Her Şeyden Bilgi

ALES Paragrafta Anlam Testi 4

20 soru · 22 dakika · çözümlü · üyelik gerekmez

ALES Paragrafta Anlam konusundan çözümlü test. Tamamı özgün, her sorunun ayrıntılı çözümü var.

0doğru
0yanlış
0,00net
22:00kalan
SORU 01
Bir metnin anlamının, yazarının niyetiyle sınırlı olduğunu savunmak ilk bakışta makul görünür. Ancak yazar çoğu kez kendi metninin bütün yankılarını bilemez; sözcükler, onun öngörmediği çağrışımları da beraberinde taşır. Başka bir çağın okuru, yazarın aklına bile gelmeyecek sorularla metne yaklaşır ve onu hâlâ anlamlı bulur; üstelik bu okumalar çoğu zaman metni zenginleştirir. Öte yandan her okumanın eşit derecede geçerli olduğunu söylemek de metnin kendi sınırlarını yok saymak olur. O hâlde anlam ....
Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
SORU 02
(I) Sokak afişleri, yoldan geçenin bakışını birkaç saniyeliğine yakalamak zorundadır. (II) Bu yüzden eski afiş tasarımcıları iri harflere, sade biçimlere ve az sayıda güçlü renge yaslanırdı. (III) Uzun açıklamalara yer yoktu; görüntü tek başına derdini anlatabilmeliydi. (IV) Baskı tekniğinin sınırlılığı da bu sadeliği zorunlu kılıyor, renk sayısı arttıkça maliyet yükseliyordu. (V) Sonuçta kısıtlamalar, kendine özgü ve hemen tanınan bir görsel dil doğurmuştu. (VI) Bugünün ekran reklamlarında ise bu tür kısıtların hemen hiçbiri kalmamıştır. (VII) Sınırsız renk ve hareket imkânı, tasarımları zenginleştirmekten çok birbirine benzetmektedir.
Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?
SORU 03
Mektup, daima bir başkasına seslenir; yazan kişi karşısındakinin nasıl okuyacağını düşünür, kimi şeyleri yumuşatır, kimini saklar. Günlük ise kimseye hesap vermek zorunda değilmiş gibi yazılır ve bu yüzden daha dağınık, daha sert bir dil kullanır. Mektup bir cevap beklediği için konuşma gibi ileriye doğru akar; günlük ise aynı konulara dönüp durabilir. Birincisinde yazarın başkalarına gösterdiği yüzü, ikincisinde kendine söylediklerini buluruz. Bu yüzden aynı kişinin iki türde yazdığı metinler, çoğu zaman iki ayrı insanın kaleminden çıkmış gibi durur.
Bu parçada düşünceyi geliştirmek için ağırlıklı olarak aşağıdaki yollardan hangisine başvurulmuştur?
SORU 04
Çini ustası için iş, çamurun seçilmesiyle başlar; içindeki safsızlıklar fırında çatlamalara yol açabilir. Şekil verilen parçalar günlerce gölgede kurutulur, ardından ilk kez fırınlanır. Desenler çoğu zaman elle, ince fırçalarla işlenir ve sır tabakasıyla kaplanır. İkinci pişirmede fırının sıcaklığındaki küçük bir sapma bile renkleri bozabilir. Aynı fırından çıkan iki parçanın tıpatıp aynı olmaması da bu yüzdendir. Uzun süreç nedeniyle bir kaplamanın ne zaman teslim edileceği kesin olarak önceden söylenemez. Bu yüzden ustalar siparişi alırken takvim konusunda temkinli davranır.
Bu parçada çini yapımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
SORU 05
Karikatür, birkaç çizgiyle uzun bir yazının ancak anlatabileceği bir durumu kavratabilen bir sanattır. Çizer, yüzdeki tek bir özelliği abartarak kişinin karakterini ele verir. Bu yüzden iyi bir karikatürün altında çoğu zaman hiç yazıya gerek kalmaz. Ne var ki güncel olaylara bağlı çizimler, o olay unutulduğunda anlaşılmaz hâle gelebilir. Elli yıl önce herkesi güldüren bir sayfa, bugün açıklama notu olmadan anlaşılmayabilir. Bu nedenle kimi derlemeler eski çizimlerin yanına dönemin olaylarını anlatan kısa notlar ekler.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisi yardımcı düşünce olarak yer almaktadır?
SORU 06
Tipografi, yazılı sözün giydiği kıyafettir: metnin ne dediğini değiştirmez, nasıl duyulduğunu değiştirir. Aynı cümle süslü bir harfle davetiyeye, köşeli ve kalın bir harfle uyarı levhasına dönüşür. Konuşmada ses tonunun üstlendiği işi yazıda harf biçimi görür; ancak ses tonu dinleyici tarafından hemen fark edilirken harfin etkisi çoğu okurun bilincine bile çıkmaz. Peki, fark edilmeyen bir tercih gerçekten önemsiz midir? Belki de en güçlü etkiler, üzerinde düşünmediğimiz etkilerdir. Bir metni okurken harfe bakmayı öğrenmek, bu yüzden metnin nasıl konuştuğunu duymayı öğrenmektir.
Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
SORU 07
İnsan zihni bilgiyi tarafsız bir hâkim gibi tartmaz; çoğu zaman önceden verdiği kararı savunan bir avukat gibi çalışır. Bir konuda görüş edindikten sonra ona uyan haberleri kolayca kabul eder, aykırı olanları ise kaynağını sorgulayarak bir kenara iter. Üstelik bu eğilim bilgi düzeyi arttıkça kendiliğinden azalmaz; bilgili kişi, karşıt kanıtı çürütecek daha çok gerekçe bulabilir. Bu yüzden iyi düşünmek, yalnızca çok şey bilmeyi değil, kendi inançlarını da sınamaya gönüllü olmayı gerektirir.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
SORU 08
Seçeneklerin çoğalması, insanların daha iyi kararlar verdiği izlenimini doğurur. Oysa karşılaştırılacak ölçütler belli bir sayıyı aştığında karar vermek zevkli bir özgürlük olmaktan çıkar, yorucu bir işe dönüşür. Kişi bir ürünü seçtikten sonra bile aklı geride bıraktıklarında kaldığı için seçiminden daha az hoşnut olabilir. Öte yandan az sayıda seçenek de her zaman çözüm değildir; gereksinimlere uyan bir seçenek hiç bulunmuyorsa darlık başlı başına sorun olur. Demek ki önemli olan seçeneğin sayısından çok, bu sayının kişinin değerlendirme gücüyle kurduğu dengedir.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılabilir?
SORU 09
(I) Bir sınav, ölçmek istediği beceriyi değil de ölçmesi en kolay olan beceriyi sınıyorsa öğretim de zamanla o kolay olana doğru kayar. (II) Öğretmenler ve öğrenciler, doğal olarak, notu belirleyen şeye daha çok emek verir. (III) Sınav salonlarının sessiz ve iyi aydınlatılmış olması, adayların dikkatini toplamasını kolaylaştırır. (IV) Böylece çözümleme ve yorumlama gibi ölçülmesi güç kazanımlar programda yazılı kalsa bile sınıfta gölgede bırakılır. (V) Sınavın okula etkisi bu nedenle sonuç tablolarından çok, derste neyin öğretildiğinde görülür.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
SORU 10
Dışarıdan verilen ödül, bir işi kimi zaman hızlandırırken o işe duyulan ilgiyi zayıflatabilir. Resim yapmayı seven bir çocuğa her çizimi için armağan verildiğinde çocuk bir süre sonra kâğıdın başına yalnızca armağan için oturmaya başlar. Okumaktan hoşlanan bir öğrenciye bitirdiği her kitap için puan tanındığında seçtiği kitapların gittikçe kısaldığı görülür. Gönüllü olarak mahalle temizliğine katılan birine küçük bir ücret önerildiğinde de yaptığı işin anlamı gözünde değişebilir. Görüldüğü gibi ödül, davranışı artırsa da davranışın arkasındaki isteği her zaman beslemez.
Bu parçada düşünce aşağıdakilerden hangisiyle geliştirilmiştir?
SORU 11
Bilimsel dergiler, çarpıcı ve olumlu sonuç bildiren çalışmalara, bir etkinin bulunmadığını gösteren çalışmalardan çok daha fazla ilgi gösterir. Bu tercih ilk bakışta okura ilginç olanı sunmak gibi görünse de ortak bilgiyi sessizce çarpıtır. Sonuç vermeyen denemeler çekmecede kaldığı için başka araştırmacılar aynı çıkmaza yeniden girer, literatürü tarayan biri de bir etkinin gerçekte olduğundan güçlü olduğu kanısına varır. Böylece kaynak israfı, görünmeyen bir maliyet olarak birikir. Bilimin kendini düzeltebilmesi için başarısız denemelerin de görünür olması gerekir.
Bu parçaya en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
SORU 12
Bir araştırmaya katılmayı kabul eden kişinin imzası, her zaman gerçek bir rızanın kanıtı değildir. Uzun ve teknik bir metni anlamadan imzalayan, araştırmacının otoritesi karşısında hayır diyemeyen ya da tedaviye ancak bu yolla ulaşabileceğini düşünen biri, özgür bir seçim yapmış sayılamaz. Öte yandan rızayı güvence altına almak için metinleri daha da uzatmak sorunu çoğu kez ağırlaştırır; çünkü sayfa sayısı arttıkça okunma olasılığı düşer. Asıl gereken, rızayı bir defalık bir form olmaktan çıkarıp araştırma boyunca sürdürülen bir konuşmaya dönüştürmektir. Bu, araştırmacıya zaman kaybettirebilir; ancak katılımcıyı veri kaynağı değil, taraf olarak görmenin bedeli de budur.
Bu parçadan aşağıdakilerin hangisi çıkarılamaz?
SORU 13
Hekimlik, dışarıdan bakıldığında kesin bilgilerin uygulandığı bir alan gibi görünür. Oysa aynı belirtiler farklı hastalarda farklı hastalıklara işaret edebilir, aynı ilaç bir hastayı iyileştirirken ötekinde işe yaramayabilir. Üstelik tıbbi bilginin büyük bölümü, tek tek kişiler için değil, kalabalık gruplar için geçerli olasılıklardan oluşur. Hasta ise çoğu zaman hekimden net bir cevap bekler ve tereddüt görmeyi yetersizlik olarak yorumlar. Bu beklentinin baskısıyla hekim, kendi kuşkularını saklamaya ve emin olmadığı konuda bile kesin konuşmaya yönelebilir. ....
Bu parçanın sonuna, düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
SORU 14
Algoritmik kararların insan yargısından daha adil olduğu sıkça dile getiriliyor. Bu savda doğruluk payı var: yazılım yorulmaz, aç kalmaz, görüşmeye gelen adayın aksanına kızmaz. Ancak eğitildiği veriler geçmişin ayrımcılığını taşıyorsa bu ayrımcılığı daha hızlı ve daha az görünür biçimde yineler. Üstelik insan kararına itiraz edilebilirken bir puanın nasıl oluştuğunu kimseye açıklayamayan sistem karşısında itiraz güçleşir. Kaldı ki tarafsızlık görüntüsü, bu hataların fark edilmesini daha da zorlaştırır. Bu teknolojileri reddetmek anlamsız olurdu; ama onları denetimsiz bırakmak da kabul edilemez.
Bu parçanın yazarının algoritmik kararlara yönelik tutumu aşağıdakilerden hangisidir?
SORU 15
Çoğu insan, saklayacak bir şeyi olmadığı için kişisel verilerinin toplanmasını önemsemediğini söyler. Ne var ki verinin değeri tek tek bilgilerde değil, onların bir araya gelmesinde ortaya çıkar. Nerede alışveriş yaptığımız, gece kaçta uyandığımız, hangi sayfada ne kadar durduğumuz ayrı ayrı sıradan görünür; birleştirildiklerinde ise sağlığımız ve gelecekteki tercihlerimiz hakkında tahminlere olanak verir. Bu tahminler doğru olmasa bile kişi hakkındaki kararları etkileyebilir. Dolayısıyla mahremiyet yalnızca gizli kalan sırları değil, kişi hakkında ne kadar çıkarım yapılabileceğini de ilgilendirir.
Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?
SORU 16
(I) Dikkat dağınıklığı genellikle teknolojinin yarattığı yeni bir kusur gibi anlatılır. (II) Oysa bildirimler, insan zihninin çok eski bir özelliğini, çevredeki ani değişikliklere yönelme eğilimini kullanır. (III) Asıl yeni olan, bu eğilimi işleyen ortamların kazançlarını artık dikkatimizin süresinden elde etmesidir. (IV) Bir uygulama ne kadar uzun açık kalırsa o kadar çok reklam gösterebildiği için tasarımcılar kullanıcıyı ekranda tutacak küçük ödülleri sürekli sınar. (V) Sonsuz kaydırma ve otomatik oynatma bu yarışın ürünleridir. (VI) Demek ki sorun, kişisel irade zayıflığından çok ekonomik bir düzenin sonucudur.
Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?
SORU 17
Haber bültenleri olağan dışı olanı öne çıkarır; çünkü sıradan bir günün haberi yoktur. Bunun sonucunda düzenli izleyiciler, suç oranlarını ve kaza sıklığını gerçekte olduğundan yüksek tahmin etmeye başlar. Ekranda sık görülen olaylar akla daha kolay geldiği için daha yaygın sanılır. Üstelik aynı görüntülerin gün boyu tekrarlanması bu izlenimi pekiştirir. Bu korku, insanların sokağa çıkma isteğini azaltabilir, komşularına daha kuşkulu bakmalarına yol açabilir. Kısacası medya yalnızca olanı aktarmaz, dünyanın ne kadar tehlikeli olduğuna dair duygumuzu da biçimlendirir.
Bu parçada aşağıdakilerin hangisine değinilmemiştir?
SORU 18
Yasa koyucu, her olasılığı önceden düşünüp metne yazamaz; dil genel, yaşam ise ayrıntılıdır. Bu yüzden hukukta yoruma yer kalması bir eksiklik değil, kuralın doğası gereğidir. Örneğin parka araçla girilmesini yasaklayan bir kural, ambulansı ya da çocuk bisikletini kapsayıp kapsamadığı sorusuna kendi sözcükleriyle cevap veremez. Yargıç burada kuralın amacına başvurmak zorundadır. Aksi hâlde sözcüğe bağlı kalmak, kuralın koruduğu değere zarar verebilir. Yine de yorum özgürlüğünün sınırı vardır; her sonuca varılabilen bir metin, yurttaşa nasıl davranacağını söyleme işlevini yitirir.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
SORU 19
Demokrasiyi çoğunluğun iradesinden ibaret saymak, onu oy sandığının başındaki kısa bir ana indirgemektir. Oysa seçmenin gerçek bir tercih yapabilmesi, oylamadan önce farklı görüşlerin serbestçe dile getirilebilmesine bağlıdır. Yenilen tarafın sonraki seçimde kazanma olanağını koruması ve bugünün çoğunluğunun kuralları tek başına değiştirememesi de aynı ölçüde belirleyicidir. Bu koşullar yoksa sandık, halkın iradesini ortaya koymaktan çok önceden belirlenmiş bir sonucu onaylamaya yarar. Sandık demokrasinin vazgeçilmez parçasıdır ama ona anlam kazandıran, çevresindeki kurum ve özgürlüklerdir.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
SORU 20
(I) Bir işi birlikte yapan insanlar, çoğu zaman aynı işi tek başına yapacakları zamankinden daha az çaba harcar. (II) Kalabalık ekiplerde en sık yakınılan konulardan biri, toplantıların gereğinden uzun sürmesidir. (III) Katkının ayrı ayrı ölçülemediği yerde kişi, kendi payının fark edilmeyeceğini düşünür. (IV) Başkalarının da gevşeyeceği kuşkusu bu eğilimi güçlendirir. (V) Her üyenin sorumluluğunun açıkça belirlendiği ekiplerde ise bu kayıp belirgin biçimde azalır. (VI) Demek ki grup çalışmasının verimi, üye sayısından çok katkıların görünür olmasına bağlıdır.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Bu test, ALES sınavının Sözel Bölüm dersindeki Paragrafta Anlam konusundan 20 soru içerir. Bu konu sınavda ortalama 22 soruyla temsil edilir, yani testi bitirdiğinizde konunun sınavdaki payının birkaç katı kadar soru çözmüş olacaksınız.

ALES sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.

Testi nasıl çözmelisiniz

Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.

Bu seriden diğer testler