Çözüm
Mutlak değerin tanımından 2x − 6 = 10 ya da 2x − 6 = −10 yazılır. İlkinden x = 8, ikincisinden x = −2 bulunur. Köklerin toplamı 8 + (−2) = 6'dır; doğru cevap A'dır. 8 (B) yalnızca pozitif durumu çözmek, 10 (C) ise kökleri işaretsiz 8 + 2 biçiminde toplamak sonucudur.
SORU 06 · Sayılar ve İşlemler
−3 < x ≤ 5 eşitsizliğini sağlayan kaç tam sayı vardır?
Çözüm
−3 dahil değil, 5 dahildir; dolayısıyla x değerleri −2, −1, 0, 1, 2, 3, 4, 5 olur. Bunlar 8 tanedir; doğru cevap C'dir. 9 (D) sonucu −3'ü de saymaktan, 7 (B) ise 5'i dışarıda bırakmaktan ya da 0'ı unutmaktan kaynaklanır.
SORU 07 · Sayılar ve İşlemler
2x − 3y = 1 ve x + y = 8 olduğuna göre x · y çarpımı kaçtır?
Çözüm
İkinci denklemden x = 8 − y yazılır ve ilkine yerleştirilir: 2(8 − y) − 3y = 1, yani 16 − 5y = 1 ve y = 3. Buradan x = 5 bulunur. Çarpım 5 · 3 = 15'tir; doğru cevap B'dir. 16 (C) ve 12 (A) sonuçları, x + y = 8 koşulunu sağlayan ama ilk denklemi sağlamayan (4, 4) ya da (6, 2) çiftlerini deneyip kontrol etmemekten kaynaklanır.
Çözüm
Mutlak değerler hesaplanır: |−7| = 7, |3 − 8| = |−5| = 5, |−2| = 2. İfade 7 − 5 + 2 · (−3) = 7 − 5 − 6 = −4 olur; doğru cevap A'dır. 8 (D) sonucu son çarpımı |−2 · (−3)| = 6 gibi mutlak değer içine almaktan, 10 (E) ise çarpımı ihmal edip 7 + 5 − 2 toplamını yapmaktan kaynaklanır.
SORU 09 · Sayılar ve İşlemler
x + y = 7 ve x · y = 10 olduğuna göre x² + y² kaçtır?
Çözüm
(x + y)² = x² + 2xy + y² özdeşliğinden x² + y² = (x + y)² − 2xy yazılır. Değerler yerleştirilince 49 − 20 = 29 bulunur; doğru cevap E'dir. 19 (A) sonucu 2xy yerine 3xy çıkarmaktan, 27 (D) ise 49 − 2 · 11 gibi çarpımı yanlış almaktan kaynaklanır; x ve y'nin 2 ile 5 olduğu görülerek 4 + 25 = 29 ile de doğrulanır.
SORU 10 · Sayılar ve İşlemler
a − b = 3 ve a² − b² = 27 olduğuna göre a + b kaçtır?
Çözüm
a² − b² = (a − b)(a + b) özdeşliği kullanılır: 27 = 3 · (a + b) olduğundan a + b = 9 bulunur; doğru cevap D'dir. 6 (A) sonucu a ve b'yi 27'nin karekökü civarında tahmin etmekten, 12 (E) ise a² − b² = (a − b)² + ... gibi yanlış bir özdeşlik kurmaktan kaynaklanır. a = 6, b = 3 değerleri her iki koşulu da sağlar.
SORU 11 · Sayılar ve İşlemler
x ≠ 3 için (x² − 9) / (x² − 6x + 9) ifadesinin en sade biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Pay iki kare farkıdır: x² − 9 = (x − 3)(x + 3). Payda tam karedir: x² − 6x + 9 = (x − 3)². Ortak (x − 3) çarpanı sadeleşince (x + 3) / (x − 3) kalır; doğru cevap B'dir. A seçeneği paydadaki (x − 3)² çarpanını hiç sadeleştirmemekten, C ise bu çarpanın iki katını da sadeleştirmekten kaynaklanır.
SORU 12 · Sayılar ve İşlemler
2026² − 2025² işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm
İki kare farkı özdeşliğiyle 2026² − 2025² = (2026 − 2025)(2026 + 2025) = 1 · 4051 = 4051 bulunur; doğru cevap E'dir. 1 (A) sonucu farkı tabanların farkı sanmaktan, 4050 (D) ise 2 · 2025 çarpımını yapıp +1 terimini unutmaktan kaynaklanır.
SORU 13 · Paragrafta Anlam
Bir işe yatırdığımız para, zaman ve emek geri alınamaz hâle geldiğinde bile kararlarımızı yönlendirmeyi sürdürür. Beğenmediğimiz bir filmi, bilet parası boşa gitmesin diye sonuna kadar izleriz; kârsız bir projeyi, bugüne dek harcananlar heba olmasın diye büyütürüz. Oysa geçmişte ödenen bedel, hangi seçeneği tercih edersek edelim değişmeyecektir. Akılcı bir karar, yalnızca bundan sonra elde edilecek kazanç ile katlanılacak maliyeti karşılaştırır. Geçmişe duyulan bu bağlılık, küçük bir kaybı çoğu zaman büyük bir kayba dönüştürür.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, geçmişte ödenen bedelin değişmeyeceğini ve akılcı kararın yalnızca gelecekteki kazanç ile maliyete bakması gerektiğini vurgular; doğru cevap C'dir. D parçanın savunduğunun tersini söyler; E ise küçük kaybın büyüyebileceği uyarısıyla çelişir; B'deki para ve zaman karşılaştırması parçada yoktur.
SORU 14 · Paragrafta Anlam
Reklam, ilk bakışta bir ürünün özelliklerini duyuran basit bir bilgilendirme aracı gibi görünür. Oysa günümüz reklamlarının çoğu ürünü değil, o ürüne sahip olduğunda kim olacağını anlatır. Bir otomobil reklamı motorundan çok özgürlüğü, bir parfüm reklamı kokusundan çok çekiciliği satar. Tüketici de bu vaadi çoğu zaman fark etmeden benimser ve mağazadan çıkarken bir eşyayla değil, kendisine dair bir hayalle çıkar. Bu nedenle reklamın asıl ürünü, vitrinde duran nesneden çok alıcının zihninde kurulan benliktir.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parçanın son cümlesi reklamın asıl ürününün alıcının zihninde kurulan benlik olduğunu söyler; doğru cevap A'dır. D parçanın ilk bakıştaki yanılgı diye sunduğu görüştür; B otomobil örneğini parçada olmayan bir üstünlüğe dönüştürür; E'deki satış ilişkisine ise değinilmemiştir.
SORU 15 · Paragrafta Anlam
Makinelerin işleri elinden alacağı korkusu, her teknolojik dönemeçte yeniden dile getirilir. Ancak yakından bakıldığında otomasyonun çoğu zaman meslekleri bütünüyle yok etmekten çok, onları oluşturan görevleri değiştirdiği görülür. Hesap işini makineye devreden bir muhasebeci danışmanlığa daha çok vakit ayırır; teşhiste yazılımdan yararlanan bir hekim hastasıyla konuşmaya zaman bulur. Elbette bu dönüşüm herkes için aynı kolaylıkta gerçekleşmez ve bazı çalışanlar yeni görevlere uyum sağlamakta zorlanır. Dolayısıyla sorulması gereken, hangi mesleğin biteceğinden çok, hangi görevin kime kalacağı ve bu geçişin nasıl yönetileceğidir.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, otomasyonun meslekleri değil görevleri değiştirdiğini anlatıp soruyu geçişin yönetimine taşır; doğru cevap E'dir. A parçanın karşı çıktığı korkuyu tekrarlar; C, dönüşümün herkes için aynı kolaylıkta olmadığı ifadesiyle çelişir; D ise uyum zorluğunu yok sayarak etkiyi fazla küçültür.
SORU 16 · Paragrafta Anlam
Tarlaların büyük bölümünde artık aynı birkaç yüksek verimli tohum ekiliyor ve bu tablo birçok üreticiye kaçınılmaz görünüyor. Bu tohumlar iyi koşullarda bol ürün verir, ancak tek bir hastalığa ya da beklenmedik bir kuraklığa karşı bütün tarlayı savunmasız bırakır. Yerel çeşitler ise düşük verimlerine karşın uzun zaman boyunca sert iklimlere ve zararlılara uyum sağlamıştır. Bu çeşitler kaybolduğunda yalnızca eski bir lezzet değil, geleceğin sorunlarına karşı kullanılabilecek bir genetik birikim de yok olur.
Bu parçaya en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, yerel çeşitlerin kaybının geleceğe dönük bir güvenceyi de yok ettiğini anlatır; doğru cevap D'dir. A yalnızca yüksek verimli tohumlara odaklanır, oysa parça bu tohumları eleştirir; B'deki makineleşmeye değinilmez; E, parçanın küçük bir ayrıntısı olan lezzeti ana konu gibi gösterir.
SORU 17 · Paragrafta Anlam
Bir kilo pirinci ya da bir kot pantolonu satın alırken bardağımıza dolmayan ama üretim sırasında tüketilen büyük miktarda suyu da satın alırız. Kurak bir bölgenin su isteyen ürünleri ihraç etmesi, aslında en kıt kaynağını dışarıya göndermesi anlamına gelebilir. Tersine, suyu az olan bir ülke bu ürünleri dışarıdan alarak kendi kaynaklarına binen yükü hafifletebilir. Bu bakış, kuraklığı yalnızca yağışla açıklamanın eksik kaldığını ve su yönetiminin yalnızca baraj ve boru hatlarıyla değil, ticaret kararlarıyla da ilgili olduğunu gösterir.
Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, ürünlerin üretiminde harcanan suyun ticaretle birlikte el değiştirdiğini anlatır; doğru cevap B'dir. A'daki baraj yalnızca geçerken anılır ve yapım zorluğundan söz edilmez; C'deki verim konusu parçada yoktur; D ise ev içi kullanıma yöneliktir ve parçanın kapsamı dışındadır.
SORU 18 · Paragrafta Anlam
Trafik sıkışıklığına verilen ilk yanıt genellikle yolu genişletmek olur. Yeni şeritler açıldığı ilk aylarda yolculuk gerçekten kısalır; ne var ki kısalan süre, daha önce toplu taşımayı seçen ya da o saatte yola çıkmayan insanları da direksiyona çeker. Kentin çeperinde ucuz konutlar yükselir, işe uzaktan gelmek akla yatkın hâle gelir. Birkaç yıl içinde yol yine dolar, üstelik kent artık arabaya daha bağımlıdır. Görünürde çözülmüş olan darboğaz, yalnızca daha büyük bir ölçekte yeniden üretilmiştir.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parça, genişleyen yolun yeni talep yarattığını ve darboğazın daha büyük ölçekte geri döndüğünü anlatır; doğru cevap D'dir. A, süreçteki bir sonucu asıl neden gibi gösterir; C, ilk aylarda yolculuğun kısaldığı bilgisiyle çelişir; B'deki maliyet karşılaştırması ise parçada yapılmamıştır.
SORU 19 · Paragrafta Anlam
Bir banknot, üzerinde yazılı değeri kâğıdından ya da mürekkebinden almaz; bu malzemelerin kendisi neredeyse hiçbir şeye değmez. Onu elimizde tutmamızın ve karşılığında emek vermemizin nedeni, yarın bir başkasının da aynı kâğıt karşılığında mal vereceğine inanmamızdır. Bu inanç sarsıldığında fiyatlar hızla tırmanır ve insanlar birikimlerini dövize, altına ya da tarlaya çevirmeye başlar. Paranın gücü, bu açıdan bakıldığında, ortak bir sözleşmenin gücüdür. Kimsenin imzalamadığı hâlde herkesin uyduğu bu sözleşme, yalnızca uyulduğu sürece ayakta kalır.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
Çözüm
Parça, banknotun değerinin başkalarının da onu kabul edeceği inancından geldiğini söyler; doğru cevap A'dır. B'deki "hiçbir koşulda" ifadesi parçayı aşar; C, değerin kâğıttan gelmediği bilgisiyle çelişir; D ise parçadaki imzasız sözleşme mecazını yanlış yorumlar.
SORU 20 · Paragrafta Anlam
Bir ürünün az bulunur olduğu söylendiğinde gözümüzde değeri hemen yükselir. "Son üç adet" ya da "yalnızca bu hafta" gibi ifadeler, ürünün niteliği hakkında hiçbir şey söylemediği hâlde karar verme sürecimizi hızlandırır. Bunun bir nedeni, fırsatı kaçırma korkusunun kazanma isteğinden daha güçlü işlemesidir. Üstelik kıtlık duygusu, düşünmeye ayrılan süreyi daraltarak karşılaştırma yapmayı da güçleştirir. Gerçekten sınırlı olan şeyle sınırlıymış gibi sunulan şey arasındaki farkı ayırt etmek bu yüzden sanıldığı kadar kolay değildir.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parça, kıtlık ifadelerinin niteliğe dair bir şey söylemediğini belirtir; sınırlı üretimin üstünlüğü bu nedenle çıkarılamaz, doğru cevap C'dir. A ikinci cümleden, D kıtlık duygusunun karşılaştırmayı güçleştirdiği cümleden, E ise son cümleden açıkça çıkarılır.
SORU 21 · Paragrafta Anlam
Daha az yakıt harcayan bir motor ya da daha az elektrik tüketen bir lamba, kaynak kullanımını kendiliğinden azaltacakmış gibi görünür. Ne var ki verimlilik, bir hizmetin birim maliyetini de düşürür. Ucuzlayan aydınlatma daha geniş mekânlarda ve daha uzun saatler kullanılır, yakıt tasarrufu sağlayan otomobille daha uzak yerlere gidilir. Bazı durumlarda tüketimdeki bu artış, kazanılan tasarrufun önemli bir bölümünü geri alır. Bu, verimliliğin gereksiz olduğu anlamına gelmez; yalnızca tek başına ele alındığında beklenen sonucu vermeyebileceğini gösterir.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
Çözüm
Parça, verimliliğin ucuzlattığı hizmetin daha çok kullanıldığını ve tek başına yetmeyebileceğini söyler; doğru cevap E'dir. A, verimliliğin gereksiz olmadığı ifadesiyle çelişir; C, tasarrufun yalnızca bir bölümünün geri alındığı bilgisini aşan bir genellemedir; D ise parçadaki ilişkinin tersini ileri sürer.
SORU 22 · Paragrafta Anlam
Geri dönüşüm kutusuna attığımız her şişe, içimizi rahatlatan küçük bir erdem gösterisine dönüşmüş durumda. Bu alışkanlığı küçümsemek gerekmez; ama bir ürünün tasarım masasında alınan kararlar, çöp kutusunun başında verilecek kararlardan çok daha belirleyicidir. Ayrıştırılması olanaksız ambalajlar üreten bir sektörün sorumluluğu tüketicinin vicdanına havale edildiğinde sorun da gözden kaybolur. Atığı azaltmanın yolu, önce onu üretmeyi pahalı ve gereksiz kılmaktan geçiyor. Aksi hâlde kutuların önünde birbirimize ders vermeyi sürdürürken çöp dağları da büyümeye devam edecek.
Bu parçada yazarın geri dönüşüm söylemine yönelik tutumu için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözüm
Yazar, alışkanlığın küçümsenmemesi gerektiğini söylerken asıl sorumluluğun üretim aşamasında olduğunu savunur; doğru cevap B'dir. A, eleştirinin yönünü tüketiciye çevirir; C yazarın geri dönüşümü yeterli görmeyişiyle çelişir; D ise parçadaki açık yargıları ve eleştirel üslubu yok sayar.
SORU 23 · Paragrafta Anlam
Yangın ya da kesim sonrasında bir yamaca sıra sıra dikilen aynı yaştaki ağaçlar, uzaktan bakıldığında orman gibi görünür. Yine de yaşlı bir ormanda çürüyen kütükler, farklı yüksekliklerdeki taçlar ve karmaşık kök ağları, pek çok canlıya ancak zamanla oluşabilen yaşam alanları sunar. Tek türden oluşan dikimler ise bir zararlının hızla yayılmasına elverişlidir ve yangınlara karşı da çoğu zaman daha kırılgandır. Hızla büyüyen bu alanlar belirli bir süre karbon tutmaya ya da odun üretmeye yarayabilir. Fakat ağaç sayısı, tek başına bir ormanın sağlığını anlatan bir ölçüt değildir.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parça, tek türlü dikimlerin yalnızca belirli bir süre karbon tutabileceğini söyler ve yaşlı ormanlarla böyle bir karşılaştırma yapmaz; doğru cevap D'dir. B ikinci cümleden, C karbon ve odun üretimi cümlesinden, E ise son cümleden çıkarılabilir.
SORU 24 · Paragrafta Anlam
Kıyı sazlıkları ve tuzcul bataklıklar uzun süre işe yaramaz, hatta sağlıksız alanlar olarak görüldü; birçoğu kurutularak liman, otel ya da tarla yapıldı. Oysa bu alanlar fırtına dalgalarının gücünü kırar, karadan gelen kirleticileri süzer ve pek çok balığın yavrulaması için korunaklı bir ortam sağlar. Bir bataklık yok edildiğinde bu işlevlerin bedeli genellikle başka bir kalemde, beton set harcamalarında ya da azalan balık avında karşımıza çıkar. Ne var ki bu kayıplar, kurutmadan elde edilen kazançla aynı hesapta görünmez.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
Çözüm
Parça, bataklık kaybının bedelinin başka kalemlerde ortaya çıktığını ve kazançla aynı hesapta görünmediğini söyler; doğru cevap C'dir. A, parçada olmayan kesin bir yasak önerir; D, tek neden diyerek ifadeyi genelleştirir; E ise bu alanların sağlıksız sayılmasının yanlış bir görüş olarak sunulmasıyla çelişir.
SORU 25 · Paragrafta Anlam
Bir zamanlar bozulan eşya mahalle tamircisine götürülür, küçük bir bedel karşılığında onarılır ve yıllarca kullanılırdı. Bugün pek çok cihazın parçası bulunmuyor, vidaları özel aletlerle açılıyor, onarım bedeli de çoğu zaman yenisinin fiyatına yaklaşıyor. Böylece eskiyen bir ürünü atıp yenisini almak, tüketiciye en akılcı seçenek gibi görünüyor. Bu durum hem doğaya daha çok atık bırakıyor hem de onarım ustalığının sahip olduğu bilgiyi yok ediyor. Oysa bir eşyayı onarabilmek, aynı zamanda onun nasıl çalıştığını anlamaktır.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Çözüm
Parça, yeni cihazların onarımının zorlaştığını söyler ama daha çabuk bozulduklarını ileri sürmez; doğru cevap E'dir. A ilk cümleden, B onarım bedelinin yeni ürünün fiyatına yaklaştığı cümleden, D ise son cümleden doğrudan çıkarılabilir.
SORU 26 · Paragrafta Anlam
Bir ülkenin zenginliğini ölçen rakamlar, tarlada çalışan makineyi hesaba katar ama o makineyi süren kişinin yemeğini pişiren, çocuğuna bakan, hastasının başında bekleyen insanı görmez. Bu emek, karşılığında ücret ödenmediği için ekonomik sayılmaz; sanki pazara çıkan her şey kendiliğinden doğmuş, beslenmiş ve iyileşmiş gibi. Neyin sayılacağına ilişkin bu tercih tarafsız bir hesap işlemi değildir, neye değer verdiğimizin sessiz bir itirafıdır. Sayılmayan bir emeğin desteklenmesini beklemek ise bu yüzden boş bir umuttan öteye gitmez.
Bu parçada yazarın tutumu için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözüm
Yazar, karşılıksız bakım emeğinin sayılmamasını değer tercihinin itirafı olarak nitelendirip eleştirir; doğru cevap A'dır. B, bu tercihin tarafsız olmadığı ifadesiyle çelişir; C makine örneğini parçada bulunmayan bir talebe dönüştürür; E ise yazarın açık ve eleştirel yargılarını görmezden gelir.
SORU 27 · Paragrafta Anlam
(I) Yabani arılar ve başka tozlaştırıcı böcekler, pek çok meyve ve sebzenin ürün vermesinde belirleyici rol oynar. (II) Balın rengi ve tadı, arıların topladığı nektarın türüne göre farklılık gösterir. (III) Ancak tarım alanlarının tek ürüne ayrılması, bu böceklerin yıl boyu besin bulmasını güçleştirmektedir. (IV) Ayrıca yoğun ilaç kullanımı, onların yön bulma ve üreme yeteneklerini de zayıflatmaktadır. (V) Tarla kenarlarında yıl boyu çiçek açan şeritler bırakmak, bu baskıyı azaltabilecek basit bir önlemdir.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Çözüm
Parça, tozlaştırıcı böceklerin önemini, karşılaştıkları tehditleri ve bir önlemi anlatır; balın niteliğinden söz eden II. cümle bu akışın dışındadır, doğru cevap B'dir. III. ve IV. cümle tehditleri sıralar, V. cümle ise bu tehditlere karşı bir çözüm önererek konuyu sürdürür.
SORU 28 · Paragrafta Anlam
(I) Geçmiş iklimi anlamak için araştırmacılar buzul karotlarından, ağaç halkalarından ve göl çökellerinden yararlanır. (II) Doğrudan ölçüm yapılamayan dönemlere ait bu kayıtların her biri, sıcaklık ya da yağış hakkında dolaylı bir bilgi taşır. (III) Örneğin bir ağaç halkasının genişliği, o yılın büyüme açısından ne kadar elverişli geçtiğine ilişkin ipucu verir. (IV) Günlük hava tahminlerinin doğruluğu ise uydu verileriyle giderek gelişmektedir. (V) Araştırmacılar farklı kaynaklardan gelen kayıtları karşılaştırarak tek bir kaynağın yanıltıcı olma olasılığını azaltır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Çözüm
Parça, geçmiş iklimin dolaylı kayıtlardan nasıl okunduğunu anlatır; günlük hava tahminlerinden söz eden IV. cümle konunun dışına çıkar, doğru cevap D'dir. III. cümle II. cümledeki dolaylı bilgiye örnek verir; V. cümle de aynı kayıtların birlikte kullanımını açıklayarak akışı korur.
SORU 29 · Paragrafta Anlam
Toprak çoğu zaman yalnızca bitkinin tutunduğu, gerektiğinde gübreyle beslenen cansız bir zemin olarak düşünülür. Oysa bir avuç sağlıklı toprakta gözle görülmeyen sayısız mikroorganizma yaşar ve bunlar besinleri bitkinin alabileceği biçime dönüştürür. Sık sürüm ve yıllarca tek yönlü gübreleme bu canlı dokuyu zayıflattığında toprak, aynı verimi verebilmek için her yıl daha fazla girdiye ihtiyaç duyar; artan girdi de geriye kalan canlıları biraz daha zayıflatarak bir kısır döngü kurar. Bu yüzden ....
Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Çözüm
Parça, verimin topraktaki canlılara bağlı olduğunu ve bu canlılar zayıfladıkça girdi ihtiyacının arttığını anlatır; bu yüzden bağlacının getireceği sonuç C seçeneğidir, doğru cevap C'dir. A gelir konusuna kayar; D kök yapısına, E ise iklim koşullarına geçerek parçanın sonucunu vermez.
SORU 30 · Paragrafta Anlam
(I) Herkesin kullanımına açık bir otlak ya da balık sahası, uzun süre tükenmeye mahkûm bir kaynak olarak görüldü. (II) Bu görüşe göre her kullanıcı kendi kazancını artırmak için kaynağı daha fazla zorlar, bedeli ise bütün topluluk öder. (III) Kimse geri çekilmeye yanaşmadığı için sonunda kaynak da kullanıcılar da kaybeder. (IV) Bu akıl yürütme, kamulaştırma ya da özelleştirme dışında bir çözüm bırakmıyor gibi görünüyordu. (V) Özellikle çevre politikalarında bu iki yol uzun süre tek seçenekmiş gibi tartışıldı. (VI) Oysa alan çalışmaları, birçok köyün ve balıkçı topluluğunun kendi kurallarını koyarak kaynaklarını kuşaklar boyunca koruduğunu ortaya koymuştur. (VII) Kullanım sırası, av mevsimi ve karşılıklı denetim gibi düzenlemeler, dışarıdan dayatılmadan da işleyebilmektedir.
Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerden hangisiyle başlar?
Çözüm
İlk beş cümle ortak kaynakların tükeneceği görüşünü ve bu görüşün doğurduğu iki çözümü anlatır; "Oysa" ile başlayan VI. cümle karşıt kanıtlara geçer, doğru cevap E'dir. III. cümle tükenme akıl yürütmesini sürdürdüğü, IV. ve V. cümleler de bu akıl yürütmenin sonuçlarını verdiği için yeni paragraf başlatmaz.
SORU 31 · Paragrafta Anlam
Taksit, bir ürünün bedelini zamana yayarak peşin alınamayacak şeyleri satın almayı kolaylaştırır ve bu yönüyle gerçek bir ihtiyaca da karşılık gelir. Ne var ki alıcı çoğu zaman toplam tutara değil, her ay ödeyeceği küçük rakama bakar. Bu rakam kulağa hoş geldiğinde, başlangıçta düşünülenden daha pahalı bir model bile makul görünmeye başlar. Üstelik art arda yapılan küçük taahhütler, tek tek hafif görünseler de gelecekteki gelirin önemli bir kısmını önceden bağlar. ....
Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Çözüm
Parça, aylık küçük rakamın toplam yükü görünmez kıldığını anlatır ve bunun doğal sonucu B seçeneğidir; doğru cevap B'dir. A, "her koşulda" diyerek parçanın söylemediği bir kesinlik getirir; C satıcı tercihine, E ise kart güvenliğine geçerek konunun dışına çıkar.
SORU 32 · Paragrafta Anlam
Bir canlının geldiği yerde zararsız olması, gittiği yerde de zararsız kalacağı anlamına gelmez. Örneğin gemilerin safra suyuyla taşınan küçük bir midye, yeni bir kıyıda doğal düşmanı olmadığından borulara yapışıp limanları tıkayabilir. Süs bitkisi olarak getirilen bir sarmaşık, birkaç yıl içinde yerli ağaçların üzerini örtebilir. Bir gölet sahibinin tatlı suya bıraktığı süs balığı, göldeki yerli türlerin yumurtalarını tüketerek onların sayısını hızla düşürebilir. Bu türlerin hiçbiri kendi doğal ortamında böyle bir yıkıma yol açmaz; sorunu doğuran, canlının kendisinden çok yeni ortamda karşılaştığı koşullardır.
Bu parçada düşünceyi geliştirmek için aşağıdakilerden hangisine başvurulmuştur?
Çözüm
Parçanın ilk cümlesindeki düşünce midye, sarmaşık ve balık örnekleriyle somutlaştırılmıştır; doğru cevap C'dir. A için bir kişinin ya da kaynağın görüşü aktarılmamıştır; D için hiçbir sayısal veri kullanılmamıştır; E'deki gibi bir varlığın başka bir varlığa benzetilmesi de yoktur.
SORU 33 · Paragrafta Anlam
Güneş panelleri, işletme sırasında duman çıkarmadığı ve yakıt tüketmediği için temiz bir enerji kaynağı olarak öne çıkar. Bununla birlikte üretimleri belirli madenlere dayanır ve bu madenlerin çıkarılması bulunduğu bölgede çevresel yük oluşturabilir. Geniş arazilere kurulan santraller, verimli toprakların bulunduğu yerlerde tarım alanlarıyla da rekabet edebilir. Kullanım ömrünü dolduran panellerin nasıl bertaraf edileceği ise henüz tam olarak çözülememiş bir sorundur. Bu sakıncalar paneli kötü bir seçenek yapmaz, fakat sıfır maliyetli sayılmamasını gerektirir.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
Çözüm
Parçada panellerin gün içindeki ışık değişiminden etkilenmesinden söz edilmez; doğru cevap A'dır. B ikinci cümlede, C üçüncü cümlede, D dördüncü cümlede, E ise ilk cümlede açıkça yer alır.
SORU 34 · Paragrafta Anlam
Bir tişörtün bir öğle yemeğinden ucuza satılması, ilk bakışta üretimin başarısı olarak görülebilir. Ama etiketteki rakam, bedelin tamamını değil, yalnızca alıcının o an ödediği kısmı gösterir. Boyama işleminin kirlettiği nehir, düşük ücretle uzun saatler çalışan terzi ve birkaç kez giyildikten sonra çöpe giden kumaş bu hesaba girmez. Bu maliyetleri üstlenenler, ürünü satın alanlar değil, çoğu zaman uzak coğrafyalarda yaşayanlardır. Fiyat, piyasanın en güçlü bilgi taşıyıcısıdır ama ancak gerçek maliyetleri yansıttığı ölçüde doğru bilgi taşır.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisi yardımcı düşünceler arasında yer almaktadır?
Çözüm
Parçanın ana düşüncesi fiyatın gerçek maliyeti yansıtmayabildiğidir; maliyetleri alıcı olmayanların üstlendiği ise bunu destekleyen bir yardımcı düşüncedir, doğru cevap D'dir. A düşük ücret örneğiyle çelişir; E, nehir örneğini başlıca kaynak diyerek genelleştirir; C ise parçada ele alınmaz.
SORU 35 · Problemler
Bir baba ile oğlunun yaşları farkı 28'dir. Dört yıl sonra babanın yaşı oğlunun yaşının 3 katı olacağına göre oğlu bugün kaç yaşındadır?
Çözüm
Oğlu o yaşındaysa baba o + 28'dir. Dört yıl sonra o + 32 = 3(o + 4) → o + 32 = 3o + 12 → o = 10; doğru cevap A'dır.
SORU 36 · Problemler
Bir işi Aslı tek başına 12 günde, Baran tek başına 24 günde bitirebilmektedir. İkisi birlikte çalışırsa aynı işi kaç günde bitirirler?
Çözüm
Günlük iş hızları 1/12 + 1/24 = 3/24 = 1/8 olduğundan iş 8 günde biter; doğru cevap C'dir. A seçeneği 12'nin yarısını almaktan, D ise 12 ile 24'ün ortalamasının yarısı gibi hatalı bir yoldan çıkar.
SORU 37 · Problemler
Bir makale dizisinin dizgisini Ali 15 günde, Veli 10 günde tamamlayabiliyor. İkisi birlikte 4 gün çalıştıktan sonra Veli işten ayrılıyor. Kalan işi Ali tek başına kaç günde tamamlar?
Çözüm
Birlikte günlük hız 1/15 + 1/10 = 1/6; 4 günde 4/6 = 2/3 iş biter, 1/3 kalır. Ali günde 1/15 yaptığından kalan iş (1/3) / (1/15) = 5 günde biter; doğru cevap B'dir. C seçeneği, ikisinin işi birlikte bitirme süresi olan 6 günü vermektir.
SORU 38 · Problemler
Boş bir havuzu A musluğu tek başına 6 saatte, B musluğu tek başına 9 saatte doldurmaktadır. Havuzun tabanındaki C deliği ise dolu havuzu 18 saatte boşaltmaktadır. Üçü aynı anda açıldığında boş havuz kaç saatte dolar?
Çözüm
Saatlik net doluş 1/6 + 1/9 − 1/18 = 3/18 + 2/18 − 1/18 = 4/18 = 2/9'dur. Havuz 9/2 = 4,5 saatte dolar; doğru cevap D'dir. A seçeneği deliği hesaba katmadan yalnızca 1/6 + 1/9 = 5/18 ile hesap yapıp yuvarlamaktan, E ise deliğin payını fazla düşmekten kaynaklanır.
SORU 39 · Problemler
Bir havuzun 3/5'i doludur. Boş havuzu tek başına 10 saatte dolduran bir musluk ile dolu havuzu 15 saatte boşaltan bir tahliye borusu aynı anda açılıyor. Havuz kaç saat sonra tamamen dolar?
Çözüm
Saatlik net doluş 1/10 − 1/15 = 1/30'dur. Dolacak kısım 1 − 3/5 = 2/5 olduğundan süre (2/5) / (1/30) = 12 saattir; doğru cevap A'dır.
SORU 40 · Problemler
Eşit kapasiteli 4 işçi bir duvarı 15 günde örebilmektedir. İşe 4 işçiyle başlanıyor, 5 gün sonra aynı kapasitede 4 işçi daha katılıyor. Buna göre duvar başlangıçtan itibaren toplam kaç günde tamamlanır?
Çözüm
İşin tamamı 4 · 15 = 60 işçi-gündür. İlk 5 günde 4 · 5 = 20 işçi-gün tamamlanır, 40 işçi-gün kalır. 8 işçi kalan işi 40 / 8 = 5 günde bitirir; toplam 5 + 5 = 10 gün, doğru cevap E'dir.
SORU 41 · Problemler
Bir araştırmacı 12 yıl önce 23 yaşındaydı. Bu araştırmacı 9 yıl sonra kaç yaşında olur?
Çözüm
Bugünkü yaşı 23 + 12 = 35'tir; 9 yıl sonra 35 + 9 = 44 yaşında olur, doğru cevap D'dir. A seçeneği 23 + 9 + 9 gibi 12 yerine 9 eklemekten, B ise 23 + 12 + 7 gibi işlem hatasından kaynaklanır.
SORU 42 · Problemler
Ahmet'in yaşı Burak'ın yaşının 2 katı, Burak'ın yaşı Ceyda'nın yaşının 3 katıdır. Üçünün yaşları toplamı 60 olduğuna göre Ahmet kaç yaşındadır?
Çözüm
Ceyda c yaşındaysa Burak 3c, Ahmet 6c'dir. c + 3c + 6c = 10c = 60 → c = 6, Ahmet 36 yaşındadır; doğru cevap A'dır.
SORU 43 · Problemler
Saatte 72 km sabit hızla giden bir otobüs 2 saat 30 dakikada kaç km yol alır?
Çözüm
2 saat 30 dakika = 2,5 saattir. Yol = 72 · 2,5 = 180 km; doğru cevap D'dir. A seçeneği 72 yerine 60 ile çarpmaktan kaynaklanır.
SORU 44 · Problemler
Aralarında 300 km uzaklık bulunan iki şehirden aynı anda birbirine doğru hareket eden iki araçtan birinin hızı saatte 70 km, diğerinin hızı saatte 80 km'dir. Bu araçlar hareketlerinden kaç saat sonra karşılaşır?
Çözüm
Birbirine doğru hareket edenlerde hızlar toplanır: 70 + 80 = 150 km/sa. 300 / 150 = 2 saat sonra karşılaşırlar; doğru cevap B'dir. D seçeneği yalnızca hızı 100 gibi almaktan, A ise 300'ü 200 ile bölmekten kaynaklanır.
SORU 45 · Problemler
Bir koşucu bir parkuru saatte 12 km hızla 40 dakikada tamamlamaktadır. Aynı parkuru 30 dakikada tamamlamak isteyen koşucunun hızı saatte kaç km olmalıdır?
Çözüm
Parkur 12 · 40/60 = 8 km'dir. 30 dakikada (0,5 saat) 8 km için hız 8 / 0,5 = 16 km/sa olmalıdır; doğru cevap E'dir.
SORU 46 · Problemler
Bir araç A kentinden B kentine saatte 60 km hızla gidip aynı yoldan B'den A'ya saatte 90 km hızla dönmektedir. Bu aracın gidiş-dönüş ortalama hızı saatte kaç km'dir?
Çözüm
Yol d ise toplam süre d/60 + d/90 = 5d/180 = d/36; toplam yol 2d. Ortalama hız 2d / (d/36) = 72 km/sa; doğru cevap B'dir. C seçeneği hızların aritmetik ortalamasını almaktan kaynaklanır; süreler farklı olduğu için bu yol yanlıştır.
SORU 47 · Problemler
Uzunluğu 150 m olan bir tren saatte 54 km hızla hareket etmektedir. Bu tren 300 m uzunluğundaki bir tüneli tamamen kaç saniyede geçer?
Çözüm
54 km/sa = 54 000 / 3600 = 15 m/s'dir. Trenin tüneli tamamen geçmesi için tren boyu + tünel boyu = 450 m yol alması gerekir: 450 / 15 = 30 saniye; doğru cevap E'dir.
SORU 48 · Problemler
Aynı noktadan aynı yönde hareket eden iki bisikletliden yavaş olanın hızı saatte 18 km, hızlı olanın hızı saatte 24 km'dir. Hızlı olan bisikletli, yavaş olandan 40 dakika sonra yola çıktığına göre yavaş olana kaç saat sonra yetişir?
Çözüm
Yavaş bisikletli 40 dakikada 18 · 2/3 = 12 km öne geçer. Hız farkı 24 − 18 = 6 km/sa olduğundan 12 / 6 = 2 saat sonra yetişir; doğru cevap A'dır.
SORU 49 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Genç araştırmacı, alanındaki bütün kuramları 'bir çırpıda' öğrenebileceğini sanıyordu.
Bu cümledeki 'bir çırpıda' sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
'Bir çırpıda' sözü bir işin çabucak, tek seferde ve zahmetsizce yapılmasını anlatır; cümlede de bütün kuramların kısa sürede öğrenilebileceği sanısı dile getirilmiştir, doğru cevap B'dir. Dikkat ve ayrıntı (A), yardım alma (C), ezber (D) ve planlılık (E) bu sözün anlamında yoktur.
SORU 50 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Yeni yöntem, alandaki eski tartışmaları 'rafa kaldırdı'.
Bu cümledeki 'rafa kaldırmak' sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
'Rafa kaldırmak', bir konuyu bir kenara bırakıp gündemden çıkarmak anlamına gelir; cümlede yeni yöntemin eski tartışmaları gündemden düşürdüğü anlatılmıştır, doğru cevap C'dir. Söz, tartışmaları yeniden açmak (A) ya da kesin olarak çözmek (B) anlamı taşımaz; eleştirmek (D) ve kayıt tutmak (E) da bağlamla ilgisizdir.
SORU 51 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Yazar, son denemesinde döneminin aydınlarına 'ince ince dokundurmuş'.
Bu cümledeki 'ince ince dokundurmak' sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
'Dokundurmak' sözü bir kişiyi dolaylı yoldan iğnelemek, üstü kapalı eleştirmek anlamındadır; 'ince ince' sözü de bu eleştirinin sezdirme yoluyla yapıldığını vurgular, doğru cevap D'dir. Övgü (A), tanıtma (B) ve görmezden gelme (E) anlamca terstir; sert suçlama (C) ise üstü kapalılıkla çelişir.
SORU 52 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Bu kuram, verilerin ancak bir bölümünü açıklayabildiği için zamanla 'ayakta kalamadı'.
Bu cümledeki 'ayakta kalamamak' sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
'Ayakta kalmak' bir şeyin varlığını, geçerliliğini sürdürmesi demektir; cümlede verileri açıklamakta yetersiz kalan kuramın zamanla geçerliliğini yitirdiği anlatılmıştır, doğru cevap B'dir. Tanıtım eksikliği (A), başka kuramlarla birleşme (C), uygulamaya aktarılamama (D) ve görmezden gelinme (E) bu sözün karşılığı değildir.
SORU 53 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Araştırmacı, toplantıda çalışmasına yönelik eleştirileri dinlerken 'ağzını bıçak açmadı'.
Bu cümledeki 'ağzını bıçak açmamak' sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
'Ağzını bıçak açmamak', üzüntü ya da kırgınlık yüzünden tek söz söyleyememek anlamına gelen bir deyimdir; doğru cevap E'dir. Söz almaya çalışmak (A), tartışmak (B) ve alaya almak (C) konuşmayı gerektirir, deyimle çelişir; toplantıyı terk etmek (D) ise deyimin anlamında yoktur.
Bu cümledeki 'kapalı kapılar ardında' sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
'Kapalı kapılar ardında' sözü bir işin başkalarına duyurulmadan, gizlilik içinde yapılmasını anlatır; cümledeki 'nihayet kamuoyuyla paylaştı' ifadesi de bu gizliliği pekiştirir, doğru cevap A'dır. İmkân (B), ekip büyüklüğü (C), hız (D) ve destek (E) bu sözün anlam alanı dışındadır.
SORU 55 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Genç bilim insanının bu çalışması, alanında 'çığır açtı'.
Bu cümledeki 'çığır açmak' sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
'Çığır açmak', bir alanda o güne dek olmayan yeni bir yol, yeni bir dönem başlatmak anlamındadır; doğru cevap C'dir. Tartışma yaratmak (A) ve ödül almak (E) sonuç olabilir ama sözün anlamı değildir; önceki çalışmaları doğrulamak (B) yenilikle çelişir; fark edilmemek (D) ise tersidir.
SORU 56 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Bir düşünceyi güçlü kılan, ona yöneltilen itirazlara dayanabilmesidir.
Aşağıdakilerden hangisi bu cümleyle anlamca en yakındır?
Çözüm
Cümle, düşüncenin gücünü itirazlara dayanabilmesine bağlar; B seçeneği aynı düşünceyi 'eleştirilere karşı koyabilme' sözüyle yeniden kurar, doğru cevap B'dir. A itirazın varlığını yok sayar; C ve D itirazla karşılaşmanın sonucu hakkında cümlede olmayan yargılar içerir; E ise düşüncenin kaynağıyla ilgilidir.
SORU 57 · Sözcük ve Cümlede Anlam
I. Okumak, insanın kendi deneyimlerinin sınırını aşmasını sağlar.
II. Çok okuyan insan, konuşmasında bunu belli eder.
III. Kitaplar, başkalarının yaşantılarını bizim yaşantımız kılar.
IV. Okuma alışkanlığı çocuklukta kazanılır.
V. Her okur, kitabı kendi birikimiyle yeniden yazar.
Numaralanmış cümlelerden hangileri anlamca birbirine en yakındır?
Çözüm
I. cümle okumanın kişinin kendi deneyim sınırını aştırdığını, III. cümle kitapların başkalarının yaşantılarını bize kazandırdığını söyler; ikisi de okumanın deneyim alanını genişlettiği düşüncesini paylaşır, doğru cevap A'dır. II konuşmaya yansımadan, IV alışkanlığın kazanıldığı dönemden, V okurun metne katkısından söz eder; bunlar birbirinden ve I-III ikilisinden farklı yargılardır.
SORU 58 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Bir kuramın yaygın kabul görmesi, onun doğru olduğunu göstermez.
Aşağıdakilerden hangisi bu cümleyle anlamca çelişmektedir?
Çözüm
Cümle, yaygın kabulün doğruluğun kanıtı olmadığını savunur. D seçeneği çoğunluğun benimsediği görüşü her zaman doğru sayarak bu yargının tam tersini söyler; doğru cevap D'dir. B ve E cümleyle aynı doğrultudadır; C kabul ile doğruluğun ayrı şeyler olduğunu başka yönden destekler; A ise sınama gereğini vurgular, cümleyle çelişmez.
SORU 59 · Sözcük ve Cümlede Anlam
I. Sanat yapıtı, yaratıcısının niyetinden bağımsız anlamlar taşır.
II. Sanatçı, yapıtını tamamladığında ona hâkimiyetini de yitirir.
III. Her sanat yapıtı döneminin izlerini taşır.
IV. Yapıtın anlamını belirleyen, sanatçının açıklamalarıdır.
V. Sanat eğitimi almayan kişi yapıtı anlayamaz.
Numaralanmış cümlelerden hangi ikisi anlamca birbiriyle çelişmektedir?
Çözüm
I. cümle yapıtın anlamını sanatçının niyetinden bağımsız sayar; IV. cümle ise anlamı sanatçının açıklamalarına bağlar. Biri anlamı sanatçıdan koparır, diğeri sanatçıya teslim eder; doğru cevap C'dir. II, I ile aynı doğrultudadır; III ve V farklı konulardan (dönem izi, eğitim) söz eder ve birbiriyle ya da diğerleriyle çelişmez.
SORU 60 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Teknoloji, insanın işini kolaylaştırdığı ölçüde onu düşünme zahmetinden de uzaklaştırıyor.
Aşağıdakilerden hangisi bu cümleyle anlamca en yakındır?
Çözüm
Cümle, teknolojinin kolaylaştırıcılığıyla düşünmeden uzaklaştırıcılığının birlikte arttığını söyler; C bu ilişkiyi aynı biçimde kurar, doğru cevap C'dir. A ve B cümleyle ters yöndedir; D ilişkiyi yok sayar; E ise bir öneri içerir, cümlede olmayan bir yargı ekler.
SORU 61 · Sözcük ve Cümlede Anlam
Eleştirinin amacı yapıtı yargılamak değil, onu anlamanın yollarını çoğaltmaktır.
Aşağıdakilerden hangisi bu cümleyle anlamca en yakındır?
Çözüm
Cümle, eleştirinin görevini yargılamak değil anlama yollarını çoğaltmak olarak tanımlar; E seçeneği 'yeni anlama olanakları açmak' sözüyle aynı amacı dile getirir, doğru cevap E'dir. A ve B eleştiriyi değer biçme ve kusur bulma işi sayarak cümleyle çelişir; C eleştirmenin yetkinliğinden, D yapıtın gereksiniminden söz eder, cümlenin düşüncesini karşılamaz.
SORU 62 · Sözcük ve Cümlede Anlam
I. Bilim, sorularına yanıt bulduğu ölçüde yeni sorular üretir.
II. Bilimsel ilerleme, teknolojik gelişmeyle ölçülür.
III. Her yanıt, bilimde yeni bir sorunun kapısını aralar.
IV. Bilim insanı, yanıtsız sorulardan korkmamalıdır.
V. Bilimsel bilgi birikerek ilerler.
Numaralanmış cümlelerden hangi ikisi anlamca birbirine en yakındır?
Çözüm
I. cümle bilimin yanıt buldukça yeni sorular ürettiğini, III. cümle her yanıtın yeni bir soru açtığını söyler; ikisi de yanıtların yeni sorular doğurduğu düşüncesini paylaşır, doğru cevap B'dir. II ilerlemenin ölçütünden, IV bilim insanının tutumundan, V bilginin birikimli ilerleyişinden söz eder; bu yargılar I ve III ile aynı düşünceyi taşımaz.
SORU 63 · Sayısal Mantık
Ali, Berk, Cem, Derya ve Ece'nin ağırlıkları birbirinden farklıdır.
• Ali, Berk'ten ağırdır.
• Cem en hafiftir.
• Derya, Ali'den ağır, Ece'den hafiftir.
Bu bilgilere göre en ağır ikinci kişi kimdir?
Çözüm
Cem en hafiftir. Ali, Berk'ten ağır; Derya, Ali'den ağır; Ece de Derya'dan ağırdır. Ağırdan hafife sıralama Ece, Derya, Ali, Berk, Cem biçiminde tek türlü oluşur. En ağır ikinci kişi Derya'dır; doğru cevap D'dir.
SORU 64 · Sayısal Mantık
10, 20, 30, 40, 50 ve 60 sayıları soldan sağa 1'den 6'ya kadar numaralanmış altı kutuya, her kutuya bir sayı gelecek biçimde yerleştirilmiştir.
• 30, 1 numaralı kutudadır.
• 50, 10'un hemen sağındaki kutudadır.
• 20 ile 40 arasında tam iki kutu vardır ve 20, 40'ın solundadır.
• 60, 40'ın solundaki kutulardan birindedir.
Bu bilgilere göre 4 numaralı kutudaki sayı kaçtır?
Çözüm
30 birinci kutudadır. 20 ile 40 arasında tam iki kutu olduğu ve 20'nin solda bulunduğu için (20, 40) çifti (2, 5) ya da (3, 6) numaralı kutulardadır. 60, 40'ın solunda; 10 ile 50 yan yana (50 sağda) olmalıdır. (2, 5) seçilirse 60 ancak 3 ya da 4 numaralı kutuya girebilir; bu durumda kalan iki kutu yan yana olmadığından 10 ile 50 yerleşemez. (3, 6) seçilirse 60 ikinci kutuya, 10 ile 50 de 4 ve 5 numaralı kutulara yerleşir. Dizilim 30, 60, 20, 10, 50, 40 olur; 4 numaralı kutuda 10 vardır. Doğru cevap A'dır.
SORU 65 · Sayısal Mantık
Ayşe, Burak, Can, Deniz ve Emre bir koşu yarışını farklı sıralarda bitirmiştir.
• Can, Burak'tan önce bitirmiştir.
• Deniz ne birinci ne de beşincidir.
• Ayşe, Deniz'in hemen arkasında bitirmiştir.
• Emre, Can'dan sonra fakat Ayşe'den önce bitirmiştir.
• Burak, Emre'den önce bitirmiştir.
Bu bilgilere göre Deniz yarışı kaçıncı bitirmiştir?
Çözüm
Emre, Can'dan sonra ve Ayşe'den önce; Ayşe de Deniz'in hemen arkasında bitirdiğine göre sıra Can … Emre … Deniz, Ayşe biçimindedir. Burak, Can'dan sonra ve Emre'den önce olduğundan sıralama Can, Burak, Emre, Deniz, Ayşe olur ve Deniz'in ne birinci ne beşinci olması koşulu sağlanır. Deniz 4. bitirmiştir; doğru cevap D'dir.
SORU 66 · Sayısal Mantık
Fatma, Gül, Hasan, İrem ve Kaan'ın bir sınavdan aldıkları puanlar birbirinden farklıdır ve her biri 60, 70, 80, 90, 100 puanlarından biridir.
• Fatma'nın puanı Gül'ün puanından 20 fazladır.
• Hasan'ın puanı Fatma'nın puanından fazladır.
• İrem'in puanı Kaan'ın puanından düşüktür.
• Kaan'ın puanı 90 değildir.
• Gül'ün puanı 60 değildir.
Bu bilgilere göre Kaan'ın puanı kaçtır?
Çözüm
Fatma'nın puanı Gül'ünkinden 20 fazla olduğundan (Gül, Fatma) çifti (60, 80), (70, 90) ya da (80, 100) olabilir; Gül 60 olamaz ve Hasan'ın Fatma'dan yüksek puanı bulunması gerektiğinden Fatma 100 olamaz. Geriye Gül 70, Fatma 90, Hasan 100 kalır. İrem ile Kaan'a 60 ve 80 kalır; İrem'in puanı Kaan'ınkinden düşük olduğundan İrem 60, Kaan 80'dir. Doğru cevap C'dir.
SORU 67 · Sayısal Mantık
Mert, Nil, Oya, Pelin ve Rıza sinemada soldan sağa 1'den 5'e kadar numaralanmış yan yana beş koltuğa oturmuştur.
• Mert en soldaki koltuktadır.
• Nil, Mert'in hemen yanında değildir.
• Oya ile Pelin yan yana oturmaktadır.
• Rıza, Nil'in hemen sağındaki koltuktadır.
Bu bilgilere göre Nil kaçıncı koltukta oturmaktadır?
Çözüm
Mert 1. koltuktadır; Nil onun hemen yanında olmadığından 2. koltukta değildir. Rıza, Nil'in hemen sağında olduğu için Nil 5. koltukta da olamaz. Nil 3. koltukta olsa Rıza 4.'de olur ve Oya ile Pelin'e 2 ile 5 numaralı koltuklar kalır; bunlar yan yana değildir. Öyleyse Nil 4., Rıza 5. koltuktadır; Oya ile Pelin 2 ve 3 numaralı koltuklara yerleşir. Doğru cevap D'dir.
SORU 68 · Sayısal Mantık
Üzerlerinde birbirinden farklı birer rakam yazılı beş kart yan yana dizilmiştir.
• En soldaki kartın üzerinde 4 yazmaktadır.
• Yan yana duran kartların üzerindeki rakamların toplamları soldan sağa sırasıyla 9, 8, 9 ve 15'tir.
Bu bilgilere göre en sağdaki kartın üzerindeki rakam kaçtır?
Çözüm
En soldaki kart 4'tür. İlk iki kartın toplamı 9 olduğundan ikinci kart 5; ikinci ve üçüncünün toplamı 8 olduğundan üçüncü kart 3; üçüncü ve dördüncünün toplamı 9 olduğundan dördüncü kart 6; dördüncü ve beşincinin toplamı 15 olduğundan beşinci kart 9'dur. Kartlar 4, 5, 3, 6, 9 biçiminde birbirinden farklı rakamlardır. Doğru cevap E'dir.
SORU 69 · Sayısal Mantık
Bir kursta pazartesiden cumaya her gün matematik, fizik, kimya, biyoloji ve tarih derslerinden yalnızca biri işlenmektedir.
• Fizik, matematikten iki gün sonra işlenmektedir.
• Tarih cuma günü işlenmemektedir.
• Kimya, biyolojiden hemen önceki gün işlenmektedir.
• Matematik pazartesi günü işlenmemektedir.
Bu bilgilere göre perşembe günü hangi ders işlenmektedir?
Çözüm
Fizik, matematikten iki gün sonra işlendiği ve matematik pazartesi olmadığı için matematik salı ya da çarşamba günüdür. Matematik salı olsa fizik perşembe olur; kalan pazartesi, çarşamba ve cuma günleri ardışık olmadığından kimya ile biyoloji art arda gelemez. Öyleyse matematik çarşamba, fizik cuma; kimya pazartesi, biyoloji salı ve tarih perşembe günüdür (tarihin cuma olmaması koşulu da sağlanır). Doğru cevap E'dir.
SORU 70 · Sayısal Mantık
Gerçek sayılar üzerinde a ⊕ b = 2a + b işlemi tanımlanmıştır.
Buna göre (3 ⊕ 4) ⊕ 2 işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm
Önce parantez içi hesaplanır: 3 ⊕ 4 = 2·3 + 4 = 10. Sonra 10 ⊕ 2 = 2·10 + 2 = 22 bulunur; doğru cevap B'dir. İşlem değişme özelliğine sahip olmadığı için sıraya dikkat edilmelidir; 2 ⊕ 10 hesaplanırsa 14 gibi yanlış bir sonuç çıkar.
SORU 71 · Sayısal Mantık
Gerçek sayılar üzerinde x ∆ y = x·y − x − y işlemi tanımlanmıştır.
Buna göre (4 ∆ 5) ∆ 2 işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm
4 ∆ 5 = 4·5 − 4 − 5 = 20 − 9 = 11 bulunur. Ardından 11 ∆ 2 = 11·2 − 11 − 2 = 22 − 13 = 9 olur; doğru cevap E'dir. İşlemin x·y − (x + y) biçiminde yazılması, çıkarmaların ikisinin de yapılmasını hatırlatır.
SORU 72 · Sayısal Mantık
Gerçek sayılar üzerinde a ⊗ b = a² − b² işlemi tanımlanmıştır.
x pozitif bir gerçek sayı ve x ⊗ 3 = 16 olduğuna göre x kaçtır?
Çözüm
Tanıma göre x ⊗ 3 = x² − 3² = x² − 9'dur. x² − 9 = 16 eşitliğinden x² = 25 bulunur; x pozitif olduğundan x = 5'tir. Doğru cevap B'dir. x² = 16 alarak 4 (A) bulmak, 9'un karşıya geçirilmesini unutmaktır.
Çözüm
g(3) = 3² − 1 = 8 olduğundan f(g(3)) = f(8) = 2·8 + 1 = 17'dir. f(3) = 2·3 + 1 = 7 olduğundan g(f(3)) = g(7) = 7² − 1 = 48'dir. Toplam 17 + 48 = 65 olur; doğru cevap C'dir. Bileşke fonksiyonda içteki fonksiyonun önce hesaplanması gerekir.
SORU 74 · Sayısal Mantık
Pozitif gerçek sayılar üzerinde a ⊙ b = (a + b) / 2 işlemi tanımlanmıştır.
Buna göre (6 ⊙ 10) ⊙ 12 işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm
İşlem iki sayının aritmetik ortalamasını verir. 6 ⊙ 10 = (6 + 10) / 2 = 8 bulunur; ardından 8 ⊙ 12 = (8 + 12) / 2 = 10 olur. Doğru cevap D'dir. Üç sayının ortalamasını alarak 28 / 3 gibi bir sonuç aramak işlemin tanımına aykırıdır.
SORU 75 · Sözel Mantık
Bir tez jürisinde Ece, Ferit ve Gül görev almaktadır. Bu kişilerin görevleri başkan, üye ve raportördür; görev yaptıkları üniversiteler ise Bursa, Konya ve Samsun'dadır. Her görev ve her şehir bir kişiyle eşleşir.
• Ferit raportördür.
• Gül başkan değildir.
• Başkan Konya'dan gelmiştir.
• Ferit, Samsun'dan gelmemiştir.
Bu bilgilere göre Gül'ün görevi ve geldiği şehir aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Ferit raportör, Gül de başkan olmadığı için Gül üyedir ve başkanlık Ece'ye kalır. Başkan Konya'dan geldiğinden Ece Konya'dandır. Ferit Samsun'dan gelmediği için Bursa'dandır, Samsun Gül'e kalır; doğru cevap C'dir.
SORU 76 · Sözel Mantık
Bir fakültede şu bilgiler kesin olarak bilinmektedir:
• Tez jürisinde görev alan tüm öğretim üyeleri yöntem dersi vermiştir.
• Yöntem dersi veren hiçbir öğretim üyesi bu dönem izinli değildir.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Çözüm
Jüride görev alan herkes yöntem dersi vermiştir ve yöntem dersi verenlerin hiçbiri bu dönem izinli değildir. Bu iki öncül birleştirildiğinde jüride görev alanların izinli olamayacağı sonucu çıkar. A ve B öncülleri tersine çevirir, C öncüllerle çelişir, D ise öncüllerden çıkmaz; doğru cevap E'dir.
SORU 77 · Sözel Mantık
Bir üniversitenin öğrencileriyle ilgili şunlar bilinmektedir:
• Burs başvurusu yapan öğrencilerin bazıları yüksek lisans öğrencisidir.
• Yüksek lisans öğrencilerinin tamamı bir araştırma projesinde çalışmaktadır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Çözüm
Burs başvurusu yapan bazı öğrenciler yüksek lisans öğrencisidir ve yüksek lisans öğrencilerinin tamamı projede çalışır. Dolayısıyla bu ortak grup hem burs başvurusu yapmış hem de projede çalışıyor olmalıdır. Tümel ifadeler içeren diğer seçenekler öncüllerden çıkmaz; doğru cevap A'dır.
SORU 78 · Sözel Mantık
Bir kütüphanenin koleksiyonuyla ilgili şunlar bilinmektedir:
• Nadir eserlerin tümü kapalı raftadır.
• Kapalı raftaki hiçbir kitap ödünç verilmemektedir.
• Ödünç verilen kitapların bazıları sözlüktür.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?
Çözüm
Nadir eserlerin tümü kapalı raftadır, kapalı raftaki kitaplar ise ödünç verilmez. Bu yüzden hiçbir nadir eser ödünç verilemez ve bunun tersini söyleyen ifade her durumda yanlıştır. Sözlüklerle ilgili seçenekler öncüllerle çelişmez, yalnızca belirsizdir; doğru cevap D'dir.
SORU 79 · Sözel Mantık
Bir laboratuvarda gece açık kalması gereken cihazı dört araştırmacıdan biri kapatmıştır. Araştırmacıların ifadeleri şöyledir:
• Aslı: "Cihazı Berk kapattı."
• Berk: "Cihazı Deniz kapattı."
• Cem: "Ben kapatmadım."
• Deniz: "Berk yalan söylüyor."
Bu dört ifadeden yalnızca biri doğrudur.
Bu bilgilere göre cihazı kim kapatmıştır?
Çözüm
Her olasılık sınanır. Aslı kapattıysa Cem ile Deniz, Berk kapattıysa Aslı, Cem ve Deniz doğru söylemiş olur. Deniz kapattıysa Berk ile Cem doğru söyler. Cem kapattığında ise yalnızca Deniz'in ifadesi doğrudur ve bu da koşulu sağlayan tek durumdur; doğru cevap C'dir.
SORU 80 · Sözel Mantık
Ece, Ferit, Gül ve Hakan'ın tezleri için okudukları kaynak sayıları birbirinden farklıdır.
• Ece, Ferit'ten daha çok kaynak okumuştur.
• Gül, Ece'den daha çok kaynak okumuştur.
• Hakan, Ferit'ten daha az kaynak okumuştur.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Çözüm
Öncüller çoktan aza doğru sıralandığında Gül, Ece, Ferit ve Hakan dizisi elde edilir. En çok Gül, en az Hakan okumuştur. Dolayısıyla Gül'ün okuduğu kaynak sayısı Hakan'ınkinden fazladır; doğru cevap B'dir.
SORU 81 · Sözel Mantık
Beş araştırmacının proje değerlendirmesinden aldığı puanlar birbirinden farklıdır.
• Aslı'nın puanı Berk'inkinden yüksektir.
• Cem'in puanı Berk'inkinden yüksektir.
• Deniz'in puanı Cem'inkinden düşüktür.
• Ece'nin puanı Aslı'nınkinden yüksektir.
I. Aslı'nın puanı Deniz'inkinden yüksektir.
II. Ece'nin puanı Berk'inkinden yüksektir.
III. En düşük puan Ece'ye ait değildir.
Bu bilgilere göre numaralanmış yargılardan hangileri kesinlikle doğrudur?
Çözüm
Ece'nin puanı Aslı'nınkinden, Aslı'nın puanı da Berk'inkinden yüksek olduğu için II kesindir. Ece en az iki kişiden yüksek puan aldığından en düşük puan ona ait olamaz, III de kesindir. Deniz ile Aslı arasında doğrudan ya da dolaylı bir karşılaştırma bulunmadığından I kesin değildir; doğru cevap E'dir.
SORU 82 · Sözel Mantık
Bir arşivde üç kutunun birinde yalnızca mektup, birinde yalnızca harita, birinde hem mektup hem harita vardır. Kutuların üzerinde "Mektup", "Harita" ve "Karışık" etiketleri bulunmaktadır, ancak her etiket yanlış kutuya yapıştırılmıştır.
• "Karışık" etiketli kutudan rastgele bir belge çekilmiş ve bu belgenin harita olduğu görülmüştür.
Bu bilgilere göre üzerinde "Harita" yazan kutuda ne vardır?
Çözüm
Etiketler yanlış olduğu için "Karışık" yazan kutu karışık olamaz; içinden harita çıktığına göre yalnızca harita içerir. "Mektup" yazan kutuda mektup bulunamayacağından ve harita kutusu belli olduğundan bu kutu karışıktır. Geriye kalan "Harita" etiketli kutuda yalnızca mektup vardır; doğru cevap A'dır.
SORU 83 · Sözel Mantık
Bir seminere katılımla ilgili şu bilgiler doğrudur:
• Deniz seminere gelirse Ece de gelir.
• Ece seminere gelirse Ferit gelmez.
• Ferit seminere gelmiştir.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Çözüm
Ferit geldiğine göre, Ece gelseydi Ferit'in gelmemesi gerekirdi; o hâlde Ece gelmemiştir. Deniz gelseydi Ece'nin de gelmesi gerekirdi, Ece gelmediği için Deniz de gelmemiştir; doğru cevap D'dir.
SORU 84 · Sözel Mantık
Bir proje yürütme kurulunda şu kurallar geçerlidir:
• Deney yapılırsa rapor yazılır.
• Rapor yazılırsa kurul toplanır.
• Kurul toplanırsa bütçe onaylanır.
Bu dönem bütçe onaylanmamıştır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi doğru olmak zorundadır?
Çözüm
Bütçe onaylanmadığına göre kurallar geriye doğru işletilir. Kurul toplansaydı bütçe onaylanırdı, öyleyse kurul toplanmamıştır. Aynı akıl yürütmeyle rapor yazılmamış ve deney yapılmamıştır; doğru cevap B'dir.
SORU 85 · Sözel Mantık
Bir laboratuvara girişlerle ilgili aşağıdaki bilgiler doğrudur:
• Cem laboratuvara giderse Gül de gider.
• Hakan gitmezse Cem gider.
• Hakan giderse Berk gitmez.
• Gül laboratuvara gitmemiştir.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Çözüm
Gül gitmediğine göre, ilk koşulun karşıt tersinden Cem de gitmemiştir. Cem gitmediyse Hakan gitmiş olmalıdır, çünkü Hakan gitmeseydi Cem giderdi. Hakan gittiği için üçüncü koşul gereği Berk gitmemiştir; doğru cevap E'dir.
SORU 86 · Sözel Mantık
Bir komisyonun oylamasıyla ilgili şunlar bilinmektedir:
• Aslı ile Berk'ten en az biri oy kullanmıştır.
• Aslı oy kullanırsa Cem kullanmaz.
• Berk oy kullanırsa Deniz de kullanır.
• Cem oy kullanmıştır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Çözüm
Cem oy kullandığına göre ikinci koşulun karşıt tersinden Aslı kullanmamıştır. Aslı ile Berk'ten en az biri kullandığı için Berk oy kullanmıştır. Berk kullandıysa üçüncü koşul gereği Deniz de kullanmıştır; doğru cevap C'dir.
SORU 87 · Sözel Mantık
Bir bilim kurulunun konferansa katılımı şu kurallara bağlıdır:
• Ece konferansa giderse Ferit de gider.
• Ferit gitmezse Gül gider.
• Gül ile Hakan birlikte gitmez.
• Hakan gitmezse Ece gider.
Bu kurallara göre aşağıdakilerden hangisi doğru olmak zorundadır?
Çözüm
Durumlar Hakan'a göre ayrılır. Hakan gitmezse dördüncü kuraldan Ece gider, birinci kuraldan Ferit de gider. Hakan giderse Gül gidemez; Gül gitmediğine göre ikinci kuralın karşıt tersinden Ferit gitmiştir. İki durumda da Ferit gitmektedir, diğer kişilerin durumu değişebilir; doğru cevap A'dır.
SORU 88 · Sözel Mantık
Bir bölüm toplantısındaki sunumlarla ilgili şu kurallar geçerlidir:
• Deniz sunum yaparsa Aslı yapmaz.
• Aslı sunum yapmazsa Cem yapar.
• Cem sunum yaparsa Berk yapmaz.
• Berk ile Deniz'den en az biri sunum yapar.
I. Aslı ile Deniz'den yalnızca biri sunum yapmıştır.
II. Aslı sunum yapmıştır.
III. Berk ile Cem'den yalnızca biri sunum yapmıştır.
Bu kurallara göre numaralanmış yargılardan hangileri doğru olmak zorundadır?
Çözüm
Deniz sunum yaparsa Aslı yapmaz, bu durumda Cem yapar ve Berk yapmaz. Deniz yapmazsa Berk yapar; Cem yapsaydı Berk yapamazdı, Cem yapmaz; Aslı yapmasaydı Cem yapardı, Aslı yapar. Yalnızca bu iki durum vardır. I ve III ikisinde de doğrudur, II ilk durumda yanlıştır; doğru cevap D'dir.
SORU 89 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Yarıçapı 6 cm olan bir dairede merkez açısı 120° olan daire diliminin alanı kaç cm²'dir?
Çözüm
Dairenin alanı π·6² = 36π cm²'dir. 120°, tam açının 120/360 = 1/3'ü olduğundan dilimin alanı 36π/3 = 12π cm²; doğru cevap A'dır. 36π (D) tüm dairenin alanıdır; 18π (B) oranı 1/2 almaktan kaynaklanır.
SORU 90 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Taban yarıçapı 3 cm, yüksekliği 10 cm olan dik dairesel silindirin hacmi kaç cm³'tür?
Çözüm
Silindirin hacmi taban alanı ile yüksekliğin çarpımıdır: π·3²·10 = 90π cm³; doğru cevap D'dir. 30π (A) yarıçapın karesini almayı unutmaktan, 60π (C) ise yanal alan formülü 2πrh ile hacmi karıştırmaktan doğar.
SORU 91 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Analitik düzlemde A(1, 2) ve B(7, 10) noktaları arasındaki uzaklık kaç birimdir?
Çözüm
İki nokta arasındaki uzaklık √((7 − 1)² + (10 − 2)²) = √(36 + 64) = √100 = 10 birimdir; doğru cevap C'dir. 14 (E) koordinat farklarını (6 ve 8) toplamaktan, 6 veya 8 ise yalnızca tek eksendeki farkı almaktan doğar.
SORU 92 · Geometri ve Tablo Yorumlama
A(−3, 5) ve B(7, −1) noktalarını birleştiren doğru parçasının orta noktasının koordinatları aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Orta noktanın koordinatları uç noktaların koordinatlarının ortalamasıdır: x = (−3 + 7)/2 = 2, y = (5 + (−1))/2 = 2. Orta nokta (2, 2)'dir; doğru cevap A'dır. (5, −3) (D) koordinatları toplamak yerine farklarını ikiye bölmekten, (10, −6) (E) ise bu farkı ikiye bölmeyi de unutmaktan doğar.
SORU 93 · Geometri ve Tablo Yorumlama
(2, 3) ve (6, 11) noktalarından geçen doğrunun eğimi kaçtır?
Çözüm
Eğim, y'deki değişimin x'teki değişime oranıdır: (11 − 3)/(6 − 2) = 8/4 = 2; doğru cevap E'dir. 1/2 (B) oranı ters çevirmekten (Δx/Δy) kaynaklanır.
SORU 94 · Geometri ve Tablo Yorumlama
3x − 4y + 12 = 0 doğrusunun koordinat eksenleriyle oluşturduğu üçgenin alanı kaç birimkaredir?
Çözüm
Doğru x eksenini y = 0 için 3x + 12 = 0, yani x = −4 noktasında; y eksenini x = 0 için −4y + 12 = 0, yani y = 3 noktasında keser. Dik üçgenin dik kenarları 4 ve 3 birim olup alan (4·3)/2 = 6; doğru cevap B'dir. 12 (C) ikiye bölmeyi unutmaktan, 24 (D) ise 12 sabitini doğrudan kenar gibi kullanmaktan doğar.
SORU 95 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Bir üniversitenin dört bölümüne yapılan lisansüstü başvuru sayıları:
Bölüm | Başvuru
Fizik | 240
Kimya | 180
Biyoloji | 300
Matematik | 280
Tabloya göre Biyoloji bölümüne yapılan başvurular, toplam başvuruların yüzde kaçıdır?
Çözüm
Toplam başvuru 240 + 180 + 300 + 280 = 1000'dir. Biyoloji'nin payı 300/1000 = %30; doğru cevap B'dir. 24 (A) Fizik bölümünün payıdır; Biyoloji'yi toplam yerine başka bir bölümle oranlamak da yanlış yüzdeler verir.
SORU 96 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Bir enstitüye yıllara göre başvuru ve kabul sayıları:
Yıl | Başvuru | Kabul
2021 | 1200 | 300
2022 | 1500 | 450
2023 | 1600 | 400
Tabloya göre kabul oranının (kabul / başvuru) en yüksek olduğu yıl ve bu yıldaki oran aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Kabul oranları: 2021'de 300/1200 = %25, 2022'de 450/1500 = %30, 2023'te 400/1600 = %25'tir. En yüksek oran 2022 yılında %30'dur; doğru cevap D'dir. 2023'ü seçmek (C, E), kabul oranı yerine başvuru sayısının en yüksek olduğu yıla bakmaktan doğar.
SORU 97 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Bir dersin dönem sonu sınavında beş öğrencinin aldığı puanlar:
Öğrenci | Puan
Ali | 72
Buse | 85
Can | 64
Deniz | 91
Ece | 78
Tabloya göre puanı sınıf ortalamasına eşit olan öğrenci aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Puanların toplamı 72 + 85 + 64 + 91 + 78 = 390, ortalama 390/5 = 78'dir. Ortalamaya eşit puan alan öğrenci Ece'dir; doğru cevap E'dir. Ortalamayı en yüksek ve en düşük puanın ortası (64 + 91)/2 = 77,5 sanmak gibi kestirmeler Ali (A) ya da Buse (B) gibi yanlış seçimlere yöneltir.
SORU 98 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Bir mağazanın üç ürününün yıllık satış adetleri:
Ürün | 2022 | 2023
X | 250 | 300
Y | 400 | 360
Z | 150 | 195
Tabloya göre 2022'den 2023'e satışı yüzde olarak en çok artan ürün hangisidir?
Çözüm
Değişim oranları: X'te (300 − 250)/250 = %20 artış, Y'de (360 − 400)/400 = %10 azalış, Z'de (195 − 150)/150 = %30 artış. En yüksek yüzde artış Z'dedir; doğru cevap C'dir. X'i seçmek (A), 50 adetlik mutlak artışın 45'ten büyük olmasına bakıp oranı hesaba katmamaktan doğar.
SORU 99 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Bir öğrencinin bir dönemde aldığı derslerin kredileri ve notları:
Ders | Kredi | Not
Analiz | 4 | 80
Cebir | 3 | 70
İstatistik | 3 | 90
Programlama | 2 | 65
Bu öğrencinin kredi ağırlıklı not ortalaması kaçtır?
Çözüm
Her notu kredisiyle çarpıp toplarız: 4·80 + 3·70 + 3·90 + 2·65 = 320 + 210 + 270 + 130 = 930. Toplam kredi 12 olduğundan ağırlıklı ortalama 930/12 = 77,5; doğru cevap E'dir. 76,25 (B), kredileri yok sayıp dört notun basit ortalamasını almaktan doğar.
SORU 100 · Geometri ve Tablo Yorumlama
Bir kütüphanedeki 2400 kitabın türlere göre dağılımı:
Tür | Pay
Roman | %35
Bilim | %25
Tarih | %20
Şiir | %10
Diğer | %10
Buna göre kütüphanede tarih kitaplarının sayısı şiir kitaplarının sayısından kaç fazladır?
Çözüm
Tarih kitapları 2400·0,20 = 480, şiir kitapları 2400·0,10 = 240 adettir. Fark 480 − 240 = 240; doğru cevap B'dir. Aynı sonuç yüzde farkını (%10) doğrudan toplamla çarparak da bulunur. 480 (D) tarih kitaplarının sayısıdır, farkı değil.
Bu, ALES sınavının gerçek konu dağılımına göre kurulmuş 100 soruluk tam denemedir ve sınav süresi 150 dakikadır. Sorular rastgele seçilmez; her dersten sınavdaki payı kadar soru alınır.
ALES sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Bu testteki konu dağılımı
Konu
Soru
Paragrafta Anlam
22 soru
Problemler
14 soru
Sözcük ve Cümlede Anlam
14 soru
Sözel Mantık
14 soru
Sayılar ve İşlemler
12 soru
Sayısal Mantık
12 soru
Geometri ve Tablo Yorumlama
12 soru
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.