ALES Sözel Bölüm dersinden çözümlü test. Sınav formatında, tamamı özgün sorular.
0doğru
0yanlış
0,00net
56:00kalan
SORU 01 · Sözcük ve Cümlede Anlam
I. Dil, düşüncenin kalıbıdır; düşünce dille biçim alır.
II. Yabancı dil öğrenmek zihni geliştirir.
III. Her dilin kendine özgü bir ses düzeni vardır.
IV. İnsan, konuştuğu dilin sunduğu kavramlarla düşünür.
V. Dil bilgisi kuralları zamanla değişir.
Numaralanmış cümlelerin hangileri anlamca birbirine en yakındır?
Çözüm
I. cümle düşüncenin dille biçimlendiğini, IV. cümle insanın dilinin kavramlarıyla düşündüğünü söyler; ikisi de düşüncenin dile bağlı olduğu görüşünü paylaşır, doğru cevap C'dir. III dilin ses düzeninden, II yabancı dilin zihne etkisinden, V kuralların değişiminden söz eder; bunlar I ve IV'teki düşünce-dil bağını doğrudan dile getirmez.
SORU 02 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Geçmişi anlamak, bugünü yargılamak için değil, bugünün nasıl kurulduğunu görmek içindir.
Aşağıdakilerden hangisi bu cümleyle anlamca çelişmektedir?
Çözüm
Cümle, geçmişi anlamanın amacının yargılamak olmadığını söyler; B seçeneği ise geçmişe bakmanın amacını tam da yargılamak olarak tanımlar, doğru cevap B'dir. A, C ve E bugünün geçmişle kurulduğu düşüncesini destekler; D cümlenin ilk bölümünü yineler, çelişmez.
SORU 03 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Bir toplumun gelişmişliği, en güçsüz üyelerine nasıl davrandığıyla ölçülür.
Aşağıdakilerden hangisi bu cümleyle anlamca en yakındır?
Çözüm
Cümle, gelişmişliğin ölçütünü güçsüzlere davranış biçimi olarak belirler; A seçeneği aynı yargıyı 'zayıflara gösterilen tutum' sözüyle yeniden kurar, doğru cevap A'dır. B güçsüzlerin varlığını yok sayar; C ve E farklı ölçütler önererek cümleyle çelişir; D güçsüzleri engel sayar, cümlede böyle bir yargı yoktur.
SORU 04 · Sözcük ve Cümlede Anlam
I. Yalnızlık, insanın kendisiyle yüzleşmesine fırsat verir.
II. İnsan, ancak başkalarıyla birlikteyken kendini tanır.
III. Kalabalıklar insanın kendini unutmasına yol açar.
IV. Yalnızlık, kişinin kendini keşfetmesinin ön koşuludur.
V. Dostluk, insanı yalnızlıktan kurtarır.
Numaralanmış cümlelerin hangi ikisi anlamca birbiriyle çelişmektedir?
Çözüm
IV. cümle kendini keşfetmenin ön koşulunu yalnızlık sayar; II. cümle ise kendini tanımayı ancak başkalarıyla birlikte olmaya bağlar. Biri yalnızlığı, diğeri birlikteliği zorunlu kılar; doğru cevap B'dir. I, III ve IV aynı doğrultudadır; V yalnızca dostluğun bir etkisini bildirir, diğerleriyle çelişmez.
SORU 05 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Okur, metni anladığını sandığı anda aslında onu kendi beklentilerine indirgemiş olur.
Aşağıdakilerden hangisi bu cümleyle anlamca en yakındır?
Çözüm
Cümle, okurun anladığını sandığı anda metni kendi beklentilerine indirgediğini söyler; E seçeneği bunu 'metni okurun önyargılarına uydurmak' sözüyle yeniden kurar, doğru cevap E'dir. A anlamanın her zaman doğru olduğunu savunarak çelişir; B anlamı yazara bağlar; C beklentileri zenginleştirici sayar, cümle ise daraltıcı sayar; D ise beklentisiz okumayı anlaşılmazlıkla ilişkilendirir, cümlede bu yoktur.
SORU 06 · Sözcük ve Cümlede Anlam
I. Hata yapmaktan korkan, yeni bir şey öğrenemez.
II. Başarı, hataların sayısıyla değil türüyle ölçülür.
III. Her hata, bir sonraki denemenin ders kitabıdır.
IV. Hatasız insan yoktur.
V. Yanılgılarından ders çıkaran, her denemede bir adım ileri gider.
Numaralanmış cümlelerden hangi ikisi anlamca birbirine en yakındır?
Çözüm
III. cümle her hatayı sonraki denemenin öğreticisi sayar; V. cümle de yanılgılardan ders çıkaranın her denemede ilerlediğini söyler. İkisi de hatanın öğretici olduğu düşüncesini paylaşır, doğru cevap D'dir. I korkunun engelleyiciliğinden, II başarının ölçütünden, IV hatanın kaçınılmazlığından söz eder; bunlar hatadan ders çıkarma düşüncesini doğrudan taşımaz.
SORU 07 · Paragrafta Anlam
Bir kuramın bilimsel sayılması için doğrulanmış olması yetmez; hangi gözlemin onu çürüteceğinin de önceden söylenebilmesi gerekir. Her sonucu açıklayabilen bir iddia ilk bakışta güçlü görünür, oysa hiçbir olgu onu sarsamıyorsa bize dünya hakkında bir şey söylemiyordur. Bilimin ilerlemesi, kuramların sürekli sınanmaya açık tutulmasıyla mümkün olur. Bu yüzden iyi bir araştırmacı, görüşünü destekleyen kanıtlardan çok onu tehdit edebilecek kanıtların peşine düşer.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, bir kuramın bilimsel sayılmasını çürütülebilir olmasına bağlar ve her şeyi açıklayan iddianın bilgi vermediğini söyler; doğru cevap B'dir. A seçeneği mutlaka çürütülme gibi parçada olmayan bir kesinlik taşır; D parçanın tam tersini ileri sürer; E ise sürekli sınanma vurgusuyla çelişir.
SORU 08 · Paragrafta Anlam
Bir harita, gösterdiği yerin kendisi değildir; neyi göstereceğini ve neyi dışarıda bırakacağını seçen bir bakışın ürünüdür. Yolları öne çıkaran bir harita ağaçları siler, mülkiyet sınırlarını çizen bir harita akarsuların mevsimlik taşkınlarını görmezden gelir. Bu seçimler çoğu zaman masum görünür, ama haritayı eline alan kişi dünyayı o seçimlerin penceresinden algılamaya başlar. Bir yerin haritasını çizmek, bir anlamda o yerin nasıl düşünüleceğine karar vermektir.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, haritanın neyi gösterip neyi dışarıda bırakacağını seçen bir bakış olduğunu ve bu seçimlerin kullanıcının algısını biçimlendirdiğini anlatır; doğru cevap D'dir. A ve E parçada yer almayan öneriler içerir; B yanlıştır, çünkü parça haritaların yanlış değil seçici olduğunu söyler; C'deki teknoloji vurgusu parçada yoktur.
SORU 09 · Paragrafta Anlam
Her çeviri bir kayıptır derler; kaynak dildeki ses, çağrışım ve ritmin bir kısmı yolda dökülür. Ne var ki kaybı sayanlar kazancı görmezler. Bir metin başka bir dile taşındığında yeni okurlar, yeni yorumlar ve o dilin kendi müziğiyle yeni bir hayat kazanır. Çevirmen, iki dil arasındaki boşluğu kapatan bir köprü değil, o boşlukta yeni bir yapı kuran bir mimardır. Kaybolan şeyler elbette vardır, ama kaybolanların yerine konan şeyler de bir o kadar gerçektir.
Bu parçada asıl vurgulanmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, çevirinin kayıp olarak görülmesine karşı çıkarak çevirinin yeni okurlar, yorumlar ve bir yapı kazandırdığını vurgular; doğru cevap A'dır. D parçanın kabul ettiği kaybı yok sayar; B sadakat gibi parçada tartışılmayan bir konuya gider; C ve E'deki karşılaştırmalar parçada yer almaz.
SORU 10 · Paragrafta Anlam
Kent yaşamında sessizlik artık doğal bir durum değil, satın alınan bir ayrıcalıktır. Ses yalıtımlı pencereler, gürültüsüz mahalleler ve kulaklıkların yarattığı küçük sessizlik adaları hep bir bedel ister. Oysa düşünmenin, dinlenmenin ve kendi içimizi dinlemenin ön koşulu olan sessizlik, herkesin eşit biçimde erişebildiği bir ortak varlık olmalıdır. Gürültüye en çok maruz kalanların buna karşı en az korunan kesimler olması, meselenin yalnızca bir konfor sorunu olmadığını gösterir.
Bu parçada yazarın asıl söylemek istediği aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, sessizliğin satın alınan bir ayrıcalığa dönüşmesini eleştirir ve onun herkesin eşit erişebildiği ortak bir varlık olması gerektiğini savunur; doğru cevap E'dir. A ve B parçada savunulmayan yargılar içerir; C sağlık boyutuna girmez; D ise parçanın eleştirdiği durumu övgüye çevirir.
SORU 11 · Paragrafta Anlam
Bilgi alanları daraldıkça her uzman kendi küçük bahçesini daha iyi tanır; ancak bahçeler arasındaki duvarlar da yükselir. Bir sorunun yalnızca bir kısmını gören kişi, çözümü de yalnızca o kısma göre tasarlar ve bu çözüm başka bir bahçede yeni bir sorun olarak belirir. Derinleşme kaçınılmazdır, kimse her şeyi bilemez. Ama derinleşmenin bedelini ödememek için duvarların üzerinden bakmayı bilen, farklı alanların dilini çeviren insanlara her zamankinden fazla ihtiyaç vardır.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, derinleşmenin kaçınılmaz olduğunu kabul eder ancak dar bakışın bedelini alanlar arasında çeviri yapan kişilerin azaltacağını söyler; doğru cevap C'dir. A uzmanlaşmayı tümden engel sayarak parçayla çelişir; D parçanın "derinleşme kaçınılmazdır" yargısına aykırıdır; B'deki kayıtsızlık genellemesi parçada yoktur.
SORU 12 · Paragrafta Anlam
Bir anı fotoğraflamak, onu korumak gibi görünür; oysa çoğu zaman tam tersi olur. Kare çekildiği anda yaşantı, belleğin akışkan dünyasından çıkıp sabit bir görüntüye kilitlenir. Yıllar sonra o günü düşündüğümüzde hatırladığımız şey artık günün kendisi değil, fotoğraftaki hâlidir. Çerçevenin dışında kalan sesler, kokular ve küçük ayrıntılar yavaş yavaş silinir. Fotoğraf anıyı saklamaz; onun yerine geçer.
Bu parçaya en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, fotoğrafın anıyı korumak yerine onun yerine geçtiğini ve belleği tek bir kareye kilitlediğini anlatır; bu nedenle doğru cevap B'dir. A ve D fotoğrafçılığın tarihini ya da tekniğini konu alır, parçada böyle bir içerik yoktur; C yanlıştır, çünkü parça belleğin genel güvenilirliğini değil fotoğrafın etkisini merkeze alır; E unutmayı övmez.
SORU 13 · Paragrafta Anlam
Dinlerken ya da okurken not almak, çoğu kişi için bilgiyi kaçırmamanın yoludur. Ne var ki her söyleneni yazıya geçirmeye çalışan kişi, aslında düşünmeyi erteler; kalem zihnin yerine çalışır. Buna karşılık yalnızca anahtar kavramları seçip aralarındaki bağı kendi sözcükleriyle kuran kişi, daha az yazar ama daha çok anlar. Notun değeri kapsamında değil, zihnin yaptığı seçme ve bağlama işinde gizlidir.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisinden söz edilmektedir?
Çözüm
Parça, her şeyi yazmanın düşünmeyi ertelediğini, seçerek ve bağ kurarak not almanın ise anlamayı artırdığını, yani notun değerinin biçimine bağlı olduğunu anlatır; doğru cevap D'dir. A not tutmayı tümden olumsuz gösterir; B ve C parçada ele alınmayan konulardır; E'deki zaman vurgusu parçada yoktur.
SORU 14 · Paragrafta Anlam
Bir müze vitrininde duran testi, bir zamanlar bir evin köşesinde su taşıyordu; eline alan kişi onun ağırlığını, soğukluğunu ve çatlağını bilirdi. Vitrine girdiği anda testi, kullanılan bir nesne olmaktan çıkıp bakılan bir nesneye dönüştü. Etiketi onu tarihlendirir, aydınlatma ona saygı kazandırır; ancak onu bir yaşamın parçası yapan her şey dışarıda kalır. Müze korur, evet; ama koruduğu şey nesnenin kendisi kadar, onun hakkında anlatılan hikâyedir.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılabilir?
Çözüm
Parça, testinin vitrine girmesiyle kullanılan bir nesne olmaktan çıkıp bakılan bir nesneye dönüştüğünü ve yaşamla bağının dışarıda kaldığını söyler; doğru cevap A'dır. B parçadaki "müze korur" ifadesiyle çelişir; C parçada ileri sürülmeyen bir kesinlik taşır; D ve E parçada hiç değinilmeyen yargılardır.
SORU 15 · Paragrafta Anlam
Geçmişe duyulan özlem, çoğu zaman geçmişin kendisine değil, onun süzgeçten geçmiş bir sürümüne yönelir. Bellek sıkıntıları siler, beklemeleri kısaltır, o günlerin de kendi kaygılarıyla dolu olduğunu unutturur. Böylece bugün, hiç yaşanmamış bir altın çağla karşılaştırılır ve haksız yere kaybeder. Oysa her dönem, içinde yaşayanlar için zor bir zamandır; geçmişi parlatan şey yaşanmışlığı değil, uzaklığıdır.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parça belleğin sıkıntıları sildiğini (A, D), bugünün hayalî bir altın çağla karşılaştırıldığını (B) ve her dönemin kendi insanı için zor olduğunu (E) açıkça söyler. Özlem duyanların bugünü değiştirmekten kaçındığına dair bir ifade ise yoktur; doğru cevap C'dir.
SORU 16 · Paragrafta Anlam
Hızlı okuma kurslarının vaadi çekicidir: aynı sürede iki kat sayfa. Ne var ki okuma, gözün sayfa üzerinde kat ettiği mesafeyle değil, zihnin metinle kurduğu ilişkiyle ölçülür. Güç bir düşünceyi izlemek, bazen bir cümlede durup geri dönmeyi, metni bir kenara bırakıp düşünmeyi gerektirir. Hız, kolay metinlerde kazanç getirebilir; ancak değerli metinler okurdan hız değil, ağırlık ister.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözüm
Parça, hızın kolay metinlerde kazanç sağlayabileceğini ama değerli metinlerin yavaşlık ve ağırlık istediğini söyler; yani okuma biçimi metne göre değişir, doğru cevap E'dir. A parçadaki "kolay metinlerde kazanç getirebilir" ifadesiyle çelişir; D geri dönmeyi olumlu bir gereklilik sayan parçaya aykırıdır; B ve C parçada yer almaz.
SORU 17 · Paragrafta Anlam
Bir araştırmanın gücü, kaç kişiye ulaştığından çok kime ulaştığıyla ilgilidir. On bin kişilik bir anket, katılımcıların hepsi aynı mahalleden seçilmişse bin kişilik iyi tasarlanmış bir örneklemden daha az şey söyler. Sayı büyüklüğü güven verir, çünkü büyük rakamlar nesnel görünür; ama yanlı seçilmiş bir kalabalık, yanlılığı yalnızca daha kesin bir biçimde ölçer. Araştırmacının asıl sorusu kaç kişi değil, bu kişilerin kimi temsil ettiği olmalıdır.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Çözüm
Parça, sayı büyüklüğünün nesnellik izlenimi verdiğini (A), seçimin sayıdan belirleyici olduğunu (C), yanlı kalabalığın yanlılığı gidermeyeceğini (D) ve temsil sorusunun önemini (E) söyler. Küçük örneklemin her zaman daha güvenilir olduğu ise parçada yoktur; parça iyi tasarlanmış örneklemden söz eder, doğru cevap B'dir.
SORU 18 · Paragrafta Anlam
Ekranların çocukları tembelleştirdiği, yetişkinleri yalnızlaştırdığı sık sık söyleniyor. Her yeni araç için benzer kaygıların dile getirildiğini unutmamak gerekir: roman okumanın gençleri hayalperest yapacağı, radyonun aile sohbetini öldüreceği de söylenmişti. Ekranın kendisi ne iyi ne kötüdür; önemli olan onunla ne yaptığımız ve neyi yapmamayı seçtiğimizdir. Belki de kaygıyı araca değil, onu kullanma biçimimize yöneltmemiz gerekir.
Bu parçada yazarın ekran kullanımına ilişkin tutumu aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Yazar, ekranı tek başına iyi ya da kötü saymaz; sorunu kullanım biçimine bağlar ve eski kaygılarla karşılaştırarak ölçülü bir tutum sergiler; doğru cevap D'dir. A yazarın kaygıları tümden yok saydığını ima eder, oysa yazar kaygıyı yönlendirmeyi önerir; B ve E parçadaki dengeli tutuma aykırıdır; C yazarın konuyu ciddiye aldığını göz ardı eder.
SORU 19 · Paragrafta Anlam
Mizah, çoğu zaman ciddiyetin karşıtı sayılır; oysa en keskin eleştiriler gülümseten cümlelerin içinde taşınır. Doğrudan söylendiğinde savunma duvarına çarpan bir gerçek, bir şakanın içinde kapıdan buyur edilir. Gülen kişi bir an için savunmasızdır; o anda düşünce içeri sızar. Bu yüzden toplumlar en çok neye güldüklerine bakılarak da anlaşılabilir.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
Çözüm
Parça, doğrudan söylenince savunmayla karşılaşan gerçeğin şakanın içinde kolayca kabul gördüğünü anlatır; doğru cevap A'dır. B parçanın söylediğinin tam tersidir; D "her gerçek" diyerek parçada olmayan bir kesinlik kurar; C ve E parçada yer almayan yargılardır.
SORU 20 · Paragrafta Anlam
Bir dilin başka dillerden sözcük alması, çoğu zaman bir yoksulluk işareti sayılır. Oysa hiçbir dil kapalı bir kutu değildir; ticaret, göç ve bilim yoluyla sözcükler sınırları aşar. Alınan sözcük yeni dilde çoğu kez biçim değiştirir, yeni anlamlar kazanır ve zamanla o dilin malı olur. Asıl sorun ödünç almak değil, kendi olanaklarıyla kavram üretme gücünü yitirmektir. Dilin canlılığı, aldığını dönüştürebilmesinde görülür.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parça alışverişin ticaret, göç ve bilimle gerçekleştiğini (A), sözcüklerin biçim ve anlam değiştirdiğini (B), asıl sorunun üretme gücünü yitirmek olduğunu (C) ve yoksulluk görüşüne karşı çıkıldığını (D) açıkça söyler. Sözcüklerin dilden atılması ise parçada yoktur; tersine zamanla dilin malı olduğu belirtilir, doğru cevap E'dir.
SORU 21 · Paragrafta Anlam
Apartman aralarındaki küçük bahçelerde yetişen domatesler kimseyi doyurmaz; ama bu bahçelerin değeri ürünle ölçülmez. Toprağa dokunan kent insanı mevsimlerin akışını yeniden fark eder, komşusuyla fide takas eder, çocuğuna tohumun nereden geldiğini gösterir. Kentin asfaltında açılan bu küçük yarıklar, tüketici olmaktan bir an için çıkıp üretici olma deneyimi sunar. Bahçe, bir gıda kaynağı değil, bir ilişki biçimidir.
Bu parçaya göre kent bahçeleri için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözüm
Parça, bahçelerin kimseyi doyurmadığını ama mevsim bilinci, komşuluk ve üreticilik deneyimi kazandırdığını, yani değerinin ilişki biçiminde olduğunu söyler; doğru cevap B'dir. A parçadaki "kimseyi doyurmaz" ifadesiyle çelişir; E parçanın tersini söyler; C ve D parçada yer almayan yargılardır.
SORU 22 · Paragrafta Anlam
(I) Gün içinde öğrenilen bilgiler, uyku sırasında yeniden işlenir ve kalıcı belleğe aktarılır. (II) Bu nedenle sınav öncesi gece uykusuz kalmak, çalışılan konuların belleğe yerleşmesini güçleştirir. (III) Uykunun yalnızca süresi değil, derinliği ve düzeni de bu aktarımı etkiler. (IV) Düzenli egzersiz yapan kişilerin kalp sağlığı, hareketsiz kişilere göre belirgin biçimde daha iyidir. (V) Bu yüzden öğrenmeyi önemseyen birinin uykusunu da ders çalışma kadar ciddiye alması gerekir.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Çözüm
Parça baştan sona uyku ile öğrenme arasındaki ilişkiyi işler: I aktarımı, II uykusuzluğun etkisini, III uykunun niteliğini, V ise sonucu verir. IV. cümle egzersiz ve kalp sağlığından söz ederek bu bağdan tümüyle kopar; doğru cevap D'dir.
SORU 23 · Paragrafta Anlam
(I) Yabancı bir dil öğrenen kişi, sözcükleri listeden ezberlemek yerine onları cümle içinde karşıladığında daha kolay hatırlar. (II) Sözlükler son yıllarda daha çok telefon uygulaması olarak kullanılmaya başlanmıştır. (III) Bunun nedeni, bağlamın sözcüğe bir anlam çevresi kazandırması ve zihne tutunacak bir yer sağlamasıdır. (IV) Listede ise sözcük yalnız başına durur ve başka hiçbir bilgiyle ilişkilenmez. (V) Dolayısıyla sözcük öğrenmenin yolu, sözcüğü tek başına değil kullanıldığı ortamla birlikte tanımaktan geçer.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi anlatımın akışını bozmaktadır?
Çözüm
Parça sözcüklerin bağlam içinde öğrenilmesinin katkısını tartışır; III, IV ve V bu iddianın nedenini ve sonucunu açıklar. II. cümle sözlüklerin kullanım biçiminden söz ederek konu dışına çıkar; doğru cevap B'dir. I. cümle tezi ortaya koyduğu, V. cümle sonuç bildirdiği için akışı bozmaz.
SORU 24 · Paragrafta Anlam
İstatistikte ortalama, bir topluluğu tek sayıyla anlatmanın en kestirme yoludur; ancak bu kestirme yol çoğu zaman yanıltır. Bir odadaki beş kişinin gelir ortalaması, aralarına çok zengin biri girdiği anda sıçrar; oysa diğer dört kişinin cebine tek kuruş girmemiştir. Ortalama, uçlardaki değerlerden kolay etkilenir ve dağılımın biçimini gizler. Bu yüzden bir ortalamayla karşılaşan kişi ....
Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Çözüm
Parça ortalamanın uç değerlerden etkilendiğini ve dağılımın biçimini gizlediğini anlatır; bu akış, ortalamayla karşılaşan kişinin dağılımı sorması gerektiği sonucuna varır, doğru cevap C'dir. D istatistiğe tümden güvensizlik önererek parçanın ölçülü tonuyla çelişir; A ve E parçada tartışılmayan hesap sorunlarına gider; B parçadaki örnekte vurgulanmayan bir noktadır.
SORU 25 · Paragrafta Anlam
(I) Kahvehane, uzun süre yalnızca kahve içilen bir yer olmaktan çok, haberin, dedikodunun ve siyasetin dolaştığı bir kamusal mekân olarak işlev görmüştür. (II) Gazetenin olmadığı dönemlerde havadis buradan yayılır, okuma bilen biri sesli okur, bilmeyenler dinlerdi. (III) Bu yönüyle kahvehane, bir eğlence yeri olduğu kadar bir bilgi dolaşım ağının düğüm noktasıydı. (IV) Günümüzde ise kahve çoğunlukla hızlı tüketilen, elde taşınan bir içecek hâline gelmiştir. (V) Bardağını alan kişi masaya oturmaz, kimseyle konuşmaz, yoluna devam eder. (VI) Kahve aynı kahvedir; ancak etrafında kurulan toplumsallık neredeyse tümüyle çözülmüştür.
Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?
Çözüm
İlk üç cümle kahvehanenin geçmişteki toplumsal işlevini anlatır; IV. cümle "günümüzde ise" sözüyle zamanı ve konuyu değiştirip kahvenin bugünkü tüketim biçimine geçer, V ve VI bu yeni düşünceyi sürdürür. Bu nedenle ikinci paragraf IV ile başlar; doğru cevap C'dir. III ilk düşünceyi toparladığı, V ise IV'ü açtığı için başlangıç olamaz.
SORU 26 · Paragrafta Anlam
Roman okuru kahramanın yüzünü kendi hayal gücüyle çizer; filmin izleyicisine ise o yüz hazır verilir. Romanda zaman okurun hızına göre akar, istediği sayfada durabilir; filmde süre yönetmenin elindedir. Roman iç konuşmayı doğrudan aktarır, film ise bunu bakışlara ve sessizliklere yüklemek zorundadır. İkisi de hikâye anlatır; ancak biri okurun katılımına, diğeri izleyicinin teslimiyetine yaslanır.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?
Çözüm
Parça baştan sona roman ile filmi yüz, zaman ve iç konuşma gibi ölçütlerde karşı karşıya getirir; doğru cevap A'dır. Parçada herhangi bir kişinin görüşüne başvurulmadığı için tanık gösterme (B), bir olay anlatılmadığı için öyküleme (C), rakam kullanılmadığı için sayısal veri (D) söz konusu değildir; roman ya da film tanımlanmaz (E).
SORU 27 · Paragrafta Anlam
Kentlerde bisikletin yaygınlaşması, çoğu kez bir çevre meselesi olarak sunulur; oysa onun etkisi çok daha geniştir. Bisikletli kişi, otomobil sürücüsünün fark etmediği sokak ölçeğini yeniden keşfeder; dükkânlar, ağaçlar ve komşular görünür hâle gelir. Trafikte kapladığı alanın küçüklüğü, yolun daha çok insan tarafından paylaşılmasını sağlar. Üstelik her gün pedal çeviren biri, spor salonuna gitmeden hareket etme ihtiyacını karşılar. Bisiklet, kenti yalnızca temizlemez; onu yeniden insan ölçeğine indirir.
Bu parçada bisiklet kullanımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
Çözüm
Parçada sokak ölçeğinin yeniden keşfi (A), yolun paylaşılması (B), hareket ihtiyacının karşılanması (C) ve çevre meselesi olarak sunulması (D) açıkça geçer. Ulaşım maliyetleri ya da ekonomik tasarruftan ise hiç söz edilmez; doğru cevap E'dir.
SORU 28 · Paragrafta Anlam
Hatasız öğrenme diye bir şey yoktur; hata, öğrenmenin yan ürünü değil, hammaddesidir. Yanlış yapan kişi, doğru yapanın hiç görmediği bir şeyi görür: sınırın nerede olduğunu. Ne var ki okullarımız hatayı cezalandırmaya o kadar alışmıştır ki öğrenci yanlış yapmamak için denemekten vazgeçer. Denemeyen kişi hata yapmaz, ama bir şey de öğrenmez. Hatayı utanç kaynağı olmaktan çıkarıp bir veri olarak görmeyi öğrenen sınıflar, en çok ilerleyen sınıflardır.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisi vurgulanmamaktadır?
Çözüm
Parça hatanın öğrenmenin hammaddesi olduğunu (A), yanlış yapanın sınırı gördüğünü (D), cezanın denemeyi engellediğini (C) ve hatayı veri sayan sınıfların ilerlediğini (E) açıkça söyler. Hataların türlerine göre farklı ele alınması gerektiği ise parçada yer almaz; doğru cevap B'dir.
SORU 29 · Paragrafta Anlam
Bir işe yatırdığımız para, zaman ve emek geri alınamaz hâle geldiğinde bile kararlarımızı yönlendirmeyi sürdürür. Beğenmediğimiz bir filmi, bilet parası boşa gitmesin diye sonuna kadar izleriz; kârsız bir projeyi, bugüne dek harcananlar heba olmasın diye büyütürüz. Oysa geçmişte ödenen bedel, hangi seçeneği tercih edersek edelim değişmeyecektir. Akılcı bir karar, yalnızca bundan sonra elde edilecek kazanç ile katlanılacak maliyeti karşılaştırır. Geçmişe duyulan bu bağlılık, küçük bir kaybı çoğu zaman büyük bir kayba dönüştürür.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, geçmişte ödenen bedelin değişmeyeceğini ve akılcı kararın yalnızca gelecekteki kazanç ile maliyete bakması gerektiğini vurgular; doğru cevap C'dir. D parçanın savunduğunun tersini söyler; E ise küçük kaybın büyüyebileceği uyarısıyla çelişir; B'deki para ve zaman karşılaştırması parçada yoktur.
SORU 30 · Paragrafta Anlam
Reklam, ilk bakışta bir ürünün özelliklerini duyuran basit bir bilgilendirme aracı gibi görünür. Oysa günümüz reklamlarının çoğu ürünü değil, o ürüne sahip olduğunda kim olacağını anlatır. Bir otomobil reklamı motorundan çok özgürlüğü, bir parfüm reklamı kokusundan çok çekiciliği satar. Tüketici de bu vaadi çoğu zaman fark etmeden benimser ve mağazadan çıkarken bir eşyayla değil, kendisine dair bir hayalle çıkar. Bu nedenle reklamın asıl ürünü, vitrinde duran nesneden çok alıcının zihninde kurulan benliktir.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parçanın son cümlesi reklamın asıl ürününün alıcının zihninde kurulan benlik olduğunu söyler; doğru cevap A'dır. D parçanın ilk bakıştaki yanılgı diye sunduğu görüştür; B otomobil örneğini parçada olmayan bir üstünlüğe dönüştürür; E'deki satış ilişkisine ise değinilmemiştir.
SORU 31 · Paragrafta Anlam
Makinelerin işleri elinden alacağı korkusu, her teknolojik dönemeçte yeniden dile getirilir. Ancak yakından bakıldığında otomasyonun çoğu zaman meslekleri bütünüyle yok etmekten çok, onları oluşturan görevleri değiştirdiği görülür. Hesap işini makineye devreden bir muhasebeci danışmanlığa daha çok vakit ayırır; teşhiste yazılımdan yararlanan bir hekim hastasıyla konuşmaya zaman bulur. Elbette bu dönüşüm herkes için aynı kolaylıkta gerçekleşmez ve bazı çalışanlar yeni görevlere uyum sağlamakta zorlanır. Dolayısıyla sorulması gereken, hangi mesleğin biteceğinden çok, hangi görevin kime kalacağı ve bu geçişin nasıl yönetileceğidir.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, otomasyonun meslekleri değil görevleri değiştirdiğini anlatıp soruyu geçişin yönetimine taşır; doğru cevap E'dir. A parçanın karşı çıktığı korkuyu tekrarlar; C, dönüşümün herkes için aynı kolaylıkta olmadığı ifadesiyle çelişir; D ise uyum zorluğunu yok sayarak etkiyi fazla küçültür.
SORU 32 · Paragrafta Anlam
Tarlaların büyük bölümünde artık aynı birkaç yüksek verimli tohum ekiliyor ve bu tablo birçok üreticiye kaçınılmaz görünüyor. Bu tohumlar iyi koşullarda bol ürün verir, ancak tek bir hastalığa ya da beklenmedik bir kuraklığa karşı bütün tarlayı savunmasız bırakır. Yerel çeşitler ise düşük verimlerine karşın uzun zaman boyunca sert iklimlere ve zararlılara uyum sağlamıştır. Bu çeşitler kaybolduğunda yalnızca eski bir lezzet değil, geleceğin sorunlarına karşı kullanılabilecek bir genetik birikim de yok olur.
Bu parçaya en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, yerel çeşitlerin kaybının geleceğe dönük bir güvenceyi de yok ettiğini anlatır; doğru cevap D'dir. A yalnızca yüksek verimli tohumlara odaklanır, oysa parça bu tohumları eleştirir; B'deki makineleşmeye değinilmez; E, parçanın küçük bir ayrıntısı olan lezzeti ana konu gibi gösterir.
SORU 33 · Paragrafta Anlam
Bir kilo pirinci ya da bir kot pantolonu satın alırken bardağımıza dolmayan ama üretim sırasında tüketilen büyük miktarda suyu da satın alırız. Kurak bir bölgenin su isteyen ürünleri ihraç etmesi, aslında en kıt kaynağını dışarıya göndermesi anlamına gelebilir. Tersine, suyu az olan bir ülke bu ürünleri dışarıdan alarak kendi kaynaklarına binen yükü hafifletebilir. Bu bakış, kuraklığı yalnızca yağışla açıklamanın eksik kaldığını ve su yönetiminin yalnızca baraj ve boru hatlarıyla değil, ticaret kararlarıyla da ilgili olduğunu gösterir.
Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, ürünlerin üretiminde harcanan suyun ticaretle birlikte el değiştirdiğini anlatır; doğru cevap B'dir. A'daki baraj yalnızca geçerken anılır ve yapım zorluğundan söz edilmez; C'deki verim konusu parçada yoktur; D ise ev içi kullanıma yöneliktir ve parçanın kapsamı dışındadır.
SORU 34 · Paragrafta Anlam
Trafik sıkışıklığına verilen ilk yanıt genellikle yolu genişletmek olur. Yeni şeritler açıldığı ilk aylarda yolculuk gerçekten kısalır; ne var ki kısalan süre, daha önce toplu taşımayı seçen ya da o saatte yola çıkmayan insanları da direksiyona çeker. Kentin çeperinde ucuz konutlar yükselir, işe uzaktan gelmek akla yatkın hâle gelir. Birkaç yıl içinde yol yine dolar, üstelik kent artık arabaya daha bağımlıdır. Görünürde çözülmüş olan darboğaz, yalnızca daha büyük bir ölçekte yeniden üretilmiştir.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, genişleyen yolun yeni talep yarattığını ve darboğazın daha büyük ölçekte geri döndüğünü anlatır; doğru cevap D'dir. A, süreçteki bir sonucu asıl neden gibi gösterir; C, ilk aylarda yolculuğun kısaldığı bilgisiyle çelişir; B'deki maliyet karşılaştırması ise parçada yapılmamıştır.
SORU 35 · Paragrafta Anlam
Bir banknot, üzerinde yazılı değeri kâğıdından ya da mürekkebinden almaz; bu malzemelerin kendisi neredeyse hiçbir şeye değmez. Onu elimizde tutmamızın ve karşılığında emek vermemizin nedeni, yarın bir başkasının da aynı kâğıt karşılığında mal vereceğine inanmamızdır. Bu inanç sarsıldığında fiyatlar hızla tırmanır ve insanlar birikimlerini dövize, altına ya da tarlaya çevirmeye başlar. Paranın gücü, bu açıdan bakıldığında, ortak bir sözleşmenin gücüdür. Kimsenin imzalamadığı hâlde herkesin uyduğu bu sözleşme, yalnızca uyulduğu sürece ayakta kalır.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
Çözüm
Parça, banknotun değerinin başkalarının da onu kabul edeceği inancından geldiğini söyler; doğru cevap A'dır. B'deki "hiçbir koşulda" ifadesi parçayı aşar; C, değerin kâğıttan gelmediği bilgisiyle çelişir; D ise parçadaki imzasız sözleşme mecazını yanlış yorumlar.
SORU 36 · Paragrafta Anlam
Bir ürünün az bulunur olduğu söylendiğinde gözümüzde değeri hemen yükselir. "Son üç adet" ya da "yalnızca bu hafta" gibi ifadeler, ürünün niteliği hakkında hiçbir şey söylemediği hâlde karar verme sürecimizi hızlandırır. Bunun bir nedeni, fırsatı kaçırma korkusunun kazanma isteğinden daha güçlü işlemesidir. Üstelik kıtlık duygusu, düşünmeye ayrılan süreyi daraltarak karşılaştırma yapmayı da güçleştirir. Gerçekten sınırlı olan şeyle sınırlıymış gibi sunulan şey arasındaki farkı ayırt etmek bu yüzden sanıldığı kadar kolay değildir.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parça, kıtlık ifadelerinin niteliğe dair bir şey söylemediğini belirtir; sınırlı üretimin üstünlüğü bu nedenle çıkarılamaz, doğru cevap C'dir. A ikinci cümleden, D kıtlık duygusunun karşılaştırmayı güçleştirdiği cümleden, E ise son cümleden açıkça çıkarılır.
SORU 37 · Paragrafta Anlam
Daha az yakıt harcayan bir motor ya da daha az elektrik tüketen bir lamba, kaynak kullanımını kendiliğinden azaltacakmış gibi görünür. Ne var ki verimlilik, bir hizmetin birim maliyetini de düşürür. Ucuzlayan aydınlatma daha geniş mekânlarda ve daha uzun saatler kullanılır, yakıt tasarrufu sağlayan otomobille daha uzak yerlere gidilir. Bazı durumlarda tüketimdeki bu artış, kazanılan tasarrufun önemli bir bölümünü geri alır. Bu, verimliliğin gereksiz olduğu anlamına gelmez; yalnızca tek başına ele alındığında beklenen sonucu vermeyebileceğini gösterir.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
Çözüm
Parça, verimliliğin ucuzlattığı hizmetin daha çok kullanıldığını ve tek başına yetmeyebileceğini söyler; doğru cevap E'dir. A, verimliliğin gereksiz olmadığı ifadesiyle çelişir; C, tasarrufun yalnızca bir bölümünün geri alındığı bilgisini aşan bir genellemedir; D ise parçadaki ilişkinin tersini ileri sürer.
SORU 38 · Paragrafta Anlam
Geri dönüşüm kutusuna attığımız her şişe, içimizi rahatlatan küçük bir erdem gösterisine dönüşmüş durumda. Bu alışkanlığı küçümsemek gerekmez; ama bir ürünün tasarım masasında alınan kararlar, çöp kutusunun başında verilecek kararlardan çok daha belirleyicidir. Ayrıştırılması olanaksız ambalajlar üreten bir sektörün sorumluluğu tüketicinin vicdanına havale edildiğinde sorun da gözden kaybolur. Atığı azaltmanın yolu, önce onu üretmeyi pahalı ve gereksiz kılmaktan geçiyor. Aksi hâlde kutuların önünde birbirimize ders vermeyi sürdürürken çöp dağları da büyümeye devam edecek.
Bu parçada yazarın geri dönüşüm söylemine yönelik tutumu için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözüm
Yazar, alışkanlığın küçümsenmemesi gerektiğini söylerken asıl sorumluluğun üretim aşamasında olduğunu savunur; doğru cevap B'dir. A, eleştirinin yönünü tüketiciye çevirir; C yazarın geri dönüşümü yeterli görmeyişiyle çelişir; D ise parçadaki açık yargıları ve eleştirel üslubu yok sayar.
SORU 39 · Paragrafta Anlam
Yangın ya da kesim sonrasında bir yamaca sıra sıra dikilen aynı yaştaki ağaçlar, uzaktan bakıldığında orman gibi görünür. Yine de yaşlı bir ormanda çürüyen kütükler, farklı yüksekliklerdeki taçlar ve karmaşık kök ağları, pek çok canlıya ancak zamanla oluşabilen yaşam alanları sunar. Tek türden oluşan dikimler ise bir zararlının hızla yayılmasına elverişlidir ve yangınlara karşı da çoğu zaman daha kırılgandır. Hızla büyüyen bu alanlar belirli bir süre karbon tutmaya ya da odun üretmeye yarayabilir. Fakat ağaç sayısı, tek başına bir ormanın sağlığını anlatan bir ölçüt değildir.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parça, tek türlü dikimlerin yalnızca belirli bir süre karbon tutabileceğini söyler ve yaşlı ormanlarla böyle bir karşılaştırma yapmaz; doğru cevap D'dir. B ikinci cümleden, C karbon ve odun üretimi cümlesinden, E ise son cümleden çıkarılabilir.
SORU 40 · Paragrafta Anlam
Kıyı sazlıkları ve tuzcul bataklıklar uzun süre işe yaramaz, hatta sağlıksız alanlar olarak görüldü; birçoğu kurutularak liman, otel ya da tarla yapıldı. Oysa bu alanlar fırtına dalgalarının gücünü kırar, karadan gelen kirleticileri süzer ve pek çok balığın yavrulaması için korunaklı bir ortam sağlar. Bir bataklık yok edildiğinde bu işlevlerin bedeli genellikle başka bir kalemde, beton set harcamalarında ya da azalan balık avında karşımıza çıkar. Ne var ki bu kayıplar, kurutmadan elde edilen kazançla aynı hesapta görünmez.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
Çözüm
Parça, bataklık kaybının bedelinin başka kalemlerde ortaya çıktığını ve kazançla aynı hesapta görünmediğini söyler; doğru cevap C'dir. A, parçada olmayan kesin bir yasak önerir; D, tek neden diyerek ifadeyi genelleştirir; E ise bu alanların sağlıksız sayılmasının yanlış bir görüş olarak sunulmasıyla çelişir.
SORU 41 · Paragrafta Anlam
Bir zamanlar bozulan eşya mahalle tamircisine götürülür, küçük bir bedel karşılığında onarılır ve yıllarca kullanılırdı. Bugün pek çok cihazın parçası bulunmuyor, vidaları özel aletlerle açılıyor, onarım bedeli de çoğu zaman yenisinin fiyatına yaklaşıyor. Böylece eskiyen bir ürünü atıp yenisini almak, tüketiciye en akılcı seçenek gibi görünüyor. Bu durum hem doğaya daha çok atık bırakıyor hem de onarım ustalığının sahip olduğu bilgiyi yok ediyor. Oysa bir eşyayı onarabilmek, aynı zamanda onun nasıl çalıştığını anlamaktır.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parça, yeni cihazların onarımının zorlaştığını söyler ama daha çabuk bozulduklarını ileri sürmez; doğru cevap E'dir. A ilk cümleden, B onarım bedelinin yeni ürünün fiyatına yaklaştığı cümleden, D ise son cümleden doğrudan çıkarılabilir.
SORU 42 · Paragrafta Anlam
Bir ülkenin zenginliğini ölçen rakamlar, tarlada çalışan makineyi hesaba katar ama o makineyi süren kişinin yemeğini pişiren, çocuğuna bakan, hastasının başında bekleyen insanı görmez. Bu emek, karşılığında ücret ödenmediği için ekonomik sayılmaz; sanki pazara çıkan her şey kendiliğinden doğmuş, beslenmiş ve iyileşmiş gibi. Neyin sayılacağına ilişkin bu tercih tarafsız bir hesap işlemi değildir, neye değer verdiğimizin sessiz bir itirafıdır. Sayılmayan bir emeğin desteklenmesini beklemek ise bu yüzden boş bir umuttan öteye gitmez.
Bu parçada yazarın tutumu için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözüm
Yazar, karşılıksız bakım emeğinin sayılmamasını değer tercihinin itirafı olarak nitelendirip eleştirir; doğru cevap A'dır. B, bu tercihin tarafsız olmadığı ifadesiyle çelişir; C makine örneğini parçada bulunmayan bir talebe dönüştürür; E ise yazarın açık ve eleştirel yargılarını görmezden gelir.
SORU 43 · Paragrafta Anlam
(I) Yabani arılar ve başka tozlaştırıcı böcekler, pek çok meyve ve sebzenin ürün vermesinde belirleyici rol oynar. (II) Balın rengi ve tadı, arıların topladığı nektarın türüne göre farklılık gösterir. (III) Ancak tarım alanlarının tek ürüne ayrılması, bu böceklerin yıl boyu besin bulmasını güçleştirmektedir. (IV) Ayrıca yoğun ilaç kullanımı, onların yön bulma ve üreme yeteneklerini de zayıflatmaktadır. (V) Tarla kenarlarında yıl boyu çiçek açan şeritler bırakmak, bu baskıyı azaltabilecek basit bir önlemdir.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Çözüm
Parça, tozlaştırıcı böceklerin önemini, karşılaştıkları tehditleri ve bir önlemi anlatır; balın niteliğinden söz eden II. cümle bu akışın dışındadır, doğru cevap B'dir. III. ve IV. cümle tehditleri sıralar, V. cümle ise bu tehditlere karşı bir çözüm önererek konuyu sürdürür.
SORU 44 · Paragrafta Anlam
(I) Geçmiş iklimi anlamak için araştırmacılar buzul karotlarından, ağaç halkalarından ve göl çökellerinden yararlanır. (II) Doğrudan ölçüm yapılamayan dönemlere ait bu kayıtların her biri, sıcaklık ya da yağış hakkında dolaylı bir bilgi taşır. (III) Örneğin bir ağaç halkasının genişliği, o yılın büyüme açısından ne kadar elverişli geçtiğine ilişkin ipucu verir. (IV) Günlük hava tahminlerinin doğruluğu ise uydu verileriyle giderek gelişmektedir. (V) Araştırmacılar farklı kaynaklardan gelen kayıtları karşılaştırarak tek bir kaynağın yanıltıcı olma olasılığını azaltır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Çözüm
Parça, geçmiş iklimin dolaylı kayıtlardan nasıl okunduğunu anlatır; günlük hava tahminlerinden söz eden IV. cümle konunun dışına çıkar, doğru cevap D'dir. III. cümle II. cümledeki dolaylı bilgiye örnek verir; V. cümle de aynı kayıtların birlikte kullanımını açıklayarak akışı korur.
SORU 45 · Paragrafta Anlam
Toprak çoğu zaman yalnızca bitkinin tutunduğu, gerektiğinde gübreyle beslenen cansız bir zemin olarak düşünülür. Oysa bir avuç sağlıklı toprakta gözle görülmeyen sayısız mikroorganizma yaşar ve bunlar besinleri bitkinin alabileceği biçime dönüştürür. Sık sürüm ve yıllarca tek yönlü gübreleme bu canlı dokuyu zayıflattığında toprak, aynı verimi verebilmek için her yıl daha fazla girdiye ihtiyaç duyar; artan girdi de geriye kalan canlıları biraz daha zayıflatarak bir kısır döngü kurar. Bu yüzden ....
Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Çözüm
Parça, verimin topraktaki canlılara bağlı olduğunu ve bu canlılar zayıfladıkça girdi ihtiyacının arttığını anlatır; bu yüzden bağlacının getireceği sonuç C seçeneğidir, doğru cevap C'dir. A gelir konusuna kayar; D kök yapısına, E ise iklim koşullarına geçerek parçanın sonucunu vermez.
SORU 46 · Paragrafta Anlam
(I) Herkesin kullanımına açık bir otlak ya da balık sahası, uzun süre tükenmeye mahkûm bir kaynak olarak görüldü. (II) Bu görüşe göre her kullanıcı kendi kazancını artırmak için kaynağı daha fazla zorlar, bedeli ise bütün topluluk öder. (III) Kimse geri çekilmeye yanaşmadığı için sonunda kaynak da kullanıcılar da kaybeder. (IV) Bu akıl yürütme, kamulaştırma ya da özelleştirme dışında bir çözüm bırakmıyor gibi görünüyordu. (V) Özellikle çevre politikalarında bu iki yol uzun süre tek seçenekmiş gibi tartışıldı. (VI) Oysa alan çalışmaları, birçok köyün ve balıkçı topluluğunun kendi kurallarını koyarak kaynaklarını kuşaklar boyunca koruduğunu ortaya koymuştur. (VII) Kullanım sırası, av mevsimi ve karşılıklı denetim gibi düzenlemeler, dışarıdan dayatılmadan da işleyebilmektedir.
Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerden hangisiyle başlar?
Çözüm
İlk beş cümle ortak kaynakların tükeneceği görüşünü ve bu görüşün doğurduğu iki çözümü anlatır; "Oysa" ile başlayan VI. cümle karşıt kanıtlara geçer, doğru cevap E'dir. III. cümle tükenme akıl yürütmesini sürdürdüğü, IV. ve V. cümleler de bu akıl yürütmenin sonuçlarını verdiği için yeni paragraf başlatmaz.
SORU 47 · Paragrafta Anlam
Taksit, bir ürünün bedelini zamana yayarak peşin alınamayacak şeyleri satın almayı kolaylaştırır ve bu yönüyle gerçek bir ihtiyaca da karşılık gelir. Ne var ki alıcı çoğu zaman toplam tutara değil, her ay ödeyeceği küçük rakama bakar. Bu rakam kulağa hoş geldiğinde, başlangıçta düşünülenden daha pahalı bir model bile makul görünmeye başlar. Üstelik art arda yapılan küçük taahhütler, tek tek hafif görünseler de gelecekteki gelirin önemli bir kısmını önceden bağlar. ....
Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Çözüm
Parça, aylık küçük rakamın toplam yükü görünmez kıldığını anlatır ve bunun doğal sonucu B seçeneğidir; doğru cevap B'dir. A, "her koşulda" diyerek parçanın söylemediği bir kesinlik getirir; C satıcı tercihine, E ise kart güvenliğine geçerek konunun dışına çıkar.
SORU 48 · Paragrafta Anlam
Bir canlının geldiği yerde zararsız olması, gittiği yerde de zararsız kalacağı anlamına gelmez. Örneğin gemilerin safra suyuyla taşınan küçük bir midye, yeni bir kıyıda doğal düşmanı olmadığından borulara yapışıp limanları tıkayabilir. Süs bitkisi olarak getirilen bir sarmaşık, birkaç yıl içinde yerli ağaçların üzerini örtebilir. Bir gölet sahibinin tatlı suya bıraktığı süs balığı, göldeki yerli türlerin yumurtalarını tüketerek onların sayısını hızla düşürebilir. Bu türlerin hiçbiri kendi doğal ortamında böyle bir yıkıma yol açmaz; sorunu doğuran, canlının kendisinden çok yeni ortamda karşılaştığı koşullardır.
Bu parçada düşünceyi geliştirmek için aşağıdakilerden hangisine başvurulmuştur?
Çözüm
Parçanın ilk cümlesindeki düşünce midye, sarmaşık ve balık örnekleriyle somutlaştırılmıştır; doğru cevap C'dir. A için bir kişinin ya da kaynağın görüşü aktarılmamıştır; D için hiçbir sayısal veri kullanılmamıştır; E'deki gibi bir varlığın başka bir varlığa benzetilmesi de yoktur.
SORU 49 · Paragrafta Anlam
Güneş panelleri, işletme sırasında duman çıkarmadığı ve yakıt tüketmediği için temiz bir enerji kaynağı olarak öne çıkar. Bununla birlikte üretimleri belirli madenlere dayanır ve bu madenlerin çıkarılması bulunduğu bölgede çevresel yük oluşturabilir. Geniş arazilere kurulan santraller, verimli toprakların bulunduğu yerlerde tarım alanlarıyla da rekabet edebilir. Kullanım ömrünü dolduran panellerin nasıl bertaraf edileceği ise henüz tam olarak çözülememiş bir sorundur. Bu sakıncalar paneli kötü bir seçenek yapmaz, fakat sıfır maliyetli sayılmamasını gerektirir.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
Çözüm
Parçada panellerin gün içindeki ışık değişiminden etkilenmesinden söz edilmez; doğru cevap A'dır. B ikinci cümlede, C üçüncü cümlede, D dördüncü cümlede, E ise ilk cümlede açıkça yer alır.
SORU 50 · Paragrafta Anlam
Bir tişörtün bir öğle yemeğinden ucuza satılması, ilk bakışta üretimin başarısı olarak görülebilir. Ama etiketteki rakam, bedelin tamamını değil, yalnızca alıcının o an ödediği kısmı gösterir. Boyama işleminin kirlettiği nehir, düşük ücretle uzun saatler çalışan terzi ve birkaç kez giyildikten sonra çöpe giden kumaş bu hesaba girmez. Bu maliyetleri üstlenenler, ürünü satın alanlar değil, çoğu zaman uzak coğrafyalarda yaşayanlardır. Fiyat, piyasanın en güçlü bilgi taşıyıcısıdır ama ancak gerçek maliyetleri yansıttığı ölçüde doğru bilgi taşır.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisi yardımcı düşünceler arasında yer almaktadır?
Çözüm
Parçanın ana düşüncesi fiyatın gerçek maliyeti yansıtmayabildiğidir; maliyetleri alıcı olmayanların üstlendiği ise bunu destekleyen bir yardımcı düşüncedir, doğru cevap D'dir. A düşük ücret örneğiyle çelişir; E, nehir örneğini başlıca kaynak diyerek genelleştirir; C ise parçada ele alınmaz.
Bu test, ALES sınavının Sözel Bölüm dersinden 50 soru içerir ve dersin alt konularını bir arada tarar. Konu konu çalıştıktan sonra eksiklerinizi görmek için uygundur.
ALES sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Bu testteki konu dağılımı
Konu
Soru
Paragrafta Anlam
44 soru
Sözcük ve Cümlede Anlam
6 soru
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.