ALES Paragrafta Anlam konusundan çözümlü test. Tamamı özgün, her sorunun ayrıntılı çözümü var.
0doğru
0yanlış
0,00net
22:00kalan
SORU 01
Bir kuramın bilimsel sayılması için doğrulanmış olması yetmez; hangi gözlemin onu çürüteceğinin de önceden söylenebilmesi gerekir. Her sonucu açıklayabilen bir iddia ilk bakışta güçlü görünür, oysa hiçbir olgu onu sarsamıyorsa bize dünya hakkında bir şey söylemiyordur. Bilimin ilerlemesi, kuramların sürekli sınanmaya açık tutulmasıyla mümkün olur. Bu yüzden iyi bir araştırmacı, görüşünü destekleyen kanıtlardan çok onu tehdit edebilecek kanıtların peşine düşer.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, bir kuramın bilimsel sayılmasını çürütülebilir olmasına bağlar ve her şeyi açıklayan iddianın bilgi vermediğini söyler; doğru cevap B'dir. A seçeneği mutlaka çürütülme gibi parçada olmayan bir kesinlik taşır; D parçanın tam tersini ileri sürer; E ise sürekli sınanma vurgusuyla çelişir.
SORU 02
Bir harita, gösterdiği yerin kendisi değildir; neyi göstereceğini ve neyi dışarıda bırakacağını seçen bir bakışın ürünüdür. Yolları öne çıkaran bir harita ağaçları siler, mülkiyet sınırlarını çizen bir harita akarsuların mevsimlik taşkınlarını görmezden gelir. Bu seçimler çoğu zaman masum görünür, ama haritayı eline alan kişi dünyayı o seçimlerin penceresinden algılamaya başlar. Bir yerin haritasını çizmek, bir anlamda o yerin nasıl düşünüleceğine karar vermektir.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, haritanın neyi gösterip neyi dışarıda bırakacağını seçen bir bakış olduğunu ve bu seçimlerin kullanıcının algısını biçimlendirdiğini anlatır; doğru cevap D'dir. A ve E parçada yer almayan öneriler içerir; B yanlıştır, çünkü parça haritaların yanlış değil seçici olduğunu söyler; C'deki teknoloji vurgusu parçada yoktur.
SORU 03
Her çeviri bir kayıptır derler; kaynak dildeki ses, çağrışım ve ritmin bir kısmı yolda dökülür. Ne var ki kaybı sayanlar kazancı görmezler. Bir metin başka bir dile taşındığında yeni okurlar, yeni yorumlar ve o dilin kendi müziğiyle yeni bir hayat kazanır. Çevirmen, iki dil arasındaki boşluğu kapatan bir köprü değil, o boşlukta yeni bir yapı kuran bir mimardır. Kaybolan şeyler elbette vardır, ama kaybolanların yerine konan şeyler de bir o kadar gerçektir.
Bu parçada asıl vurgulanmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, çevirinin kayıp olarak görülmesine karşı çıkarak çevirinin yeni okurlar, yorumlar ve bir yapı kazandırdığını vurgular; doğru cevap A'dır. D parçanın kabul ettiği kaybı yok sayar; B sadakat gibi parçada tartışılmayan bir konuya gider; C ve E'deki karşılaştırmalar parçada yer almaz.
SORU 04
Kent yaşamında sessizlik artık doğal bir durum değil, satın alınan bir ayrıcalıktır. Ses yalıtımlı pencereler, gürültüsüz mahalleler ve kulaklıkların yarattığı küçük sessizlik adaları hep bir bedel ister. Oysa düşünmenin, dinlenmenin ve kendi içimizi dinlemenin ön koşulu olan sessizlik, herkesin eşit biçimde erişebildiği bir ortak varlık olmalıdır. Gürültüye en çok maruz kalanların buna karşı en az korunan kesimler olması, meselenin yalnızca bir konfor sorunu olmadığını gösterir.
Bu parçada yazarın asıl söylemek istediği aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, sessizliğin satın alınan bir ayrıcalığa dönüşmesini eleştirir ve onun herkesin eşit erişebildiği ortak bir varlık olması gerektiğini savunur; doğru cevap E'dir. A ve B parçada savunulmayan yargılar içerir; C sağlık boyutuna girmez; D ise parçanın eleştirdiği durumu övgüye çevirir.
SORU 05
Bilgi alanları daraldıkça her uzman kendi küçük bahçesini daha iyi tanır; ancak bahçeler arasındaki duvarlar da yükselir. Bir sorunun yalnızca bir kısmını gören kişi, çözümü de yalnızca o kısma göre tasarlar ve bu çözüm başka bir bahçede yeni bir sorun olarak belirir. Derinleşme kaçınılmazdır, kimse her şeyi bilemez. Ama derinleşmenin bedelini ödememek için duvarların üzerinden bakmayı bilen, farklı alanların dilini çeviren insanlara her zamankinden fazla ihtiyaç vardır.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, derinleşmenin kaçınılmaz olduğunu kabul eder ancak dar bakışın bedelini alanlar arasında çeviri yapan kişilerin azaltacağını söyler; doğru cevap C'dir. A uzmanlaşmayı tümden engel sayarak parçayla çelişir; D parçanın "derinleşme kaçınılmazdır" yargısına aykırıdır; B'deki kayıtsızlık genellemesi parçada yoktur.
SORU 06
Bir anı fotoğraflamak, onu korumak gibi görünür; oysa çoğu zaman tam tersi olur. Kare çekildiği anda yaşantı, belleğin akışkan dünyasından çıkıp sabit bir görüntüye kilitlenir. Yıllar sonra o günü düşündüğümüzde hatırladığımız şey artık günün kendisi değil, fotoğraftaki hâlidir. Çerçevenin dışında kalan sesler, kokular ve küçük ayrıntılar yavaş yavaş silinir. Fotoğraf anıyı saklamaz; onun yerine geçer.
Bu parçaya en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, fotoğrafın anıyı korumak yerine onun yerine geçtiğini ve belleği tek bir kareye kilitlediğini anlatır; bu nedenle doğru cevap B'dir. A ve D fotoğrafçılığın tarihini ya da tekniğini konu alır, parçada böyle bir içerik yoktur; C yanlıştır, çünkü parça belleğin genel güvenilirliğini değil fotoğrafın etkisini merkeze alır; E unutmayı övmez.
SORU 07
Dinlerken ya da okurken not almak, çoğu kişi için bilgiyi kaçırmamanın yoludur. Ne var ki her söyleneni yazıya geçirmeye çalışan kişi, aslında düşünmeyi erteler; kalem zihnin yerine çalışır. Buna karşılık yalnızca anahtar kavramları seçip aralarındaki bağı kendi sözcükleriyle kuran kişi, daha az yazar ama daha çok anlar. Notun değeri kapsamında değil, zihnin yaptığı seçme ve bağlama işinde gizlidir.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisinden söz edilmektedir?
Çözüm
Parça, her şeyi yazmanın düşünmeyi ertelediğini, seçerek ve bağ kurarak not almanın ise anlamayı artırdığını, yani notun değerinin biçimine bağlı olduğunu anlatır; doğru cevap D'dir. A not tutmayı tümden olumsuz gösterir; B ve C parçada ele alınmayan konulardır; E'deki zaman vurgusu parçada yoktur.
SORU 08
Bir müze vitrininde duran testi, bir zamanlar bir evin köşesinde su taşıyordu; eline alan kişi onun ağırlığını, soğukluğunu ve çatlağını bilirdi. Vitrine girdiği anda testi, kullanılan bir nesne olmaktan çıkıp bakılan bir nesneye dönüştü. Etiketi onu tarihlendirir, aydınlatma ona saygı kazandırır; ancak onu bir yaşamın parçası yapan her şey dışarıda kalır. Müze korur, evet; ama koruduğu şey nesnenin kendisi kadar, onun hakkında anlatılan hikâyedir.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılabilir?
Çözüm
Parça, testinin vitrine girmesiyle kullanılan bir nesne olmaktan çıkıp bakılan bir nesneye dönüştüğünü ve yaşamla bağının dışarıda kaldığını söyler; doğru cevap A'dır. B parçadaki "müze korur" ifadesiyle çelişir; C parçada ileri sürülmeyen bir kesinlik taşır; D ve E parçada hiç değinilmeyen yargılardır.
SORU 09
Geçmişe duyulan özlem, çoğu zaman geçmişin kendisine değil, onun süzgeçten geçmiş bir sürümüne yönelir. Bellek sıkıntıları siler, beklemeleri kısaltır, o günlerin de kendi kaygılarıyla dolu olduğunu unutturur. Böylece bugün, hiç yaşanmamış bir altın çağla karşılaştırılır ve haksız yere kaybeder. Oysa her dönem, içinde yaşayanlar için zor bir zamandır; geçmişi parlatan şey yaşanmışlığı değil, uzaklığıdır.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parça belleğin sıkıntıları sildiğini (A, D), bugünün hayalî bir altın çağla karşılaştırıldığını (B) ve her dönemin kendi insanı için zor olduğunu (E) açıkça söyler. Özlem duyanların bugünü değiştirmekten kaçındığına dair bir ifade ise yoktur; doğru cevap C'dir.
SORU 10
Hızlı okuma kurslarının vaadi çekicidir: aynı sürede iki kat sayfa. Ne var ki okuma, gözün sayfa üzerinde kat ettiği mesafeyle değil, zihnin metinle kurduğu ilişkiyle ölçülür. Güç bir düşünceyi izlemek, bazen bir cümlede durup geri dönmeyi, metni bir kenara bırakıp düşünmeyi gerektirir. Hız, kolay metinlerde kazanç getirebilir; ancak değerli metinler okurdan hız değil, ağırlık ister.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözüm
Parça, hızın kolay metinlerde kazanç sağlayabileceğini ama değerli metinlerin yavaşlık ve ağırlık istediğini söyler; yani okuma biçimi metne göre değişir, doğru cevap E'dir. A parçadaki "kolay metinlerde kazanç getirebilir" ifadesiyle çelişir; D geri dönmeyi olumlu bir gereklilik sayan parçaya aykırıdır; B ve C parçada yer almaz.
SORU 11
Bir araştırmanın gücü, kaç kişiye ulaştığından çok kime ulaştığıyla ilgilidir. On bin kişilik bir anket, katılımcıların hepsi aynı mahalleden seçilmişse bin kişilik iyi tasarlanmış bir örneklemden daha az şey söyler. Sayı büyüklüğü güven verir, çünkü büyük rakamlar nesnel görünür; ama yanlı seçilmiş bir kalabalık, yanlılığı yalnızca daha kesin bir biçimde ölçer. Araştırmacının asıl sorusu kaç kişi değil, bu kişilerin kimi temsil ettiği olmalıdır.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Çözüm
Parça, sayı büyüklüğünün nesnellik izlenimi verdiğini (A), seçimin sayıdan belirleyici olduğunu (C), yanlı kalabalığın yanlılığı gidermeyeceğini (D) ve temsil sorusunun önemini (E) söyler. Küçük örneklemin her zaman daha güvenilir olduğu ise parçada yoktur; parça iyi tasarlanmış örneklemden söz eder, doğru cevap B'dir.
SORU 12
Ekranların çocukları tembelleştirdiği, yetişkinleri yalnızlaştırdığı sık sık söyleniyor. Her yeni araç için benzer kaygıların dile getirildiğini unutmamak gerekir: roman okumanın gençleri hayalperest yapacağı, radyonun aile sohbetini öldüreceği de söylenmişti. Ekranın kendisi ne iyi ne kötüdür; önemli olan onunla ne yaptığımız ve neyi yapmamayı seçtiğimizdir. Belki de kaygıyı araca değil, onu kullanma biçimimize yöneltmemiz gerekir.
Bu parçada yazarın ekran kullanımına ilişkin tutumu aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Yazar, ekranı tek başına iyi ya da kötü saymaz; sorunu kullanım biçimine bağlar ve eski kaygılarla karşılaştırarak ölçülü bir tutum sergiler; doğru cevap D'dir. A yazarın kaygıları tümden yok saydığını ima eder, oysa yazar kaygıyı yönlendirmeyi önerir; B ve E parçadaki dengeli tutuma aykırıdır; C yazarın konuyu ciddiye aldığını göz ardı eder.
SORU 13
Mizah, çoğu zaman ciddiyetin karşıtı sayılır; oysa en keskin eleştiriler gülümseten cümlelerin içinde taşınır. Doğrudan söylendiğinde savunma duvarına çarpan bir gerçek, bir şakanın içinde kapıdan buyur edilir. Gülen kişi bir an için savunmasızdır; o anda düşünce içeri sızar. Bu yüzden toplumlar en çok neye güldüklerine bakılarak da anlaşılabilir.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
Çözüm
Parça, doğrudan söylenince savunmayla karşılaşan gerçeğin şakanın içinde kolayca kabul gördüğünü anlatır; doğru cevap A'dır. B parçanın söylediğinin tam tersidir; D "her gerçek" diyerek parçada olmayan bir kesinlik kurar; C ve E parçada yer almayan yargılardır.
SORU 14
Bir dilin başka dillerden sözcük alması, çoğu zaman bir yoksulluk işareti sayılır. Oysa hiçbir dil kapalı bir kutu değildir; ticaret, göç ve bilim yoluyla sözcükler sınırları aşar. Alınan sözcük yeni dilde çoğu kez biçim değiştirir, yeni anlamlar kazanır ve zamanla o dilin malı olur. Asıl sorun ödünç almak değil, kendi olanaklarıyla kavram üretme gücünü yitirmektir. Dilin canlılığı, aldığını dönüştürebilmesinde görülür.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parça alışverişin ticaret, göç ve bilimle gerçekleştiğini (A), sözcüklerin biçim ve anlam değiştirdiğini (B), asıl sorunun üretme gücünü yitirmek olduğunu (C) ve yoksulluk görüşüne karşı çıkıldığını (D) açıkça söyler. Sözcüklerin dilden atılması ise parçada yoktur; tersine zamanla dilin malı olduğu belirtilir, doğru cevap E'dir.
SORU 15
Apartman aralarındaki küçük bahçelerde yetişen domatesler kimseyi doyurmaz; ama bu bahçelerin değeri ürünle ölçülmez. Toprağa dokunan kent insanı mevsimlerin akışını yeniden fark eder, komşusuyla fide takas eder, çocuğuna tohumun nereden geldiğini gösterir. Kentin asfaltında açılan bu küçük yarıklar, tüketici olmaktan bir an için çıkıp üretici olma deneyimi sunar. Bahçe, bir gıda kaynağı değil, bir ilişki biçimidir.
Bu parçaya göre kent bahçeleri için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözüm
Parça, bahçelerin kimseyi doyurmadığını ama mevsim bilinci, komşuluk ve üreticilik deneyimi kazandırdığını, yani değerinin ilişki biçiminde olduğunu söyler; doğru cevap B'dir. A parçadaki "kimseyi doyurmaz" ifadesiyle çelişir; E parçanın tersini söyler; C ve D parçada yer almayan yargılardır.
SORU 16
(I) Gün içinde öğrenilen bilgiler, uyku sırasında yeniden işlenir ve kalıcı belleğe aktarılır. (II) Bu nedenle sınav öncesi gece uykusuz kalmak, çalışılan konuların belleğe yerleşmesini güçleştirir. (III) Uykunun yalnızca süresi değil, derinliği ve düzeni de bu aktarımı etkiler. (IV) Düzenli egzersiz yapan kişilerin kalp sağlığı, hareketsiz kişilere göre belirgin biçimde daha iyidir. (V) Bu yüzden öğrenmeyi önemseyen birinin uykusunu da ders çalışma kadar ciddiye alması gerekir.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Çözüm
Parça baştan sona uyku ile öğrenme arasındaki ilişkiyi işler: I aktarımı, II uykusuzluğun etkisini, III uykunun niteliğini, V ise sonucu verir. IV. cümle egzersiz ve kalp sağlığından söz ederek bu bağdan tümüyle kopar; doğru cevap D'dir.
SORU 17
(I) Yabancı bir dil öğrenen kişi, sözcükleri listeden ezberlemek yerine onları cümle içinde karşıladığında daha kolay hatırlar. (II) Sözlükler son yıllarda daha çok telefon uygulaması olarak kullanılmaya başlanmıştır. (III) Bunun nedeni, bağlamın sözcüğe bir anlam çevresi kazandırması ve zihne tutunacak bir yer sağlamasıdır. (IV) Listede ise sözcük yalnız başına durur ve başka hiçbir bilgiyle ilişkilenmez. (V) Dolayısıyla sözcük öğrenmenin yolu, sözcüğü tek başına değil kullanıldığı ortamla birlikte tanımaktan geçer.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi anlatımın akışını bozmaktadır?
Çözüm
Parça sözcüklerin bağlam içinde öğrenilmesinin katkısını tartışır; III, IV ve V bu iddianın nedenini ve sonucunu açıklar. II. cümle sözlüklerin kullanım biçiminden söz ederek konu dışına çıkar; doğru cevap B'dir. I. cümle tezi ortaya koyduğu, V. cümle sonuç bildirdiği için akışı bozmaz.
SORU 18
İstatistikte ortalama, bir topluluğu tek sayıyla anlatmanın en kestirme yoludur; ancak bu kestirme yol çoğu zaman yanıltır. Bir odadaki beş kişinin gelir ortalaması, aralarına çok zengin biri girdiği anda sıçrar; oysa diğer dört kişinin cebine tek kuruş girmemiştir. Ortalama, uçlardaki değerlerden kolay etkilenir ve dağılımın biçimini gizler. Bu yüzden bir ortalamayla karşılaşan kişi ....
Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Çözüm
Parça ortalamanın uç değerlerden etkilendiğini ve dağılımın biçimini gizlediğini anlatır; bu akış, ortalamayla karşılaşan kişinin dağılımı sorması gerektiği sonucuna varır, doğru cevap C'dir. D istatistiğe tümden güvensizlik önererek parçanın ölçülü tonuyla çelişir; A ve E parçada tartışılmayan hesap sorunlarına gider; B parçadaki örnekte vurgulanmayan bir noktadır.
SORU 19
(I) Kahvehane, uzun süre yalnızca kahve içilen bir yer olmaktan çok, haberin, dedikodunun ve siyasetin dolaştığı bir kamusal mekân olarak işlev görmüştür. (II) Gazetenin olmadığı dönemlerde havadis buradan yayılır, okuma bilen biri sesli okur, bilmeyenler dinlerdi. (III) Bu yönüyle kahvehane, bir eğlence yeri olduğu kadar bir bilgi dolaşım ağının düğüm noktasıydı. (IV) Günümüzde ise kahve çoğunlukla hızlı tüketilen, elde taşınan bir içecek hâline gelmiştir. (V) Bardağını alan kişi masaya oturmaz, kimseyle konuşmaz, yoluna devam eder. (VI) Kahve aynı kahvedir; ancak etrafında kurulan toplumsallık neredeyse tümüyle çözülmüştür.
Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?
Çözüm
İlk üç cümle kahvehanenin geçmişteki toplumsal işlevini anlatır; IV. cümle "günümüzde ise" sözüyle zamanı ve konuyu değiştirip kahvenin bugünkü tüketim biçimine geçer, V ve VI bu yeni düşünceyi sürdürür. Bu nedenle ikinci paragraf IV ile başlar; doğru cevap C'dir. III ilk düşünceyi toparladığı, V ise IV'ü açtığı için başlangıç olamaz.
SORU 20
Roman okuru kahramanın yüzünü kendi hayal gücüyle çizer; filmin izleyicisine ise o yüz hazır verilir. Romanda zaman okurun hızına göre akar, istediği sayfada durabilir; filmde süre yönetmenin elindedir. Roman iç konuşmayı doğrudan aktarır, film ise bunu bakışlara ve sessizliklere yüklemek zorundadır. İkisi de hikâye anlatır; ancak biri okurun katılımına, diğeri izleyicinin teslimiyetine yaslanır.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?
Çözüm
Parça baştan sona roman ile filmi yüz, zaman ve iç konuşma gibi ölçütlerde karşı karşıya getirir; doğru cevap A'dır. Parçada herhangi bir kişinin görüşüne başvurulmadığı için tanık gösterme (B), bir olay anlatılmadığı için öyküleme (C), rakam kullanılmadığı için sayısal veri (D) söz konusu değildir; roman ya da film tanımlanmaz (E).
Bu test, ALES sınavının Sözel Bölüm dersindeki Paragrafta Anlam konusundan 20 soru içerir. Bu konu sınavda ortalama 22 soruyla temsil edilir, yani testi bitirdiğinizde konunun sınavdaki payının birkaç katı kadar soru çözmüş olacaksınız.
ALES sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.