıştır.
• İlk görüşme Cem ile yapılmıştır.
• Son görüşme Gül ile yapılmıştır.
• Ece'nin görüşmesi, Ferit'inkinden hemen öncedir.
• Ferit'in görüşmesi, Hakan'ınkinden öncedir.
Bu bilgilere göre Hakan kaçıncı sırada görüşmüştür?
Çözüm
Cem birinci, Gül beşinci sıradadır. Ortadaki üç sırada Ece, Ferit'in hemen önünde ve Ferit de Hakan'dan önce olduğu için sıralama Ece, Ferit, Hakan biçimindedir. Hakan dördüncü sırada görüşmüştür; doğru cevap D'dir.
Bu test, ALES sınavının Sözel Bölüm dersinden 50 soru içerir ve dersin alt konularını bir arada tarar. Konu konu çalıştıktan sonra eksiklerinizi görmek için uygundur.
ALES sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Bu testteki konu dağılımı
Konu
Soru
Paragrafta Anlam
44 soru
Sözel Mantık
6 soru
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.