ALES Sayılar ve İşlemler konusundan çözümlü test. Tamamı özgün, her sorunun ayrıntılı çözümü var.
0doğru
0yanlış
0,00net
22:00kalan
SORU 01
İki basamaklı ab sayısı, rakamları toplamının 7 katına eşittir. Buna göre bu koşulu sağlayan kaç farklı ab sayısı vardır?
Çözüm
10a + b = 7(a + b) eşitliğinden 3a = 6b, yani a = 2b bulunur. b = 1, 2, 3, 4 için sayı 21, 42, 63 ve 84 olur; b = 0 iki basamaklı sayı vermez, b ≥ 5 ise a tek rakam olamaz. Dolayısıyla 4 sayı vardır; doğru cevap D'dir. b = 0 durumunu da sayarak 5 (E) bulmak, 00'ın iki basamaklı olmadığını gözden kaçırmaktır.
SORU 02
a < b < 0 < c olduğuna göre a·b, a·c ve b·c çarpımlarının küçükten büyüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
a ve b negatif olduğundan a·b pozitiftir; c pozitif olduğundan a·c ve b·c negatiftir. a < b < 0 ise |a| > |b| olur, dolayısıyla a·c = −|a|·c, b·c = −|b|·c değerinden daha küçüktür. Sıralama a·c < b·c < a·b biçimindedir; doğru cevap A'dır. B seçeneği |a| > |b| olduğunu, C ve D ise iki negatifin çarpımının pozitif olduğunu göz ardı etmekle bulunur.
SORU 03
5 tabanındaki 123 sayısının 10 tabanındaki değeri kaçtır?
Çözüm
Basamak değerleri 5² = 25, 5 ve 1'dir: 1·25 + 2·5 + 3·1 = 25 + 10 + 3 = 38 bulunur; doğru cevap C'dir. 36 (B) sonucunu veren hata, en yüksek basamağı 5² yerine 5·... biçiminde 1·25 + 2·5 + 1 gibi eksik toplamaktır; 33 (A) ise 1·25 + 2·4 gibi basamak değerini yanlış almaktan kaynaklanır.
SORU 04
5 tabanındaki üç basamaklı 1x3 sayısı, 10 tabanında 48'e eşit olduğuna göre x kaçtır?
Çözüm
Sayı 10 tabanına açılırsa 1·25 + x·5 + 3 = 48 olur. Buradan 5x = 48 − 28 = 20 ve x = 4 bulunur; doğru cevap E'dir. Ayrıca x = 4, 5 tabanının geçerli bir rakamıdır.
SORU 05
6 + 6 · 6 − 6 ÷ 6 işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm
İşlem önceliği gereği önce çarpma ve bölme yapılır: 6 · 6 = 36 ve 6 ÷ 6 = 1. Sonra soldan sağa 6 + 36 − 1 = 41 bulunur; doğru cevap B'dir. 71 (E) sonucu işlemleri soldan sağa sırayla yapmaktan ((6 + 6)·6 − 1), 35 (A) ise 6 + 6·6 − 6 ÷ 6 ifadesinde 6'yı bir kez eksik toplamaktan kaynaklanır.
SORU 06
Dört basamaklı 3a4b sayısı 5 ile ve 9 ile kalansız bölünebildiğine göre a'nın alabileceği en büyük değer kaçtır?
Çözüm
5 ile bölünebilmek için b = 0 ya da b = 5 olmalıdır. 9 ile bölünebilmek için rakamlar toplamı 3 + a + 4 + b = 7 + a + b, 9'un katı olmalıdır. b = 0 için a = 2; b = 5 için 12 + a = 18, yani a = 6 bulunur. En büyük değer 6'dır; doğru cevap C'dir. Yalnızca b = 0 alanlar 2 (A) sonucunda kalır.
SORU 07
35! sayısının sondan kaç basamağı sıfırdır?
Çözüm
Sondaki sıfır sayısı, çarpımdaki 5 çarpanı sayısına eşittir (2 çarpanı her zaman daha fazladır). 1'den 35'e kadar 5'in katları 35 ÷ 5 = 7 tane, 25'in katları 35 ÷ 25 = 1 tanedir; toplam 7 + 1 = 8 adet 5 çarpanı vardır. Dolayısıyla sayının sonunda 8 sıfır bulunur; doğru cevap E'dir. 7 (D) sonucu, 25 = 5² sayısının iki 5 çarpanı taşıdığını unutmaktan kaynaklanır.
SORU 08
a ve b pozitif tam sayılar; EBOB(a, b) = 4 ve a · b = 96 olduğuna göre a + b toplamı en az kaçtır?
Çözüm
a = 4k ve b = 4m yazılırsa k ile m aralarında asaldır ve 16·k·m = 96, yani k·m = 6 olur. Aralarında asal çiftler (1, 6) ve (2, 3)'tür; bunlar (4, 24) ve (8, 12) sayılarını verir. Toplamlar 28 ve 20'dir, en küçüğü 20'dir; doğru cevap B'dir. 28 (D) ilk çifti seçmenin sonucudur.
SORU 09
Boyutları 12 cm, 18 cm ve 30 cm olan dikdörtgenler prizması biçimindeki özdeş kutular, boşluk kalmayacak biçimde yan yana ve üst üste dizilerek en küçük hacimli küp oluşturulacaktır. Bunun için en az kaç kutu gerekir?
Çözüm
Küpün ayrıtı 12, 18 ve 30'un ortak katı olmalıdır; en küçük küp için EKOK(12, 18, 30) = 180 cm alınır. Kutu sayısı küp hacminin kutu hacmine oranıdır: (180 ÷ 12)·(180 ÷ 18)·(180 ÷ 30) = 15 · 10 · 6 = 900; doğru cevap D'dir. 180 (A) ayrıt uzunluğunu kutu sayısı sanmaktır; 1800 (E) ise bir boyuttaki kutu sayısını iki kez çarpma hatasıdır.
SORU 10
120 sayısının pozitif tam sayı bölenlerinin sayısı kaçtır?
Çözüm
120 = 2³ · 3 · 5 biçiminde asal çarpanlarına ayrılır. Pozitif bölen sayısı, üslerin birer artırılıp çarpılmasıyla (3 + 1)(1 + 1)(1 + 1) = 4 · 2 · 2 = 16 bulunur; doğru cevap A'dır. 24 (D) sonucu üsleri artırmadan 3 · 2 · 2 · 2 gibi bir çarpım yapmaktan, 30 (E) ise asal çarpan yerine bölenleri elle sayarken bazılarını iki kez saymaktan kaynaklanır.
SORU 11
(1/2 − 1/3) ÷ (1/3 − 1/4) işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm
Parantezler ayrı ayrı hesaplanır: 1/2 − 1/3 = 1/6 ve 1/3 − 1/4 = 1/12. Bölme ters çevirip çarpmaya dönüşür: (1/6) · 12 = 2 bulunur; doğru cevap A'dır.
SORU 12
x = 2^300, y = 3^200 ve z = 5^100 olduğuna göre x, y ve z sayılarının küçükten büyüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Üsler 100'ün katı olduğundan her sayı 100. kuvvet biçiminde yazılır: x = (2³)^100 = 8^100, y = (3²)^100 = 9^100, z = 5^100. Tabanlar 5 < 8 < 9 olduğundan z < x < y bulunur; doğru cevap C'dir. A seçeneği, tabanı en büyük olan sayıyı en büyük sanmaktan kaynaklanır.
SORU 13
2^(x+1) + 2^x = 96 olduğuna göre x kaçtır?
Çözüm
2^(x+1) = 2 · 2^x olduğundan denklem 2·2^x + 2^x = 3·2^x = 96 biçimine gelir. Buradan 2^x = 32 = 2⁵ ve x = 5 bulunur; doğru cevap B'dir. 6 (C) sonucu 2^(x+1) + 2^x ifadesini 2^(2x+1) sanıp üsleri toplamaktan, 4 (A) ise 96 = 3 · 32 ayrımını yapmadan 2^x = 16 almaktan kaynaklanır.
SORU 14
27^(2/3) · 9^(−1/2) işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm
27 = 3³ olduğundan 27^(2/3) = 3^(3·2/3) = 3² = 9 olur. 9 = 3² olduğundan 9^(−1/2) = 3^(−1) = 1/3 olur. Çarpım 9 · (1/3) = 3'tür; doğru cevap D'dir. 9 (E) ikinci çarpanı ihmal etmekten, 1 (C) ise 27^(2/3) ifadesini 3 sanmaktan kaynaklanır.
SORU 15
√12 + √27 − √48 işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm
Her kök en sade biçimine getirilir: √12 = 2√3, √27 = 3√3, √48 = 4√3. Toplam 2√3 + 3√3 − 4√3 = √3 olur; doğru cevap B'dir. 2√3 (C), √48 = 4√3 yerine 3√3 almaktan kaynaklanır.
Çözüm
Mutlak değerin tanımından 2x − 6 = 10 ya da 2x − 6 = −10 yazılır. İlkinden x = 8, ikincisinden x = −2 bulunur. Köklerin toplamı 8 + (−2) = 6'dır; doğru cevap A'dır. 8 (B) yalnızca pozitif durumu çözmek, 10 (C) ise kökleri işaretsiz 8 + 2 biçiminde toplamak sonucudur.
SORU 18
−3 < x ≤ 5 eşitsizliğini sağlayan kaç tam sayı vardır?
Çözüm
−3 dahil değil, 5 dahildir; dolayısıyla x değerleri −2, −1, 0, 1, 2, 3, 4, 5 olur. Bunlar 8 tanedir; doğru cevap C'dir. 9 (D) sonucu −3'ü de saymaktan, 7 (B) ise 5'i dışarıda bırakmaktan ya da 0'ı unutmaktan kaynaklanır.
SORU 19
2x − 3y = 1 ve x + y = 8 olduğuna göre x · y çarpımı kaçtır?
Çözüm
İkinci denklemden x = 8 − y yazılır ve ilkine yerleştirilir: 2(8 − y) − 3y = 1, yani 16 − 5y = 1 ve y = 3. Buradan x = 5 bulunur. Çarpım 5 · 3 = 15'tir; doğru cevap B'dir. 16 (C) ve 12 (A) sonuçları, x + y = 8 koşulunu sağlayan ama ilk denklemi sağlamayan (4, 4) ya da (6, 2) çiftlerini deneyip kontrol etmemekten kaynaklanır.
Çözüm
Mutlak değerler hesaplanır: |−7| = 7, |3 − 8| = |−5| = 5, |−2| = 2. İfade 7 − 5 + 2 · (−3) = 7 − 5 − 6 = −4 olur; doğru cevap A'dır. 8 (D) sonucu son çarpımı |−2 · (−3)| = 6 gibi mutlak değer içine almaktan, 10 (E) ise çarpımı ihmal edip 7 + 5 − 2 toplamını yapmaktan kaynaklanır.
Bu test, ALES sınavının Sayısal Bölüm dersindeki Sayılar ve İşlemler konusundan 20 soru içerir. Bu konu sınavda ortalama 12 soruyla temsil edilir, yani testi bitirdiğinizde konunun sınavdaki payının birkaç katı kadar soru çözmüş olacaksınız.
ALES sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.