100 soruluk tam deneme. Sınavın gerçek konu dağılımına göre kurulmuş, süreli ve çözümlü.
0doğru
0yanlış
0,00net
150:00kalan
SORU 01 · Sayılar ve İşlemler
Rakamları birbirinden farklı üç basamaklı en büyük çift sayı ile rakamları birbirinden farklı üç basamaklı en küçük tek sayının toplamı kaçtır?
Çözüm
Rakamları farklı en büyük üç basamaklı çift sayı 986'dır (988'de rakam tekrarı vardır). Rakamları farklı en küçük üç basamaklı tek sayı 103'tür (101'de 1 tekrar eder). Toplam 986 + 103 = 1089 olur; doğru cevap B'dir. 1087 (A) sonucu 101'i, 1099 (D) ise 998'i kabul etmekten, yani rakamların farklı olması koşulunu gözden kaçırmaktan kaynaklanır.
SORU 02 · Sayılar ve İşlemler
İki basamaklı bir sayının rakamlarının yerleri değiştirildiğinde sayı 36 azalmaktadır. Rakamları toplamı 12 olduğuna göre bu sayı kaçtır?
Çözüm
Sayı ab ise (10a + b) − (10b + a) = 9(a − b) = 36, yani a − b = 4 olur. a + b = 12 ile birlikte çözülünce a = 8 ve b = 4 bulunur; sayı 84'tür ve 84 − 48 = 36'dır; doğru cevap C'dir. 48 (A) sayının kendisini değil ters çevrilmişini vermektir; 75'in rakamları toplamı 12 olsa da yer değiştirince sayı 18 azalır.
SORU 03 · Sayılar ve İşlemler
Ardışık beş çift sayının toplamı 170 olduğuna göre bu sayıların en küçüğü kaçtır?
Çözüm
Ardışık beş çift sayı n, n + 2, n + 4, n + 6, n + 8 biçiminde yazılır; toplam 5n + 20 = 170 olur. Buradan n = 30 bulunur; sayılar 30, 32, 34, 36, 38'dir ve doğru cevap A'dır. 34 (C) toplamın beşe bölümüyle elde edilen ortadaki sayıdır, en küçük değil; 32 (B) ise sayıları ardışık tam sayı sanarak n + 1, n + 2 ... biçiminde kurmaktan kaynaklanır.
SORU 04 · Sayılar ve İşlemler
a, b ve c pozitif sayılar; a · b = 24, b · c = 36 ve a · c = 54 olduğuna göre a + b + c toplamı kaçtır?
Çözüm
Üç eşitlik çarpılırsa (abc)² = 24 · 36 · 54 = 46656 ve abc = 216 bulunur (sayılar pozitif). Her eşitlik abc'ye bölünerek c = 216 ÷ 24 = 9, a = 216 ÷ 36 = 6, b = 216 ÷ 54 = 4 elde edilir. Toplam 6 + 4 + 9 = 19'dur; doğru cevap D'dir. 18 (C) sonucu abc'yi 46656'nın karekökü yerine küp kökü gibi almaktan, 21 (E) ise b ve c'yi yer değiştirmekten (a = 6, b = 9, c = 6 gibi kontrolsüz bir çözümden) kaynaklanır.
SORU 05 · Sayılar ve İşlemler
Üç basamaklı 4ab sayısı, iki basamaklı ab sayısının 9 katından 8 fazladır. Buna göre a + b toplamı kaçtır?
Çözüm
4ab = 400 + ab biçiminde yazılır. Koşula göre 400 + ab = 9 · ab + 8, yani 8 · ab = 392 ve ab = 49 bulunur. a + b = 4 + 9 = 13'tür; doğru cevap E'dir. Gerçekten 9 · 49 + 8 = 449'dur. 12 (D) sonucu ab = 48 gibi bir yuvarlama hatasından, 9 (B) ise 400 yerine 40 yazıp 40 + ab = 9ab + 8'den ab = 4 gibi anlamsız bir sonuç üzerinden gitmekten kaynaklanır.
SORU 06 · Sayılar ve İşlemler
7 ile bölündüğünde 3, 11 ile bölündüğünde 5 kalanını veren üç basamaklı en küçük doğal sayı kaçtır?
Çözüm
11 ile bölümünden 5 kalan sayılar 5, 16, 27, 38, ... biçimindedir; bunlardan 7 ile bölümünde 3 kalan ilk sayı 38'dir (38 = 5·7 + 3). Her iki koşulu sağlayan sayılar 38 + 77k biçimindedir: 38, 115, 192, ... Üç basamaklı en küçüğü 115'tir; doğru cevap B'dir. 192 (D) ikinci üç basamaklı çözümdür, en küçüğü değildir; 108 (A) ise 7'ye bölümünde 3 kalan verse de 11'e bölümünde 9 kalan verir.
SORU 07 · Sayılar ve İşlemler
a ve b pozitif tam sayılar olmak üzere 3a + 5b = 60 eşitliğini sağlayan kaç (a, b) sıralı ikilisi vardır?
Çözüm
3a = 60 − 5b olduğundan 60 − 5b, 3'ün katı olmalıdır; 60 zaten 3'ün katı olduğu için 5b ve dolayısıyla b, 3'ün katı olmalıdır. b = 3, 6, 9 için a = 15, 10, 5 bulunur; b = 12 ise a = 0 verir ve pozitif değildir. Böylece 3 ikili vardır; doğru cevap A'dır. 4 (B) sonucu (0, 12) ya da (20, 0) çiftlerinden birini saymaktan, 5 (C) ise her ikisini de saymaktan kaynaklanır.
SORU 08 · Sayılar ve İşlemler
A = 2⁴ · 3² · 5 sayısının tek pozitif tam sayı bölenlerinin sayısı kaçtır?
Çözüm
Tek bölenler 2 çarpanı içermez; yalnızca 3² · 5 kısmının bölenleridir. Bölen sayısı (2 + 1)(1 + 1) = 6'dır: 1, 3, 5, 9, 15, 45; doğru cevap C'dir. 30 (E) sayının tüm pozitif bölenlerinin sayısıdır (5 · 3 · 2); 4 (B) sonucu 3² için üssü artırmadan 2 · 2 çarpımı yapmaktan kaynaklanır.
SORU 09 · Sayılar ve İşlemler
6 ile ve 15 ile bölündüğünde 4 kalanını veren üç basamaklı en büyük doğal sayı kaçtır?
Çözüm
Her iki bölmede de kalan 4 ise sayı 4 çıkarıldığında hem 6'ya hem 15'e, yani EKOK(6, 15) = 30'a tam bölünür. Sayı 30k + 4 biçimindedir; 30k + 4 ≤ 999 için k en çok 33 olur ve sayı 30 · 33 + 4 = 994 bulunur; doğru cevap D'dir. 964 (A) k = 32 almaktır, en büyük değildir; 998 (E) ise 6'ya bölümünde 2 kalan verir. 984 (B) ve 988 (C) 30'un katından 4 fazla değildir.
SORU 10 · Sayılar ve İşlemler
n! sayısı 2⁸ ile kalansız bölünebildiğine göre n en az kaçtır?
Çözüm
n! içindeki 2 çarpanı sayısı n ÷ 2, n ÷ 4, n ÷ 8, ... bölümlerinin tam kısımlarının toplamıdır. 9! için 4 + 2 + 1 = 7 çarpan, 10! için 5 + 2 + 1 = 8 çarpan vardır. 2⁸ ile bölünebilen ilk faktöriyel 10! olur; doğru cevap E'dir. 8 (C) sonucu 2⁸ görüp n = 8 sanmaktır; oysa 8! yalnızca 4 + 2 + 1 = 7 adet 2 çarpanı içerir.
Çözüm
Payda, eşleniği (√5 + √3) ile çarpılıp rasyonel yapılır: payda 5 − 3 = 2, pay (√5 + √3)² = 5 + 2√15 + 3 = 8 + 2√15 olur. Kesir (8 + 2√15) / 2 = 4 + √15'tir; doğru cevap C'dir. 8 + 2√15 (D) payı 2'ye bölmeyi unutmaktır; 4 + 2√15 (E) ise payın yalnızca ilk terimini 2'ye bölmekten kaynaklanır.
SORU 12 · Sayılar ve İşlemler
a = 7/12, b = 5/8 ve c = 11/18 sayılarının küçükten büyüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Paydalar 72'de eşitlenir: a = 42/72, b = 45/72, c = 44/72. Paylar karşılaştırılınca 42 < 44 < 45, yani a < c < b bulunur; doğru cevap E'dir. Ondalık karşılıklar da bunu doğrular: 0,583 < 0,611 < 0,625. B seçeneği paydası büyük olanı küçük sanmaktan kaynaklanır.
SORU 13 · Paragrafta Anlam
Arşiv, çoğu kişinin gözünde geçmişin tarafsız bir deposudur. Oysa raflara hangi belgenin konacağına, hangisinin imha edileceğine zamanın görevlileri karar vermiştir. Resmî yazışmalar özenle saklanırken gündelik hayatın kâğıtları çoğu kez çöpe gitmiştir. Bir kentin arşivinde işçilerin sesi az duyuluyorsa bunun nedeni işçilerin konuşmamış olması değil, sözlerinin saklanmaya değer bulunmamış olmasıdır. Bu yüzden belgeyi okuyan araştırmacı, o belgenin neden korunduğunu da sormak zorundadır. Aksi hâlde eldeki kâğıtların sınırını geçmişin sınırı sanma tehlikesi doğar.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, arşivin tarafsız bir depo olmadığını, içeriğinin saklama ve imha kararlarıyla biçimlendiğini anlatır; doğru cevap C'dir. B yanlıştır, çünkü parça resmî belgelerin daha güvenilir olduğunu söylemez, yalnızca daha çok saklandığını belirtir; E'deki tahrif iddiası parçada yoktur; D ise yanlıştır, çünkü parça araştırmacıya arşivi bırakmayı değil, soru sormayı önerir.
SORU 14 · Paragrafta Anlam
Sözlü tarih çalışmalarında en sık duyulan itiraz, insan belleğinin güvenilmezliğidir. Anlatıcılar tarihleri karıştırır, olayları birbirine ekler, kendi rollerini büyütür. Ama bir tanığın neyi yanlış hatırladığı, o olayın onun için ne ifade ettiğini ele veren bir ipucu da olabilir. Bir fabrikanın kapanışını gerçekte olduğundan yıllar önceye taşıyan eski bir işçi, takvimde yanılmış ama yaşamındaki kırılma anını doğru yere koymuştur. Demek ki bu tür tanıklıklar yalnızca olanı değil, olanın nasıl yaşandığını öğrenmek için okunmalıdır.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, tanığın yanılgısının bile olayın onun için taşıdığı anlamı gösterdiğini savunur; doğru cevap A'dır. B yazılı belgelerin yerini alma gibi parçada olmayan bir iddia taşır; D parçanın çürütmeye çalıştığı itirazı benimser; E ise tek bir örneği bir topluluk için genelleyen dayanaksız bir karşılaştırmadır.
SORU 15 · Paragrafta Anlam
Eski bir yapıyı onarmak, ona ilk günkü hâlini geri vermek demek değildir. Duvardaki çatlaklar, sonradan açılmış pencereler, farklı dönemlerin eklediği taşlar da binanın hikâyesinin parçasıdır. Bir yangının izi ya da bir dönemin aceleyle ördüğü duvar, ilk mimarın planı kadar belgedir. Bunların tümünü silip yapıyı tek bir özgün ana döndürmeye çalışmak, geçmişi korumaktan çok yeni bir geçmiş icat etmektir. Üstelik ortaya çıkan pırıl pırıl cephe, ziyaretçiye zamanın hiç geçmediği izlenimini verir. İyi bir onarım, binanın yaşını gizlemez; onu ayakta tutarken taşıdığı katmanların okunabilmesini sağlar.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parçanın vardığı yer, iyi onarımın binanın yaşını gizlemeden katmanlarını okunur kılması gerektiğidir; doğru cevap E'dir. A ilk güne dönüşü savunduğu için parçayla çelişir; B eklemeleri değersiz sayarak parçanın tersini söyler; C ise ziyaretçi tercihine dair parçada bulunmayan bir yargıdır.
SORU 16 · Paragrafta Anlam
Bir tarih kitabının en az tartışılan kararı, çoğu zaman en belirleyici olanıdır: anlatının nerede başlayıp nerede biteceği. Aynı savaşı barış antlaşmasıyla bitiren yazar bir çözümden, yıllar sonraki kıtlığa kadar sürdüren yazar ise uzayan bir yıkımdan söz etmiş olur. İkisinin aktardığı olayların tamamı doğru olabilir; hiçbir uydurma olmadan büsbütün farklı iki hikâye ortaya çıkar. Bu yüzden tarih metinlerini yalnızca kaynak denetimiyle değerlendirmek eksik kalır. Okurun, olguların doğruluğu kadar bu olguların hangi çerçeveye yerleştirildiğini de sorgulaması gerekir.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, olguların tümü doğru olsa bile başlangıç ve bitiş seçiminin farklı hikâyeler doğurduğunu gösterir; doğru cevap D'dir. C yanlıştır, çünkü parça kaynak denetimini yetersiz bulur ama ondan vazgeçilmesini istemez; E uzun aralığı üstün sayan, parçada olmayan bir ölçüt koyar; A ise zorunlu taraflılık diyerek yargıyı abartır.
SORU 17 · Paragrafta Anlam
Bir marangoz, tahtaya elini sürdüğünde nereden kesileceğini çoğu zaman anlatamaz ama bilir. Bu bilgi kitaplardan değil, yıllarca aynı hareketi tekrar etmekten, hatalı işleri yeniden yapmaktan doğar. Çırağın ustasının yanında geçirdiği uzun süre de bu yüzden gereklidir; öğrenilen şey sözcüklere kolayca dökülemez. Yazılı kılavuzlar ölçüleri ve işlem sırasını aktarabilir, ancak elin kazandığı sezgiyi aktaramaz. Bu yüzden iyi bir usta, neyi nasıl yaptığını sorana çoğu kez anlatmak yerine göstermeyi seçer. Zanaat, bu anlamda bedenin içinde biriken bir bilgi türüdür.
Bu parçaya en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parçanın tamamı, zanaat bilgisinin tekrar yoluyla bedende biriktiğini ve sözcüklere dökülemediğini anlatır; doğru cevap E'dir. A ve D parçada işlenmeyen tarih ve malzeme konularına gider; B kılavuzların sınırını vurgulayan parçanın yönünü ters çevirir; C ise çıraklığın sorunlarından değil gerekliliğinden söz edildiği için uygun değildir.
SORU 18 · Paragrafta Anlam
Bir mahalleyi güvenli kılan şey, çoğu zaman köşelere dikilen kameralar ya da yüksek duvarlar değildir. Zemin katları sokağa açılan dükkânlar, pencereden dışarı bakan yaşlılar, gün boyu farklı saatlerde geçen insanlar sokağa doğal bir gözetim kazandırır. Konutu, işi ve alışverişi birbirinden ayıran planlar ise akşam saatlerinde ıssızlaşan bölgeler doğurur. Site duvarları içeridekini korur gibi görünse de dışarıdaki sokağı daha tenha ve tekinsiz hâle getirir. Güvenlik, bu bakımdan bir donanım sorunu olmaktan çok kullanım çeşitliliğinin sonucudur.
Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, mahalle güvenliğini donanımdan çok sokağın farklı kullanımlarına ve canlılığına bağlar; doğru cevap B'dir. C yanlıştır, çünkü yaşlılar yalnızca bir örnek olarak anılır; D yanlıştır, çünkü parça kameraların teknik yönünü tartışmaz; A ve E maliyet ile gelir gibi parçada hiç geçmeyen konulardır.
SORU 19 · Paragrafta Anlam
Doğaçlama, dışarıdan bakıldığında kuralların bir kenara bırakıldığı özgür bir an gibi görünür. Oysa sahnede anlık kararlar veren müzisyen, yıllarca çalıştığı dizileri, kalıpları ve başka icracılardan duyduklarını o anda yeniden örmektedir. Birikimi olmayan biri için sınırsız özgürlük, çoğu zaman aynı iki üç fikrin dönüp durması demektir. Dağarcığı geniş olan ise hiç planlamadığı bir yere sürüklendiğinde de çıkış yolu bulur. Bu yüzden deneyimli icracılar en serbest anlarında bile dağınık görünmez. Kendiliğindenlik, görünenin aksine uzun bir hazırlığın armağanıdır.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, doğaçlamanın kuralsızlık değil yılların birikiminin anlık kullanımı olduğunu söyler ve kendiliğindenliği hazırlığa bağlar; doğru cevap A'dır. C parçanın tam tersini ileri sürer; B notaya bağlı icracılarla parçada yapılmayan bir karşılaştırma içerir; D ve E müzik türü ile dinleyici tercihinden söz ettiği için parçanın dışında kalır.
SORU 20 · Paragrafta Anlam
Tiyatroyu öteki sanatlardan ayıran özellik, izleyiciyle oyuncunun aynı havayı solumasıdır. Bir öksürük, geç gelen bir seyirci, beklenmedik bir kahkaha o akşamki oyunun temposunu değiştirebilir. Aynı metni aynı kadroyla oynayan bir topluluk bile iki gece üst üste tıpatıp aynı oyunu sunamaz. Kaydedilmiş bir temsil sahnedeki görüntüyü saklar ama o akşam salonda oluşan gerilimi saklayamaz. Belki de bu yüzden oyuncular iyi geçen bir geceden, seyirciyle birlikte bir şey başarmış gibi söz eder.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Çözüm
Öksürük ya da kahkahanın tempoyu değiştirebilmesi, seyirci tepkisinin temsili biçimlendirebildiğini gösterir; doğru cevap C'dir. A'daki sayı ile başarı ilişkisi parçada yoktur; B kaydın sınırını belirtmekle kalan parçayı tehdit iddiasına taşır; E de sahnenin salondan etkilendiğini söyleyen parçayla çelişir.
SORU 21 · Paragrafta Anlam
Otobiyografi yazan kişi hem anlatıcı hem de anlatılandır; bu ikilik türün en büyük imkânı olduğu kadar en büyük tuzağıdır. Yazar, yıllar sonra bildikleriyle gençliğindeki kararlarına bir tutarlılık kazandırır; rastlantılar, geriye bakınca kaderin adımları gibi görünür. Unutulan ayrıntıların yerini akla yatkın tahminler alır ve çoğu zaman yazar bunun farkına bile varmaz. Yine de bu metinleri yalan diye bir kenara atmak yersizdir. Okur, orada geçmişin tam kaydını değil, bir insanın kendini nasıl anlamak istediğini bulur.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parçada otobiyografi ile başkalarının tanıklığı karşılaştırılmaz, üstelik bu metinlerin geçmişin tam kaydı olmadığı söylenir; doğru cevap E'dir. A ikinci cümleden, B üçüncü cümleden, C rastlantıların kaderin adımları gibi görünmesinden, D ise son cümleden açıkça çıkarılabilir.
SORU 22 · Paragrafta Anlam
Masallarda kahramanın yüzü, boyu, yaşadığı şehir neredeyse hiç anlatılmaz; "Bir varmış bir yokmuş" denir ve olay başlar. Bu belirsizlik bir eksiklik değildir. Tersine, anlatının en güçlü yanlarından biridir; çünkü boş bırakılan yerleri dolduracak olan dinleyicidir. Dinleyen çocuk, ayrıntıları kendi köyünden, kendi evinden ve tanıdığı insanlardan tamamlar. Kuşaktan kuşağa, dilden dile geçerken anlatının ayakta kalmasını da bu esneklik sağlar. Çünkü her anlatıcı, yeri ve zamanı belli olmayan bir öyküyü kendi dinleyicisine kolayca uyarlayabilir.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Çözüm
Son iki cümle, belirsizliğin masalı her anlatıcının kendi dinleyicisine uyarlamasını kolaylaştırdığını söyler; doğru cevap A'dır. C uyarlamadan söz eden parçayla çelişir; D köy ile kent arasında parçada yapılmayan bir karşılaştırmadır; E yazılı biçimlerden hiç söz edilmediği için çıkarılamaz.
SORU 23 · Paragrafta Anlam
Eleştirmenin kamuoyundaki işi sık sık not vermeye indirgenir: bu kitap iyi, şu sergi kötü. Oysa bir eseri değerli kılan şeyin ne olduğu sorusu, tek tek hükümlerden daha kalıcı bir meseledir. Yıllar sonra okunan eleştiri yazılarının çoğunda varılan sonuçlar bugün yanlış bulunur; buna karşın eseri okuma biçimleri hâlâ öğreticidir. Yanılmış bir eleştirmen, gerekçelerini açıkça ortaya koymuşsa okura tartışabileceği bir zemin bırakmış olur. Gerekçesiz övgü ise doğru çıksa bile kimseye bir şey öğretmez.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parçada okunma sıklığı ile yargının doğruluğu arasında bir bağ kurulmaz, yanlış sonuçlu yazıların da öğretici kaldığı söylenir; doğru cevap D'dir. A ve E üçüncü cümleden, B dördüncü cümleden, C ise ilk cümleden açıkça çıkarılabilir.
SORU 24 · Paragrafta Anlam
Son yıllarda kentlerin siluetini belirleyen cam kuleler, şeffaflığın ve çağdaşlığın simgesi olarak tanıtılıyor. Bunların bazıları gerçekten de ışığı ustaca kullanan, oranları başarılı yapılardır; hakkını vermek gerekir. Ne var ki aynı cephe sıcak iklimde de soğuk iklimde de tekrar edildiğinde, binayı serin tutmak için harcanan enerji çağdaşlık söylemini gölgeliyor. Üstelik dışarıdan içerisi görünmeyen yansıtıcı camlara şeffaf demek, sözcüğe biraz haksızlık sayılır. Güzelliğine itirazım yok; yalnızca bu güzelliğin bedelinin de konuşulmasını istiyorum.
Bu parçaya göre yazarın cam cepheli kulelere yönelik tutumu aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Yazar bazı kuleleri başarılı bulduğunu ve güzelliğine itiraz etmediğini söylerken enerji bedelini ve şeffaflık söylemini de sorgular; doğru cevap C'dir. A estetik başarısızlık iddiası nedeniyle, B eleştirilerin varlığı nedeniyle yanlıştır; E'deki yıkım isteği parçada yoktur; D de açık yargılar içeren bir üslupla bağdaşmaz.
SORU 25 · Paragrafta Anlam
Bir şiiri başka sözcüklerle anlatmaya kalkıştığımızda elimizde kalan, çoğu zaman şiirin kendisinden çok onun bir özetidir. Sevgilinin uzaklığından yakınan dizeler için "Şair özlem duyuyor" dediğimizde yanlış bir şey söylemiş olmayız; ancak okuru o dizeye bağlayan ses düzeni ve sözcüklerin beklenmedik yan yanalığı kaybolur. Okul kitaplarında sık görülen "Şair burada ne demek istemiştir?" sorusu da bu yüzden kusurludur. Bu soru, şiirin bir mesajı süsleyip sunduğunu, mesaj bulununca süsün atılabileceğini varsayar. Oysa şiirde söylenen ile söyleyiş biçimi birbirinden kolayca ayrılmaz.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Çözüm
Parça, özetin yanlış olmasa da ses düzenini ve söyleyişi kaybettirdiğini, içerik ile biçimin ayrılamayacağını söyler; bu yüzden doğru özet şiiri kavramaya yetmez, doğru cevap E'dir. D yanlıştır, çünkü özet için yanlış bir şey söylemiş olmayız denir; B soruya yöneltilen eleştiriyi şiirin okuldan çıkarılmasına genişletir; A ise çeviri gibi parçada geçmeyen bir konuya gider.
SORU 26 · Paragrafta Anlam
Ressamların eskizleri uzun süre bitmiş tablonun önemsiz hazırlıkları olarak görülmüş, çoğu saklanmaya değer bulunmamış, atölye köşelerinde unutulmuştur. Oysa bu kâğıtlarda sanatçının vazgeçtiği duruşlar, sildiği çizgiler, sonradan değiştirdiği kompozisyonlar izlenebilir. Bitmiş tablo bir karara benzer; eskiz ise o karara giden tereddütü gösterir. Bu yüzden bugün birçok sergide tablolar, hazırlık çalışmalarıyla birlikte sunulmakta, hatta kimi sergiler yalnızca bu kâğıtlara ayrılmaktadır. İzleyici böylece yalnızca sonucu değil, düşüncenin geçirdiği yolu da adım adım görebilmektedir.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parça eskizle tabloyu değer bakımından sıralamaz, yalnızca farklı şeyler gösterdiklerini belirtir; doğru cevap B'dir. A önemsiz görülmekten sergilerde yer almaya geçişten, C ve D ikinci ile üçüncü cümleden, E ise son iki cümleden açıkça çıkarılabilir.
SORU 27 · Paragrafta Anlam
(I) Meydanlara dikilen anıtlar, bir toplumun neyi hatırlamak istediğini taşa ve bronza yazar. (II) Hangi kişinin ya da olayın yüceltileceği kararı, o dönemin güç ilişkilerinden bağımsız değildir. (III) Bu nedenle anıtlar geçmişten çok, dikildikleri günün değerlerini anlatır. (IV) Bronzun dökümü sırasında kalıbın doğru sıcaklıkta tutulması, yüzeyde çatlak oluşmasını önler. (V) Bir anıtın tartışmaya açılması da çoğu zaman kentin kendisiyle yüzleşmesi anlamına gelir; çünkü tartışılan şey taş değil, o taşın temsil ettiği ortak hafızadır.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Çözüm
Parça anıtların toplumsal belleği ve dönemin değerlerini nasıl yansıttığını işler. IV. cümle bronz dökümünün teknik ayrıntısına geçerek bu bağdan kopar; doğru cevap D'dir. II ve III kararların dönemle ilişkisini açar, V ise anıt tartışmalarını aynı çizgide sürdürür.
SORU 28 · Paragrafta Anlam
(I) Koroda şarkı söylemek, bireysel sesin bir bütünün içinde eritilmesini gerektirir. (II) Solo icrada kullanılan mikrofonların seçimi, sanatçının ses rengine göre yapılmalıdır. (III) Korist, kendi sesini öne çıkarmak yerine yanındakini dinleyerek tınısını ona göre ayarlar. (IV) Nefes alma yerleri bile bütüne göre planlanır; herkes başka yerde nefes alır ki ezgi kesilmesin. (V) Bu disiplin, sahnede öne çıkmayı özleyen bir yetenek için başlangıçta kısıtlayıcı görünebilir. (VI) Yine de pek çok koro üyesi, tek başına ulaşamayacağı bir sesin parçası olmaktan doyum aldığını söyler.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Çözüm
Parça koroda bireysel sesin bütüne uyumunu anlatır. II. cümle solo icra için mikrofon seçiminden söz ederek bu konunun dışına çıkar; doğru cevap A'dır. III ve IV uyumun nasıl sağlandığını örneklerken V ile VI bu disiplinin korist üzerindeki etkisini işler.
SORU 29 · Paragrafta Anlam
Bir metnin anlamının, yazarının niyetiyle sınırlı olduğunu savunmak ilk bakışta makul görünür. Ancak yazar çoğu kez kendi metninin bütün yankılarını bilemez; sözcükler, onun öngörmediği çağrışımları da beraberinde taşır. Başka bir çağın okuru, yazarın aklına bile gelmeyecek sorularla metne yaklaşır ve onu hâlâ anlamlı bulur; üstelik bu okumalar çoğu zaman metni zenginleştirir. Öte yandan her okumanın eşit derecede geçerli olduğunu söylemek de metnin kendi sınırlarını yok saymak olur. O hâlde anlam ....
Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Çözüm
Parça hem yazar niyetiyle sınırlamayı hem de her okumayı geçerli saymayı reddeder; bu iki uç arasında anlamın metnin sınırları içinde okurla oluştuğu sonucu gelir, doğru cevap C'dir. A birinci ucu, B ikinci ucu savunduğu için parçanın reddettiği görüşlere döner; D ise eleştirmen kararı gibi parçada hiç anılmayan bir ölçüt getirir.
SORU 30 · Paragrafta Anlam
(I) Sokak afişleri, yoldan geçenin bakışını birkaç saniyeliğine yakalamak zorundadır. (II) Bu yüzden eski afiş tasarımcıları iri harflere, sade biçimlere ve az sayıda güçlü renge yaslanırdı. (III) Uzun açıklamalara yer yoktu; görüntü tek başına derdini anlatabilmeliydi. (IV) Baskı tekniğinin sınırlılığı da bu sadeliği zorunlu kılıyor, renk sayısı arttıkça maliyet yükseliyordu. (V) Sonuçta kısıtlamalar, kendine özgü ve hemen tanınan bir görsel dil doğurmuştu. (VI) Bugünün ekran reklamlarında ise bu tür kısıtların hemen hiçbiri kalmamıştır. (VII) Sınırsız renk ve hareket imkânı, tasarımları zenginleştirmekten çok birbirine benzetmektedir.
Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?
Çözüm
İlk beş cümle eski afişlerin kısıtlardan doğan görsel dilini anlatır ve V. cümleyle bu düşünce toparlanır. VI. cümle bugünün ekran reklamlarına geçerek zamanı ve konuyu değiştirir; doğru cevap E'dir. IV sadeliğin bir başka nedenini eklediği, V ise önceki cümlelerin sonucunu verdiği için ikinci paragrafı başlatamaz.
SORU 31 · Paragrafta Anlam
Mektup, daima bir başkasına seslenir; yazan kişi karşısındakinin nasıl okuyacağını düşünür, kimi şeyleri yumuşatır, kimini saklar. Günlük ise kimseye hesap vermek zorunda değilmiş gibi yazılır ve bu yüzden daha dağınık, daha sert bir dil kullanır. Mektup bir cevap beklediği için konuşma gibi ileriye doğru akar; günlük ise aynı konulara dönüp durabilir. Birincisinde yazarın başkalarına gösterdiği yüzü, ikincisinde kendine söylediklerini buluruz. Bu yüzden aynı kişinin iki türde yazdığı metinler, çoğu zaman iki ayrı insanın kaleminden çıkmış gibi durur.
Bu parçada düşünceyi geliştirmek için ağırlıklı olarak aşağıdaki yollardan hangisine başvurulmuştur?
Çözüm
Parçanın her cümlesi mektup ile günlüğün muhatap, dil ve akış bakımından farklarını yan yana koyar; doğru cevap A'dır. C yanlıştır, çünkü hiçbir kişinin sözüne başvurulmaz; D parçada sayı bulunmadığı için, E de olay örgüsü kurulmadığı için uygun değildir.
SORU 32 · Paragrafta Anlam
Çini ustası için iş, çamurun seçilmesiyle başlar; içindeki safsızlıklar fırında çatlamalara yol açabilir. Şekil verilen parçalar günlerce gölgede kurutulur, ardından ilk kez fırınlanır. Desenler çoğu zaman elle, ince fırçalarla işlenir ve sır tabakasıyla kaplanır. İkinci pişirmede fırının sıcaklığındaki küçük bir sapma bile renkleri bozabilir. Aynı fırından çıkan iki parçanın tıpatıp aynı olmaması da bu yüzdendir. Uzun süreç nedeniyle bir kaplamanın ne zaman teslim edileceği kesin olarak önceden söylenemez. Bu yüzden ustalar siparişi alırken takvim konusunda temkinli davranır.
Bu parçada çini yapımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
Çözüm
Parçada üretim aşamaları ve teslim süresi anlatılır, fiyattan hiç söz edilmez; doğru cevap C'dir. A safsızlıkların çatlak yapmasıyla, B gölgede kurutmayla, D fırçayla işlemeyle, E ise sıcaklık sapmasının renkleri bozmasıyla parçada yer alır.
SORU 33 · Paragrafta Anlam
Karikatür, birkaç çizgiyle uzun bir yazının ancak anlatabileceği bir durumu kavratabilen bir sanattır. Çizer, yüzdeki tek bir özelliği abartarak kişinin karakterini ele verir. Bu yüzden iyi bir karikatürün altında çoğu zaman hiç yazıya gerek kalmaz. Ne var ki güncel olaylara bağlı çizimler, o olay unutulduğunda anlaşılmaz hâle gelebilir. Elli yıl önce herkesi güldüren bir sayfa, bugün açıklama notu olmadan anlaşılmayabilir. Bu nedenle kimi derlemeler eski çizimlerin yanına dönemin olaylarını anlatan kısa notlar ekler.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisi yardımcı düşünce olarak yer almaktadır?
Çözüm
Dördüncü ve beşinci cümleler, olaya bağlı çizimlerin olay unutulunca anlaşılmaz olabileceğini söyler; doğru cevap D'dir. A teknik eğitimden, B siyasetçilerden, E dergi okurlarından hiç söz etmediği için yanlıştır; C de yazılı mizahla parçada kurulmayan bir karşılaştırmadır.
SORU 34 · Paragrafta Anlam
Tipografi, yazılı sözün giydiği kıyafettir: metnin ne dediğini değiştirmez, nasıl duyulduğunu değiştirir. Aynı cümle süslü bir harfle davetiyeye, köşeli ve kalın bir harfle uyarı levhasına dönüşür. Konuşmada ses tonunun üstlendiği işi yazıda harf biçimi görür; ancak ses tonu dinleyici tarafından hemen fark edilirken harfin etkisi çoğu okurun bilincine bile çıkmaz. Peki, fark edilmeyen bir tercih gerçekten önemsiz midir? Belki de en güçlü etkiler, üzerinde düşünmediğimiz etkilerdir. Bir metni okurken harfe bakmayı öğrenmek, bu yüzden metnin nasıl konuştuğunu duymayı öğrenmektir.
Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Çözüm
Parçada hiçbir uzmanın ya da kişinin sözü aktarılmaz; doğru cevap B'dir. A kıyafet benzetmesinde, C davetiye ve uyarı levhası örneğinde, D ses tonu ile harf biçiminin karşılaştırılmasında, E ise dördüncü cümledeki soruda görülür.
SORU 35 · Problemler
Bir yürüyüşçü saatte 4 km hızla 3 saat yürüyüp 1 saat dinlendikten sonra saatte 5 km hızla 2 saat daha yürümüştür. Yürüyüşçü toplam kaç km yol almıştır?
Çözüm
İlk bölümde 4 · 3 = 12 km, ikinci bölümde 5 · 2 = 10 km yol alır; toplam 22 km'dir, doğru cevap D'dir.
SORU 36 · Problemler
Bir ırmağın akıntı hızı saatte 3 km'dir. Durgun suda saatte 12 km hızla giden bir kayık, akıntıya karşı 27 km'lik yolu kaç saatte alır?
Çözüm
Akıntıya karşı hız 12 − 3 = 9 km/sa olur. 27 / 9 = 3 saat; doğru cevap C'dir. Kontrol: 9 km/sa hızla 3 saatte 27 km yol alınır.
SORU 37 · Problemler
Etiket fiyatı 480 TL olan bir ürün %25 indirimle kaç TL'ye satılır?
Çözüm
İndirim 480 · 25/100 = 120 TL'dir; satış fiyatı 480 − 120 = 360 TL olur, doğru cevap E'dir.
SORU 38 · Problemler
Bir satıcı, bir ürünü %20 kârla 540 TL'ye satmıştır. Bu ürünün maliyeti kaç TL'dir?
Çözüm
Satış fiyatı maliyetin %120'sidir: 1,2 · m = 540 → m = 450 TL; doğru cevap E'dir.
SORU 39 · Problemler
Bir ürünün fiyatına önce %20 zam yapılmış, ardından yeni fiyat üzerinden %25 indirim uygulanmıştır. Son fiyat ilk fiyata göre nasıl değişmiştir?
Çözüm
İlk fiyat 100 ise zamlı fiyat 120, indirimli fiyat 120 · 0,75 = 90 olur; fiyat %10 azalmıştır, doğru cevap A'dır. D ve B seçenekleri yüzdeleri doğrudan toplayıp çıkarmaktan, C ise yüzde 25'in yüzde 20'yi tam dengelediğini sanmaktan kaynaklanır.
SORU 40 · Problemler
Bir tüccar elindeki malların yarısını %30 kârla, kalanının yarısını %10 zararla, geri kalanını ise maliyetine satmıştır. Bu tüccarın toplam kârı, toplam maliyetin yüzde kaçıdır?
Çözüm
Toplam maliyet 100 olsun. Yarısı (50) %30 kârla 15 kâr, çeyreği (25) %10 zararla 2,5 zarar, kalan çeyrek kârsız satılır. Net kâr 15 − 2,5 = 12,5, yani %12,5; doğru cevap B'dir. C seçeneği zararı hesaba katmamaktan, A ise (30 − 10) / 2 gibi oranları ağırlıksız ortalamaktan kaynaklanır.
SORU 41 · Problemler
Kütlece %20 tuz içeren 30 kg tuzlu suya 10 kg saf su eklenirse yeni karışımın tuz yüzdesi kaç olur?
Çözüm
Karışımda 30 · 0,20 = 6 kg tuz vardır. Su eklenince tuz miktarı değişmez, toplam 40 kg olur: 6 / 40 = %15; doğru cevap E'dir.
SORU 42 · Problemler
Kütlece %40'ı şeker olan 20 kg'lık bir karışıma, kütlece %70'i şeker olan kaç kg karışım eklenirse elde edilen yeni karışımın %60'ı şeker olur?
Çözüm
Eklenen miktar x olsun. Şeker denkliği: 8 + 0,7x = 0,6(20 + x) → 8 + 0,7x = 12 + 0,6x → 0,1x = 4 → x = 40 kg; doğru cevap D'dir. A seçeneği eşit miktarlar karıştırılırsa yüzdelerin ortalaması (%55) alınır diye düşünüp yuvarlamaktan, C ise 0,1x = 3 gibi hesap hatasından kaynaklanır.
SORU 43 · Problemler
2500 TL, yıllık %12 basit faiz oranıyla 8 ay süreyle bankaya yatırılıyor. Sürenin sonunda kaç TL faiz elde edilir?
Çözüm
Faiz = 2500 · 12/100 · 8/12 = 2500 · 0,08 = 200 TL; doğru cevap E'dir.
SORU 44 · Problemler
Bir miktar para yıllık %15 basit faiz oranıyla 2 yıl boyunca bankada kalmış ve toplam 390 TL faiz getirmiştir. Yatırılan ana para kaç TL'dir?
Çözüm
İki yılda toplam faiz oranı 2 · %15 = %30'dur. 0,30 · A = 390 → A = 1300 TL; doğru cevap C'dir. Kontrol: 1300 TL'nin yıllık %15 faizi 195 TL, iki yıllık faizi 390 TL'dir.
SORU 45 · Problemler
Bir sınıftaki öğrencilerin %60'ı kızdır ve kız öğrencilerin %25'i gözlük kullanmaktadır. Gözlük kullanan 12 kız öğrenci olduğuna göre sınıf kaç kişidir?
Çözüm
Gözlüklü kızlar sınıfın 0,60 · 0,25 = 0,15'ini oluşturur. 0,15 · N = 12 → N = 80; doğru cevap A'dır.
SORU 46 · Problemler
Bir satıcı, ürününün etiket fiyatını maliyetinin %50 fazlası olarak belirlemiştir. Satış sırasında etiket fiyatı üzerinden %20 indirim yaptığına göre bu satıştan yüzde kaç kâr elde eder?
Çözüm
Maliyet 100 ise etiket 150, indirimli satış 150 · 0,8 = 120 olur; kâr %20'dir, doğru cevap A'dır.
SORU 47 · Problemler
Bir fabrikanın aylık üretimi 1200 adetten 1500 adede çıkmıştır. Üretimdeki artış yüzde kaçtır?
Çözüm
Artış 300 adettir; ilk değere oranı 300 / 1200 = 0,25, yani %25'tir; doğru cevap B'dir. A seçeneği artışı son değere (300 / 1500) oranlamaktan kaynaklanır; artış yüzdesi daima başlangıç değerine göre hesaplanır.
SORU 48 · Problemler
Hacimce %30 alkol içeren 50 mL çözeltiye kaç mL saf alkol eklenirse çözelti hacimce %50 alkollü olur?
Çözüm
Eklenen alkol x mL olsun: 15 + x = 0,5(50 + x) → 15 + x = 25 + 0,5x → 0,5x = 10 → x = 20 mL; doğru cevap A'dır.
SORU 49 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Üniversitenin yeni kütüphanesi, eskisinin iki katı kapasiteye sahip olmasına rağmen sınav döneminde yine doldu.
Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
'Eskisinin iki katı kapasiteye sahip' sözü yeni kütüphanenin eskisinden büyük olduğunu kesinleştirir; doğru cevap A'dır. Dolma yalnızca sınav döneminde kullanıldığı (B) anlamına gelmez; eski kütüphanenin durumu (C), kapasitenin yeterliliği (D) ve öğrenci sayısındaki değişim (E) cümlede belirtilmemiştir.
SORU 50 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Çalışmaya katılan gönüllülerin yarıdan fazlası, ikinci görüşmeye gelmedi.
Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
'İkinci görüşme' sözü çalışmada en az iki görüşmenin planlandığını kesinleştirir; doğru cevap D'dir. Gelmeme nedeni memnuniyetsizlik (A) olabilir ama cümle bunu söylemez; görüşmenin iptali (B), çalışmanın akıbeti (C) ve gelmeyenlere ne yapıldığı (E) cümleden çıkarılamaz.
SORU 51 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Kuramın savunucuları bile, modelin bazı gözlemleri açıklayamadığını kabul etmek zorunda kaldı.
Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Savunucuların bile kabul ettiği şey modelin bazı gözlemleri açıklayamadığıdır; bu yargı cümlede kesin bilgi olarak verilmiştir, doğru cevap E'dir. Bir eksikliği kabul etmek kuramı terk etmek (A) ya da fikir değiştirmek (B) değildir; eleştirenlerin varlığı ve haklılığı (C) ile yeni bir model önerisi (D) cümlede yer almaz.
SORU 52 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Sempozyumun kapanış konuşması, programda belirtilen saatten bir saat sonra başladı.
Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Konuşma programdaki saatten bir saat sonra başladığına göre planlanan saatte başlamadığı kesindir; doğru cevap D'dir. Gecikmenin nedeni konuşmacının geç gelmesi (B) ya da programın kötü hazırlanması (A) olabilir, ancak cümle neden bildirmez. Dinleyicilerin tutumu (C) ve önceki oturumlar (E) hakkında bilgi yoktur.
SORU 53 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Yeni öğretim programı, pilot okullarda beklenen başarıyı gösteremediği için ülke genelinde uygulanmadı.
Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Programın pilot okullarda beklenen başarıyı gösteremediğinden söz edildiğine göre orada denendiği kesindir; doğru cevap A'dır. Ülke genelinde uygulanmamak tamamen iptal (B) demek değildir; programın başarısızlığı öğrencilerin başarısızlığı (C) anlamına gelmez; eski programın durumu (D) ve hazırlayıcıların akıbeti (E) cümlede yoktur.
SORU 54 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Arkeolojik kazıda bulunan yazıtların bir bölümü, bugüne dek bilinen hiçbir alfabeyle örtüşmüyor.
Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
'Yazıtların bir bölümü' ifadesi kazıda birden fazla yazıt bulunduğunu kesinleştirir; doğru cevap E'dir. Alfabenin bilinmemesi uygarlığın bilinmediği (A) anlamına gelmez; yalnızca bir bölüm örtüşmemektedir, hepsinin okunamadığı (B) söylenemez. Başka buluntu olup olmadığı (C) ve yazıtların geleceği (D) cümlede yer almaz.
SORU 55 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Yayınevi, yazarın ilk kitabını yeniden basmaya ancak üçüncü romanının başarısından sonra karar verdi.
Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
'Üçüncü romanı' sözü yazarın en az üç roman yazdığını kesinleştirir; doğru cevap C'dir. İlk kitabın geçmişte ilgi görmediği (A) olası ama cümlede yazılı değildir; bütün kitapların yeniden basılacağı (B), üçüncü romanın en iyi eser olduğu (D) ve yeni baskının başarısı (E) cümleden çıkarılamaz.
SORU 56 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi vardır?
Çözüm
C'de anket süresinin uzatılmasının nedeni 'katılımcı sayısı yetersiz kalınca' sözüyle verilmiştir; doğru cevap C'dir. A'da gecikme bildirilir ama nedeni yoktur; B ve D eylemin nasıl yapıldığını, E ise ne zaman yapılacağını anlatır.
SORU 57 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koşul anlamı yoktur?
Çözüm
D'de 'bittiği için' sözü bir nedeni açıklar; eylem bir şarta bağlanmamıştır, doğru cevap D'dir. A'da '-se', B'de 'takdirde', C'de '-madıkça', E'de '-sa' yapıları eylemin gerçekleşmesini bir koşula bağlar.
SORU 58 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Aşağıdakilerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?
Çözüm
A'da ikinci ekibin devreye alınmasının amacı 'güvenilirliği artırmak' olarak belirtilmiştir; 'için' burada amaç bildirir, doğru cevap A'dır. B ve E'de 'için' sözü neden anlatır; D'de '-duğundan' da nedendir; C'de zaman ilişkisi vardır.
SORU 59 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde karşıtlık ilişkisi vardır?
Çözüm
B'de geniş örneklemle çalışılmasına karşın sonuçların genellenemediği söylenir; 'yine de' sözü beklenenin tersini bildirerek karşıtlık kurar, doğru cevap B'dir. A, C, D ve E'de eylemler yalnızca art arda sıralanmıştır; aralarında beklentiye ters bir durum yoktur.
SORU 60 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde olasılık anlamı vardır?
Çözüm
E'de 'belki de' sözü eylemin gerçekleşmesinin kesin olmadığını, bir olasılık olduğunu bildirir; doğru cevap E'dir. A'da 'kesinlikle' sözü tam tersine kesinlik anlatır; B, C ve D'de gerçekleşmiş eylemler aktarılır, olasılık yoktur.
SORU 61 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşme nedeni belirtilmemiştir?
Çözüm
D'de yalnızca bir eylem ve onun yöneldiği yer bildirilmiş, eylemin nedeni verilmemiştir; doğru cevap D'dir. A'da 'kaynaklanıyordu', B'de '-duğundan', C'de 'için', E'de 'yüzünden' sözleri sonucun nedenini açıklar.
SORU 62 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki durum karşılaştırılmıştır?
Çözüm
E'de nitel yöntemler nicel yöntemlerle 'daha iyi' sözüyle karşılaştırılmıştır; doğru cevap E'dir. Diğer seçeneklerde yalnızca bir olay ya da eylem aktarılır; iki durum arasında üstünlük ya da benzerlik ilişkisi kurulmaz.
SORU 63 · Sayısal Mantık
A, B, Ç, F, I, ?
Türk alfabesine göre yukarıdaki harf dizisinde "?" yerine hangi harf gelmelidir?
Çözüm
Harflerin 29 harfli Türk alfabesindeki sıra numaraları 1, 2, 4, 7, 11'dir; farklar 1, 2, 3, 4 biçiminde birer artar. Sonraki fark 5 olur ve 11 + 5 = 16. sıradaki harf M'dir (…, K 14, L 15, M 16). Doğru cevap C'dir.
SORU 64 · Sayısal Mantık
2, 3, 4, 6, 8, 12, 16, 24, ?
Yukarıda verilen dizide "?" ile gösterilen dokuzuncu terim kaçtır?
Çözüm
Dizi iç içe geçmiş iki diziden oluşur. Tek sıradaki terimler 2, 4, 8, 16 biçiminde ikiye katlanır; çift sıradakiler 3, 6, 12, 24 biçiminde ikiye katlanır. Dokuzuncu terim tek sıradadır ve 16·2 = 32 olur; doğru cevap A'dır. 48 (D), çift sıradaki dizinin sonraki terimidir ve onuncu sıraya aittir.
SORU 65 · Sayısal Mantık
1, 2, 2, 4, 8, 32, ?
Yukarıdaki dizide her terim kendinden önceki terimlere bağlı bir kuralla elde edilmiştir. Buna göre "?" yerine hangi sayı gelmelidir?
Çözüm
Üçüncü terimden itibaren her terim, kendinden önceki iki terimin çarpımıdır: 1·2 = 2, 2·2 = 4, 2·4 = 8, 4·8 = 32. Buna göre sonraki terim 8·32 = 256 olur; doğru cevap C'dir. Dizinin yalnızca ikiye katlandığını varsaymak 64 (A) sonucunu verir ama bu kural 8'den 32'ye geçişi açıklamaz.
SORU 66 · Sayısal Mantık
2, 6, 12, 20, 30, 42, ?
Bu dizinin kuralına göre "?" yerine gelecek sayı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Ardışık farklar 4, 6, 8, 10, 12 biçiminde ikişer artar; sonraki fark 14 olur ve 42 + 14 = 56 bulunur. Terimler n·(n + 1) biçiminde de yazılabilir: 1·2, 2·3, …, 7·8 = 56. Doğru cevap E'dir.
SORU 67 · Sayısal Mantık
7, 14, 19, 29, 40, 44, ?
Yukarıdaki dizide her terim, bir önceki terime o terimin rakamları toplamı eklenerek elde edilmiştir. Buna göre "?" yerine hangi sayı gelmelidir?
Çözüm
Kural kontrol edilir: 7 + 7 = 14, 14 + (1 + 4) = 19, 19 + (1 + 9) = 29, 29 + (2 + 9) = 40, 40 + (4 + 0) = 44. Son terim için 44 + (4 + 4) = 52 bulunur; doğru cevap A'dır. Rakamların çarpımını ekleyerek 60 (E) bulmak kuralı yanlış uygulamaktır.
SORU 68 · Sayısal Mantık
Bir şifreleme kuralına göre KİTAP sözcüğü 32, OKUL sözcüğü 22, ARABA sözcüğü 23 sayısıyla gösterilmektedir.
Aynı kurala göre ÖĞRENCİ sözcüğü hangi sayı ile gösterilir?
Çözüm
Kuralda onlar basamağı ünsüz harf sayısını, birler basamağı ünlü harf sayısını gösterir: KİTAP'ta 3 ünsüz (K, T, P), 2 ünlü → 32; OKUL'da 2 ünsüz, 2 ünlü → 22; ARABA'da 2 ünsüz, 3 ünlü → 23. ÖĞRENCİ'de ünsüzler Ğ, R, N, C (4), ünlüler Ö, E, İ (3) olduğundan sayı 43'tür; doğru cevap B'dir.
SORU 69 · Sayısal Mantık
29 harfli Türk alfabesinde her harfe sırasına göre bir sayı verilmiştir (A = 1, B = 2, …, Z = 29). Bir sözcüğün değeri, harflerinin sayılarının toplamıdır. Örneğin CAN sözcüğünün değeri 21, SU sözcüğünün değeri 47'dir.
Buna göre KAR sözcüğünün değeri kaçtır?
Çözüm
Alfabede K 14., A 1., R 21. harftir (…, O 18, Ö 19, P 20, R 21). Toplam 14 + 1 + 21 = 36 olur; doğru cevap B'dir. Örnekler kuralı doğrular: C(3) + A(1) + N(17) = 21 ve S(22) + U(25) = 47. Ö ve Ğ gibi harfleri saymayı unutmak R'yi 20 sanmaya ve 35 gibi yanlış sonuçlara götürür.
SORU 70 · Sayısal Mantık
1. şekil: köşeler 2, 4, 8 → orta 7
2. şekil: köşeler 3, 5, 6 → orta 7
3. şekil: köşeler 7, 9, 10 → orta ?
Üçgen biçimindeki şekillerin köşelerine birer sayı, ortasına da bu üç sayıdan aynı kuralla elde edilen bir sayı yazılmıştır. Buna göre "?" yerine hangi sayı gelmelidir?
Çözüm
Ortadaki sayı, köşelerdeki sayıların toplamının yarısıdır: (2 + 4 + 8) / 2 = 7 ve (3 + 5 + 6) / 2 = 7. Üçüncü şekilde (7 + 9 + 10) / 2 = 26 / 2 = 13 bulunur; doğru cevap B'dir. Köşelerden en büyüğünü ya da ikisinin toplamını almak ilk iki şekli aynı anda açıklamaz.
SORU 71 · Sayısal Mantık
1 2 3 9
2 3 4 20
3 1 5 20
4 2 ? 30
Tabloda her satırdaki dördüncü sayı, ilk üç sayıdan aynı kuralla elde edilmiştir. Buna göre "?" yerine hangi sayı gelmelidir?
Çözüm
Kural, ilk iki sayının toplamını üçüncü sayıyla çarpmaktır: (1 + 2)·3 = 9, (2 + 3)·4 = 20, (3 + 1)·5 = 20. Dördüncü satırda (4 + 2)·? = 30 olmalıdır; 6·? = 30 eşitliğinden ? = 5 bulunur. Doğru cevap D'dir.
SORU 72 · Sayısal Mantık
12 → 3
27 → 11
45 → 21
36 → ?
Tabloda her iki basamaklı sayı, rakamlarından aynı kuralla elde edilen bir sayıya eşlenmiştir. Buna göre "?" yerine hangi sayı gelmelidir?
Çözüm
Kural, onlar basamağındaki rakamın karesine birler basamağındaki rakamı eklemektir: 1² + 2 = 3, 2² + 7 = 11, 4² + 5 = 21. Aynı kuralla 36 için 3² + 6 = 9 + 6 = 15 bulunur; doğru cevap B'dir. Rakamların çarpımı (18, D) ya da toplamı (9) örneklerle uyuşmaz.
SORU 73 · Sayısal Mantık
Giriş: 4 7 10 13
Çıkış: 9 15 21 ?
Bir makine girilen sayıyı belirli bir kurala göre dönüştürmektedir. Tabloda bazı giriş ve çıkış değerleri verilmiştir. Buna göre "?" yerine hangi sayı gelmelidir?
Çözüm
Giriş 3 arttığında çıkış 6 artmaktadır; kural çıkış = 2·giriş + 1 biçimindedir: 2·4 + 1 = 9, 2·7 + 1 = 15, 2·10 + 1 = 21. Giriş 13 için 2·13 + 1 = 27 bulunur; doğru cevap E'dir. Çıkışların 6'şar arttığını görerek 21 + 6 = 27 sonucuna da ulaşılabilir.
SORU 74 · Sayısal Mantık
7 4 9
10 5 25
3 8 25
9 2 ?
Tabloda her satırdaki üçüncü sayı, ilk iki sayıdan aynı kuralla elde edilmiştir. Buna göre "?" yerine hangi sayı gelmelidir?
Çözüm
Üçüncü sayı, ilk iki sayının farkının karesidir: (7 − 4)² = 9, (10 − 5)² = 25, (3 − 8)² = (−5)² = 25. Dördüncü satırda (9 − 2)² = 7² = 49 bulunur; doğru cevap A'dır. Üçüncü satırda farkın negatif çıkması sonucu değiştirmez çünkü kare alınmaktadır; bu satır kuralın çarpım ya da toplam olmadığını da gösterir.
SORU 75 · Sözel Mantık
Bir yayınevinde çalışan İpek, Kaan, Lale ve Mert'in bu yıl yayına hazırladığı kitap sayıları birbirinden farklıdır.
• İpek, Kaan'dan daha çok kitap hazırlamıştır.
• Kaan, Lale'den daha çok kitap hazırlamıştır.
• Mert, Lale'den daha çok kitap hazırlamıştır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Çözüm
İpek > Kaan > Lale sıralaması kesindir, dolayısıyla İpek'in Lale'den çok kitap hazırladığı her durumda geçerlidir. Mert için yalnızca Lale'den çok hazırladığı bilinir; İpek ve Kaan karşısındaki yeri belli değildir. Bu nedenle Mert'in konumuna bağlı öteki yargılar kesin değildir; doğru cevap B'dir.
SORU 76 · Sözel Mantık
Nil, Onur, Pınar ve Rıza, bir trenin 1, 2, 3 ve 4 numaralı vagonlarından farklı birinde yolculuk etmektedir.
• Nil'in vagon numarası Onur'unkinden küçüktür.
• Pınar 1 numaralı vagonda değildir.
• Rıza 4 numaralı vagonda değildir.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?
Çözüm
Nil'in numarası Onur'unkinden küçük olduğuna göre Onur'dan küçük bir numara bulunmalıdır; bu yüzden Onur 1 numaralı vagonda olamaz. Örneğin Nil 1, Pınar 2, Rıza 3, Onur 4 ya da Rıza 1, Nil 2, Onur 3, Pınar 4 yerleşimleri öteki seçenekleri mümkün kılar. Bu nedenle doğru cevap E'dir.
SORU 77 · Sözel Mantık
Selin, Tolga, İpek ve Kaan; banka, belediye, hastane ve fabrikadan farklı birinde staj yapmaktadır.
• Selin bankada ya da belediyededir.
• Tolga hastanede ya da fabrikadadır.
• İpek bankada staj yapmamaktadır.
• Kaan fabrikada staj yapmamaktadır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Çözüm
Selin yalnızca banka ya da belediyede olabildiği ve Kaan'ın fabrikada olmadığı bilindiğine göre fabrikada Tolga ya da İpek vardır. Kurgunun beş geçerli yerleşimi vardır; Selin'in, Tolga'nın, İpek'in ve Kaan'ın tek tek yerleri bu yerleşimlerde değişir, bu yüzden öteki yargılar kesin değildir. Doğru cevap A'dır.
SORU 78 · Sözel Mantık
Bir kurumdaki Lale, Mert, Nil, Onur ve Pınar iki proje ekibine ayrılmıştır. X ekibinde üç, Y ekibinde iki kişi vardır.
• Lale ile Mert aynı ekiptedir.
• Nil ile Onur farklı ekiplerdedir.
• Pınar X ekibinde değildir.
I. Nil Y ekibindedir.
II. Lale X ekibindedir.
III. Mert ile Pınar farklı ekiplerdedir.
Bu bilgilere göre yukarıdaki yargılardan hangileri kesinlikle doğrudur?
Çözüm
Pınar Y ekibindedir. Nil ile Onur'dan biri de Y ekibinde olmak zorundadır, böylece Y ekibinin iki kişisi dolar. Lale ile Mert birlikte X ekibine geçer; bu yüzden II ve III kesindir. Nil'in mi Onur'un mu Y ekibinde olduğu belli olmadığından I kesin değildir. Doğru cevap E'dir.
SORU 79 · Sözel Mantık
Bir oyunun provalarında Rıza, Selin, Tolga, İpek ve Kaan pazartesiden cumaya kadar her gün yalnızca bir oyuncu olacak biçimde çalışacaktır.
• Selin'in provası Rıza'nınkinden sonraki bir gündedir.
• Tolga'nın provası çarşamba günüdür.
• İpek'in provası, Kaan'ınkinden hemen önceki gündedir.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?
Çözüm
Tolga çarşamba günü olduğundan İpek ile Kaan ya pazartesi-salı ya da perşembe-cuma günlerine yerleşir. İlk durumda Rıza perşembe, Selin cuma; ikinci durumda Rıza pazartesi, Selin salıdır. Kaan yalnızca salı ya da cuma günü olabilir, perşembe olamaz. Öteki yargıların her biri bu iki yerleşimden birinde gerçekleşir; doğru cevap C'dir.
SORU 80 · Sözel Mantık
Bir araştırma gezisine Lale, Mert, Nil, Onur ve Pınar adaylarından tam üçü katılacaktır.
• Lale katılırsa Mert katılmayacaktır.
• Nil katılmazsa Onur katılacaktır.
• Pınar katılırsa Nil de katılacaktır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Çözüm
Nil'in katılmadığını varsayalım: Onur katılır, Pınar katılamaz; kalan iki kişi Lale ile Mert birlikte olmak zorunda kalır ama bu ilk öncülle çelişir. O hâlde Nil kesinlikle katılır. Geçerli üçlüler Lale-Nil-Onur, Lale-Nil-Pınar, Mert-Nil-Onur, Mert-Nil-Pınar ve Nil-Onur-Pınar'dır; öteki yargılar bunların en az birinde bozulur. Doğru cevap E'dir.
SORU 81 · Sözel Mantık
Bir spor turnuvasını Rıza, Selin, Tolga, İpek ve Kaan farklı sıralarda bitirmiştir.
• Rıza, Selin'den önce bitirmiştir.
• Tolga, Rıza'dan hemen sonra bitirmiştir.
• İpek ilk iki sıradan birindedir.
• Kaan sonuncu değildir.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?
Çözüm
Rıza-Tolga ikilisi birinci-ikinci olamaz, çünkü İpek ilk ikide yer almalıdır. Dördüncü-beşinci de olamaz, çünkü Selin Rıza'dan sonra gelmelidir. Geçerli sıralamalar İpek-Rıza-Tolga-Kaan-Selin, İpek-Kaan-Rıza-Tolga-Selin ve Kaan-İpek-Rıza-Tolga-Selin'dir. Her üçünde Selin sonuncudur, dolayısıyla Tolga'dan önce bitiremez. Doğru cevap A'dır.
SORU 82 · Sözel Mantık
Bir trende Lale, Mert, Nil, Onur ve Pınar, 1'den 5'e kadar numaralandırılmış vagonların her birinde bir kişi olacak biçimde yolculuk etmektedir.
• Lale 1 numaralı vagondadır.
• Nil 5 numaralı vagondadır.
• Onur'un vagon numarası, Mert'inkinden bir fazladır.
• Pınar 2 numaralı vagonda değildir.
Bu bilgilere göre Onur kaç numaralı vagondadır?
Çözüm
Lale 1, Nil 5 numaralı vagonda olduğundan kalan üç kişi 2, 3 ve 4 numaralı vagonlardadır. Mert-Onur ikilisi 2-3 ya da 3-4 olabilir. İkinci durumda Pınar 2 numaralı vagona düşer ki bu yasaktır. O hâlde Mert 2, Onur 3, Pınar 4 numaralı vagondadır; doğru cevap C'dir.
SORU 83 · Sözel Mantık
Bir sergide fotoğraf, heykel, seramik, yağlıboya ve baskı salonları sırayla gezilecektir.
• İlk gezilecek salon fotoğraf salonudur.
• Son gezilecek salon baskı salonudur.
• Seramik salonu, heykel salonundan hemen sonra gezilecektir.
• Yağlıboya salonu dördüncü sırada değildir.
Bu bilgilere göre üçüncü sırada hangi salon gezilecektir?
Çözüm
Birinci ve beşinci sıra doludur; ikinci, üçüncü ve dördüncü sıralara heykel, seramik ve yağlıboya gelir. Heykel ikinci olsaydı seramik üçüncü, yağlıboya dördüncü olurdu; bu yasak olduğundan yağlıboya ikinci, heykel üçüncü, seramik dördüncü sıradadır. Doğru cevap C'dir.
SORU 84 · Sözel Mantık
Bir tiyatro grubunda İpek, Kaan, Lale, Mert, Nil ve Onur, aynı gün birer birer sahneye çıkarak prova yapacaktır.
• Kaan, İpek'ten hemen sonra sahneye çıkacaktır.
• Lale, Mert'ten; Mert de Onur'dan önce sahneye çıkacaktır.
• Nil dördüncü sıradadır.
• İpek ile Nil arasında yalnızca bir kişi prova yapacaktır.
Bu bilgilere göre Mert kaçıncı sırada sahneye çıkacaktır?
Çözüm
Nil dördüncü olduğuna göre İpek ikinci ya da altıncıdır. İpek altıncı olursa ardından Kaan'a yer kalmaz; bu yüzden İpek ikinci, Kaan üçüncüdür. Kalan birinci, beşinci ve altıncı sıralara Lale, Mert, Onur sırasıyla yerleşir. Mert beşinci sıradadır; doğru cevap D'dir.
SORU 85 · Sözel Mantık
Bir yayınevi toplantısında Pınar, Rıza, Selin, Tolga ve İpek arka arkaya sunum yapacaktır.
• Pınar ya ilk ya da son sunumu yapacaktır.
• Rıza ile Selin'in sunumları ardışıktır.
• Tolga üçüncü sırada değildir.
Bu koşullara uyan kaç farklı sunum sırası oluşturulabilir?
Çözüm
Pınar birinci olsun. Rıza-Selin ikilisi 2-3, 3-4 ya da 4-5 sıralarına iki farklı düzenle gelir. 2-3 ve 3-4 durumlarında Tolga ile İpek serbesttir ve 4'er sıra çıkar; 4-5 durumunda Tolga üçüncü olamayacağı için 2 sıra çıkar. Toplam 10 sıra bulunur. Pınar beşinci olduğunda simetrik olarak yine 10 sıra çıkar, sonuç 20'dir; doğru cevap C'dir.
SORU 86 · Sözel Mantık
Bir koşu yarışını Kaan, Lale, Mert, Nil, Onur ve Selin farklı sıralarda bitirmiştir.
• Kaan üçüncü olmuştur.
• Lale, Mert'in hemen önünde bitirmiştir.
• Nil ile Onur arasında tam iki kişi vardır.
• Selin, Nil'in önünde bitirmiştir.
Bu bilgilere göre yarışı birinci sırada bitiren kimdir?
Çözüm
Üçüncü sıra Kaan'ındır. Nil ile Onur arasında iki kişi olması için 1-4 ya da 2-5 sıralarına yerleşmeleri gerekir. 2-5 durumunda Lale-Mert ikilisine ardışık boş sıra kalmaz. O hâlde Nil ile Onur 1-4 sıralarındadır ve Lale-Mert 5-6 sıralarını alır. Selin ikinci kalır; Nil'in önünde olması için Nil dördüncü, Onur birinci olmalıdır. Doğru cevap D'dir.
SORU 87 · Sözel Mantık
Bir araştırma gezisinde Rıza, Tolga, Nil, Pınar ve Mert, pazartesiden cumaya kadar her gün bir kişi olacak biçimde veri toplayacaktır.
• Mert çarşamba günü görevlidir.
• Nil salı ya da perşembe günü görevlidir.
• Pınar cuma günü görevli değildir.
• Tolga'nın görev günü, Rıza'nınkinden en az iki gün sonradır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi doğru olabilir?
Çözüm
Çarşamba dışında dört gün kalır ve geçerli yerleşimler üçtür: Rıza-Nil-Mert-Pınar-Tolga, Pınar-Rıza-Mert-Nil-Tolga, Rıza-Pınar-Mert-Nil-Tolga. Tolga her durumda cuma günündedir, Rıza ise pazartesi ya da salı günündedir. İkinci yerleşimde Pınar pazartesi görevlidir; Nil'in pazartesi olması öncüle aykırıdır. Doğru cevap A'dır.
SORU 88 · Sözel Mantık
İki katlı bir sergi binasında her katta soldan sağa 1, 2 ve 3 numaralı üç salon vardır; alt kattaki her salon, üst kattaki aynı numaralı salonun tam altındadır. İpek, Kaan, Lale, Mert, Selin ve Tolga bu salonlarda birer görevlidir.
• Selin, Mert'in tam altındaki salondadır.
• Kaan, İpek ile aynı kattadır ve İpek'in hemen sağındaki salondadır.
• Tolga alt kattaki 1 numaralı salondadır.
• Lale ile Tolga aynı kattadır.
Bu bilgilere göre Lale'nin salonunun tam üstündeki salonda kim görevlidir?
Çözüm
Alt katta Tolga ve Lale vardır, Selin de Mert'in altında olduğu için alt kattadır; alt kat böylece dolar. Üst katta Mert, İpek ve Kaan kalır. Tolga 1 numarada olduğundan Selin ile Mert 1 numarada olamaz. İpek-Kaan ikilisinin yan yana sığması için Mert 3 numarada olmalıdır: İpek 1, Kaan 2. Selin alt 3'te olduğundan Lale alt 2'dedir ve tam üstünde Kaan vardır. Doğru cevap C'dir.
SORU 89 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Bir üçgenin iki kenarının uzunluğu 7 cm ve 12 cm'dir. Üçüncü kenarın uzunluğu santimetre cinsinden bir tam sayı olduğuna göre bu kenar kaç farklı değer alabilir?
Çözüm
Üçgen eşitsizliğine göre üçüncü kenar x için 12 − 7 < x < 12 + 7, yani 5 < x < 19 olmalıdır. Bu aralıktaki tam sayılar 6, 7, …, 18 olup 13 tanedir; doğru cevap D'dir. Uç değerlerden birini (5 ya da 19) de sayan 14 (E), sınırların açık olduğunu gözden kaçırmaktan doğar.
SORU 90 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Çevresi 36 cm olan bir dikdörtgenin uzun kenarı kısa kenarının 2 katıdır. Bu dikdörtgenin alanı kaç cm²'dir?
Çözüm
Kısa kenar a ise uzun kenar 2a'dır ve çevre 2(a + 2a) = 6a = 36, a = 6 cm bulunur. Kenarlar 6 ve 12 cm, alan 6·12 = 72 cm²; doğru cevap E'dir. 36 (A), çevreyi alanla karıştırmaktan ya da kısa kenarı kendisiyle çarpmaktan doğar.
SORU 91 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Paralel kenarlarının uzunlukları 8 cm ve 14 cm, yüksekliği 6 cm olan bir yamuğun alanı kaç cm²'dir?
Çözüm
Yamuğun alanı paralel kenarların toplamının yarısı ile yüksekliğin çarpımıdır: (8 + 14)/2 · 6 = 11 · 6 = 66 cm²; doğru cevap A'dır. 132 (E) toplamı ikiye bölmeyi unutmaktan, 84 (C) ise yalnızca uzun kenarı yükseklikle çarpmaktan kaynaklanır.
SORU 92 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Bir kenarının uzunluğu 6 cm olan eşkenar üçgenin alanı kaç cm²'dir?
Çözüm
Eşkenar üçgende yükseklik kenarın √3/2 katıdır: 6·√3/2 = 3√3 cm. Alan (6 · 3√3)/2 = 9√3 cm²; doğru cevap B'dir. Aynı sonuç a²√3/4 = 36√3/4 formülüyle de bulunur. 18√3 (D) alanı ikiye bölmeyi unutmaktan, 36 (E) üçgeni kare gibi hesaplamaktan doğar.
SORU 93 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Bir paralelkenarda ardışık iki iç açıdan büyük olanı, küçük olanın 2 katından 15° fazladır. Büyük açının ölçüsü kaç derecedir?
Çözüm
Paralelkenarda ardışık iç açılar bütünlerdir. Küçük açı x ise büyük açı 2x + 15 olur ve x + 2x + 15 = 180, x = 55°. Büyük açı 2·55 + 15 = 125°; doğru cevap D'dir. A seçeneği (55) sorulanın küçük açı olduğunu sanmaktan, 110 (B) ise 15°'yi eklemeyi unutmaktan doğar.
SORU 94 · Geometri ve Tablo Yorumlama
ABC dik üçgeninde m(C) = 90°, m(A) = 30° ve |BC| = 4 cm olduğuna göre üçgenin çevresi kaç cm'dir?
Çözüm
30° karşısındaki kenar hipotenüsün yarısıdır: |BC| = 4 ise |AB| = 8 cm. 60° karşısındaki kenar |AC| = 4√3 cm'dir (Pisagor ile de √(64 − 16) = √48 = 4√3). Çevre 8 + 4 + 4√3 = 12 + 4√3 cm; doğru cevap C'dir. 8 + 4√3 (A), |BC| kenarını çevreye katmamaktan doğar.
SORU 95 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Köşegenlerinin uzunlukları 12 cm ve 16 cm olan bir eşkenar dörtgenin çevresi kaç cm'dir?
Çözüm
Eşkenar dörtgende köşegenler birbirini dik olarak ortalar; oluşan dik üçgenlerin dik kenarları 6 ve 8 cm'dir. Bir kenar √(36 + 64) = 10 cm, çevre 4·10 = 40 cm; doğru cevap C'dir. 56 (E) köşegenleri doğrudan toplayıp 2 ile çarpmaktan, 28 (A) köşegenlerin toplamını çevre sanmaktan kaynaklanır.
SORU 96 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Bir dikdörtgenin bir kenarı %20 artırılıp diğer kenarı %20 azaltılırsa alanı nasıl değişir?
Çözüm
Kenarlar a ve b ise yeni alan 1,2a · 0,8b = 0,96ab olur; alan %4 azalır; doğru cevap A'dır. Artış ve azalışın birbirini götüreceğini düşünerek 'Değişmez' (C) demek, ardışık yüzde değişimlerin toplanmayıp çarpıldığını gözden kaçırmaktır.
SORU 97 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Kenar uzunlukları ardışık çift tam sayılar olan bir dik üçgenin alanı kaç birimkaredir?
Çözüm
Kenarlar 2n − 2, 2n ve 2n + 2 olsun. Pisagor: (2n − 2)² + (2n)² = (2n + 2)² → 4n² − 8n + 4 + 4n² = 4n² + 8n + 4 → 4n² = 16n → n = 4. Kenarlar 6, 8, 10 olup alan (6·8)/2 = 24; doğru cevap D'dir. 30 (E) hipotenüsü dik kenar gibi kullanıp (6·10)/2 hesaplamaktan, 12 (A) ise alanı tekrar ikiye bölmekten doğar.
SORU 98 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Hacmi 288π cm³ olan bir kürenin yüzey alanı kaç cm²'dir?
Çözüm
Küre hacmi (4/3)πr³ = 288π ise r³ = 216, r = 6 cm'dir. Yüzey alanı 4πr² = 4π·36 = 144π cm²; doğru cevap C'dir. 288π (E) hacmi yüzey alanı sanmaktan, 72π (A) ise 2πr² gibi eksik bir formül kullanmaktan doğar.
SORU 99 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Ayrıtlarının uzunlukları 3 cm, 4 cm ve 12 cm olan dikdörtgenler prizmasının cisim köşegeni kaç cm'dir?
Çözüm
Dikdörtgenler prizmasında cisim köşegeni √(a² + b² + c²) ile bulunur: √(9 + 16 + 144) = √169 = 13 cm; doğru cevap B'dir. 19 (E) ayrıtları doğrudan toplamaktan, 12 (A) ise en uzun ayrıtı köşegen sanmaktan kaynaklanır.
SORU 100 · Geometri ve Tablo Yorumlama
O merkezli bir çemberde A ve B çember üzerinde iki noktadır ve m(AOB) = 100°'dir. C noktası AB küçük yayı üzerinde olduğuna göre m(ACB) kaç derecedir?
Çözüm
AOB merkez açısı 100° ise AB küçük yayı 100°, büyük yayı 360° − 100° = 260°'dir. Küçük yay üzerindeki C noktasından A ve B'ye bakan ACB açısı büyük yayı görür; çevre açı gördüğü yayın yarısı olduğundan m(ACB) = 260°/2 = 130°; doğru cevap E'dir. 50 (A), C'nin büyük yay üzerinde olduğu durumun cevabıdır.
Bu, ALES sınavının gerçek konu dağılımına göre kurulmuş 100 soruluk tam denemedir ve sınav süresi 150 dakikadır. Sorular rastgele seçilmez; her dersten sınavdaki payı kadar soru alınır.
ALES sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Bu testteki konu dağılımı
Konu
Soru
Paragrafta Anlam
22 soru
Sözcük ve Cümlede Anlam
14 soru
Problemler
14 soru
Sözel Mantık
14 soru
Sayılar ve İşlemler
12 soru
Sayısal Mantık
12 soru
Geometri ve Tablo Yorumlama
12 soru
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.