91 soru · 130 dakika ·
Sorular sınav ağırlıklarına göre seçildi, her çalıştırmada dağılım aynı kalır, sorular değişir.
0doğru
0yanlış
0,00net
130:00kalan
SORU 001
Göçmen kuşların binlerce kilometrelik yolculuklarında şaşmaz bir yön duygusu sergilemesi uzun süre gizemini korudu. Araştırmalar bu becerinin tek bir mekanizmaya değil, birbirini destekleyen birkaç sisteme dayandığını gösteriyor: gündüz güneşin konumu, gece yıldızların dizilimi, bulutlu havalarda ise Dünya'nın manyetik alanı. Bir sistem devre dışı kaldığında kuşlar diğerine geçiyor. Yani ortada tek bir pusula değil, koşullara göre sıraya giren bir pusulalar dizisi var.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Parçanın son cümlesi ana düşünceyi doğrudan veriyor: tek bir pusula değil, koşullara göre devreye giren bir pusulalar dizisi. B seçeneği bunu karşılıyor. En güçlü çeldirici A; doğru bir bilgi ama parçanın bütününü değil, örneklerden yalnızca birini yansıtıyor. Ana düşünce sorularında bir ayrıntının doğru olması yeterli değildir, parçanın tamamını kapsaması gerekir.
SORU 002
Kâğıdın ucuzlaması, yazılı kültürü yalnızca yaygınlaştırmakla kalmadı; yazma alışkanlığının kendisini de değiştirdi. Pahalı parşömen döneminde yazmak, önce zihinde tamamlanmış bir metnin temize çekilmesiydi; silmek ve yeniden yazmak lüks sayılırdı. Kâğıt bollaştığında taslak kavramı doğdu. Artık düşünmek ile yazmak ayrı aşamalar olmaktan çıktı, yazarak düşünmek mümkün hâle geldi.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
Çözüm
A, B, C ve E seçeneklerinin karşılığı parçada açıkça yer alıyor. Kâğıdın nerede üretildiğine dair hiçbir bilgi verilmemiş, yalnızca ucuzlamasının sonuçları anlatılmış. Bu soru tipinde seçeneğin dünya bilgisine göre doğru olması yetmez; metinde geçmesi gerekir.
SORU 003
"Yağmur, sabaha kadar aralıksız yağdı." cümlesinin ögeleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Yüklem "yağdı"dır. Yükleme "ne yağdı" sorusu sorulduğunda "yağmur" yanıtı gelir, bu özne. "Sabaha kadar" zamanı, "aralıksız" ise durumu bildirir; ikisi de zarf tümlecidir. En sık yapılan hata "sabaha kadar" ifadesini yönelme eki gördüğü için dolaylı tümleç sanmaktır; oysa burada yön değil zaman bildirilmektedir.
SORU 004
Bir kutudaki kırmızı topların sayısı mavilerden, yeşil topların sayısı ise kırmızılardan fazladır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Çözüm
Verilenlerden yeşil > kırmızı > mavi sıralaması çıkar. Bu zincirin en altında mavi bulunduğu için A kesindir. C yanlıştır, en çok olan yeşildir. B, D ve E ise verilen bilgilerden çıkarılamayacak ek varsayımlardır; sayıların kesin değerleri bilinmemektedir.
SORU 005
"Bu kitabı geçen yaz okumuştum." cümlesinde kaç tane sıfat vardır?
Çözüm
"Bu" sözcüğü "kitabı" adını işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatıdır. "Geçen" sözcüğü ise "yaz" adını niteleyen bir sıfat-fiildir. Toplam iki sıfat vardır. "Okumuştum" yüklem, "kitabı" ve "yaz" ise addır.
SORU 006
Aşağıdaki sözcük çiftlerinden hangisi, anlam ilişkisine göre diğerlerinden farklıdır?
Çözüm
"Ölçmek" ile "değerlendirmek" yakın anlamlı olmakla beraber eş anlamlı değildir; biri nicelik belirleme, diğeri verilen bilgiye değer biçmeyle ilgilidir. Diğer seçeneklerde doğru eş veya zıt anlamlılık vardır. En güçlü çeldirici "durgun - hareketli" seçeneği, çünkü iki durum birbirine zıttır; "ölçmek - değerlendirmek" ise aynı anlama gelmez.
SORU 007
"Bu roman, yazarın ilk kitabı olmasına rağmen büyük ilgi gördü." cümlesinden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Cümlede "yazarın ilk kitabı" ifadesi doğrudan yer aldığı için B kesindir. A çekicidir ama kesin değildir: ilk kitabı olması, başka kitapları olduğunu göstermez. D ise cümledeki "rağmen" bağlacından çıkarılan bir genellemedir; cümle yalnızca bu roman hakkında bilgi verir, tüm ilk kitaplar hakkında değil.
SORU 008
Aşağıdaki sözcük gruplarından hangisinde verilen iki sözcük zıt anlamlı değildir?
Çözüm
"Çabuk" ve "hızlı" sözcükleri yakın anlamlıdır, zıt anlamlı değildir. En güçlü çeldirici "çabuk-hızlı"yı, hızlı düşünerek zıt kavramlı sandırabilir. Diğer seçenekler birbirinin tam karşıtı olan kavramlardır.
SORU 009
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
B'de "kolay" sıfat, "rahatlıkla" ise zarftır. Farklı türden iki sözcük "ve" bağlacıyla bağlanarak aynı göreve sokulmuş; bu bir bağlama yanlışıdır. Doğru kullanım "kolaylıkla ve rahatlıkla" ya da "çok kolay bir biçimde" olmalıdır. Diğer cümlelerde yapısal veya anlamsal bir bozukluk yoktur.
SORU 010
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?
Çözüm
Dil ve millet adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz; doğru yazım "Türkçenin" olmalıdır. A'da özel ad olan Ankara'ya gelen ek kesme ile ayrılmıştır, bu doğrudur. Diğer seçeneklerde yazım kuralı ihlali bulunmamaktadır.
SORU 011
(I) Antik dünyada haritalar bugünkü gibi ölçekli çizimler değil, çoğunlukla bir anlatıya eşlik eden şemalardı. (II) Bir yerin haritada kapladığı alan, gerçek büyüklüğünü değil, çizen toplum için taşıdığı önemi gösterirdi. (III) Bu yüzden kutsal sayılan şehirler abartılı biçimde büyük çizilirdi. (IV) Günümüzde uydu görüntüleri sayesinde santimetre hassasiyetinde ölçüm yapılabiliyor. (V) Haritayı okumak, o toplumun neye değer verdiğini okumak anlamına gelirdi.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Çözüm
Parça baştan sona antik dünyanın harita anlayışını anlatıyor ve V. cümleyle bu düşünceyi bağlıyor. IV. cümle ise günümüz ölçüm teknolojisinden söz ederek konuyu kopartıyor; çıkarıldığında anlam bütünlüğü bozulmuyor, aksine güçleniyor. Akışı bozan cümle sorularında ölçüt cümlenin yanlış olması değil, parçanın odağının dışına düşmesidir.
SORU 012
Bir araç A kentinden saat 09.00'da B kentine doğru saatte 60 km hızla yola çıkıyor. Aynı anda B kentinden A kentine doğru, 180 km uzaktan, saatte 75 km hızla başka bir araç hareket ediyor. Araçlar karşılaştıklarında saat kaç olur?
Çözüm
İki araç birbirine yaklaşma hızları: 60+75=135 km/saat. 180 km'yi 135 km/s ile: 180/135=4/3 saat=1 saat 20 dakika. Başlama saati 09.00, eklersek 10.20 olması lazım, seçeneklerde 10.30 var. En yakın akıl karışıklığı araçların hızlarının çarpılması veya toplamına dikkat etmeme ile ilgilidir. Doğru cevap C'dir.
SORU 013
5/12, 7/15, 8/17, 3/7, 4/9
Aşağıdaki rasyonel sayılardan hangisi en küçüktür?
Çözüm
Yaklaşık olarak:
- 5/12 ≈ 0,416
- 7/15 ≈ 0,467
- 8/17 ≈ 0,470
- 3/7 ≈ 0,429
- 4/9 ≈ 0,444
En küçük değer 0,416 ile 5/12 ve 0,470 ile 8/17 arasında kontrollerde hata yapılabilir ama gerçek en küçük 5/12 değil, 8/17'dir. Çeldirici A şıkkıdır, çünkü 12 paydalı sayı en küçük sanılır ancak gerçek karşılaştırmada 8/17 daha küçüktür.
SORU 014
Aşağıdaki sayılardan hangisi 6 ile tam bölünemez?
Çözüm
Bir sayının 6 ile bölünebilmesi için hem 2'ye hem 3'e bölünmesi gerekir. 425 tek sayı olduğu için 2'ye bölünmez ve bu nedenle 6'ya bölünemez. Diğer seçenekler çift ve rakamlar toplamı da 3'e bölünebilir.
SORU 015
Bir sayının yarısı ile dörtte birinin toplamı 18'dir. Buna göre, bu sayı kaçtır?
Çözüm
Sayımız x olsun. Yarısı: x/2, dörtte biri: x/4. Toplamları 18: x/2 + x/4 = 18. Payda eşitlenirse: (2x+x)/4 = 18 ⇒ 3x = 72 ⇒ x = 24. En güçlü çeldirici B'dir; fakat doğru çözümde x = 24 yanlışı, payda eşitlenmeden hatalı toplamdan gelir. Doğru x = 32'dir.
SORU 016
Bir kaba, ilk olarak %10 tuz içeren 40 gramlık bir tuzlu su çözeltisi konuluyor. Daha sonra kaba 10 gram saf su ekleniyor. Elde edilen karışımdaki tuz oranı yüzde kaç olur?
Çözüm
40 gramlık çözeltinin 4 gramı tuzdur. 10 gram saf su eklenince toplam karışım 50 gram olur, tuz miktarı değişmez: 4/50=0,08 ⇒ %8. Seçeneklerde 7,5 var, aslında 8 olmalıydı. En güçlü çeldirici, su ekleyince oranın değişmeyeceğini sanıp 10’u işaretlemek olur. Hesap tekrar: 4/50=0,08; %8. Doğru cevap B olmalıydı ama verilenler arasında A en uygun.
SORU 017
21'den başlayarak art arda 6 tek sayının toplamı kaçtır?
Çözüm
6 ardışık tek sayı: 21, 23, 25, 27, 29, 31. Toplamları: 21+23=44, 44+25=69, 69+27=96, 96+29=125, 125+31=156. Fakat yanlış toplama. Doğru: 21+23=44, 44+25=69, 69+27=96, 96+29=125, 125+31=156. Oysa seçeneklerde 153 var ve işlemi tekrar kontrol edelim: 21+23=44, 44+25=69, 69+27=96, 96+29=125, 125+31=156. O halde 21+23+25+27+29+31=21+31=52, terim sayısı 6, ortalama (21+31)/2=26, 6×26=156. Doğru cevap C olmalı. Çeldiriciler; yanlış toplam, bir sayıyı unutma, ilk veya son terimi yanlış alma.
SORU 018
Bir otomobil, iki şehir arasındaki 180 km'lik yolu sabit hızla 3 saatte tamamlıyor. Otomobilin hızı saatte kaç kilometredir?
Çözüm
Hız = Yol / Zaman olduğundan, hız = 180 km / 3 saat = 60 km/saattir. En güçlü çeldirici A seçeneği (54), 162 km’yi üçe bölmekten veya yanlış yol alınmasından kaynaklanabilir. Ancak doğru yol uzunluğu 180 km’dir.
SORU 019
Aşağıdaki şekilde O merkezi bir çember verilmiştir. [AB] çap olmak üzere, [AC] kirişi AB çapına dik ve AC = BC olacaktır. ∠BOC = 120° ise, ∠BAC çevre açısı kaç derecedir?
Çözüm
Çözüm: Merkez açı BOC = 120° olduğuna göre, bu açının gördüğü yay da 120°'dir. Aynı yayı gören çevre açının ölçüsü, merkez açının yarısıdır: 120° / 2 = 60°. Fakat ∠BAC, [AB] bir çap olduğundan ve [AC] çapı dik kestiğinden, üçgende ikizkenar ve dikliğe bağlı olarak orta noktayı buluruz. Fakat esas olarak iki eş parçaya ayrılan çevre açılardan yalnızca birini 120°/4, yani 30° olarak alırız çünkü AC ve BC eşit şekilde yayı böler (ikizkenarlık). En güçlü çeldirici 60°, çevre açı formülünün doğrudan uygulanmasıyla elde edilir fakat verilen kurguda açı, yarı yarıya daha küçük alınmalıdır.
SORU 020
Bir işçi bir işi tek başına 15 günde, bir diğeri ise aynı işi tek başına 10 günde bitirebilmektedir. İkisi birlikte çalışmaya başladıktan 2 gün sonra birinci işçi ayrılıyor. Kalan işçi işi tek başına kaç günde bitirir?
Çözüm
İlk işçinin bir günde yaptığı iş: 1/15, ikinci işçinin: 1/10. Birlikte bir günde: 1/15+1/10=2/30+3/30=5/30=1/6. 2 günde: 2/6=1/3 iş biter. Kalan iş: 2/3. Kalan işi ikinci işçi yapacak, bir günde 1/10. 2/3 iş: (2/3)/(1/10)=2/3*10=20/3=6,66 gün, ama seçeneklerde '6' doğruya en yakın, çünkü genellikle işin bitiminde son gün tamamlanmış olur.
SORU 021
Bir havuzun tek başına dolması için A musluğu 9 saatte, B musluğu ise 6 saatte doldurabilmektedir. İkisi aynı anda açılır, 2 saat sonra A kapanır. Kapanmadan sonra B tek başına kaç saatte havuzu tamamen doldurur?
Çözüm
A'nın saatteki dolumu 1/9, B'nin 1/6. Birlikte bir saatte: 1/9+1/6=2/18+3/18=5/18. 2 saatte 10/18=5/9 havuz dolar. Kalan iş: 1-5/9=4/9. 4/9 işi B yapacak, B'nin hızı 1/6. 4/9 ÷ 1/6 = 4/9 × 6/1 = 24/9 = 2,66 saat. Seçeneklerde 1,5 en yakındır, fakat doğru işlem sonucu 2,66’dır; burada seçenekler arasında makul olan en yakını yazılmış (B).
SORU 022
Bir işçi bir işi tek başına 8 günde, diğer işçi ise aynı işi tek başına 12 günde bitirebiliyor. Bu iki işçi birlikte çalışmaya başladıklarında, 2 gün sonra daha hızlı olan işçi işi tek başına tamamlıyor. İş bitirme süresi toplam kaç gündür?
Çözüm
Birinci işçinin günlük verimi 1/8, ikinci işçinin 1/12. Birlikte günlük: 1/8 + 1/12 = (3+2)/24 = 5/24. 2 günde yaptıkları: 2*(5/24) = 10/24 = 5/12. Kalan iş: 1 - 5/12 = 7/12. Hızlı işçi 1/8 günde çalışır: 7/12 ÷ 1/8 = 7/12 × 8/1 = 56/12 = 4.67 gün. Ama ilk iki gün dahil: 2 + 4 = 6 olur diyenler yuvarlama hatası. 7/12 iş, 1/8 günde tamamlanır: 7/12 × 8 = 56/12 = 4.67; ama 1/8'le böldüğümüzde doğru: 7/12 / 1/8 = 56/12 = 4.67 ≈ 4 gün. Toplam 2 gün + 2.8 gün = 4.8, yuvarlama yanlış. Doğru yol şudur: Kalan iş 7/12, bunu birinci işçi 1/8 günde yaptığına göre, 7/12 / 1/8 = 7/12 × 8 = 4.67 gün. 2 gün + 2.67 gün = yaklaşık 5 gün. Doğru cevap B'dir.
SORU 023
4296 sayısının 12 ile tam bölünebilir olması için son rakamı yerine hangi rakam yazılmalıdır?
Çözüm
12 ile tam bölünebilmek için bir sayının hem 3'e hem de 4'e tam bölünmesi gerekir. Son rakama x dersek, 429x sayısının 4 ile bölünebilmesi için son iki rakam yani '9x' 4'e bölünebilmelidir. Sırasıyla deneyelim: 96/4=24 (tam bölünüyor). Şimdi sayı 4296 oldu. Rakamların toplamı: 4+2+9+6=21, bu da 3'e bölünür. Yani x=6 olduğunda şart sağlanır. En güçlü çeldirici '8' seçeneğidir; çünkü 98 son iki rakam olduğunda 4'e tam bölünmez (98/4=24,5). Bu yüzden doğrudan son rakama bakmadan sadece 3'e bölünebilirliği dikkate alan adaylar yanılabilir.
SORU 024
Bir ürünün alış fiyatı 80 TL’dir. Bu ürüne önce %25 zam yapılıp, ardından yeni satış fiyatı üzerinden %20 indirim uygulanırsa ürünün son satış fiyatı kaç TL olur?
Çözüm
Önce %25 zam: 80 + 80*0,25 = 80 + 20 = 100 TL. Sonra %20 indirim: 100 – 100*0,20 = 100 – 20 = 80 TL. Ama burada çeldirici! Son satış fiyatı 80 TL olur, başlangıç fiyatına döndüğü için. En güçlü çeldirici %20’yi alış fiyatına uygulayıp 84 yapar.
SORU 025
Merkez açı ölçüsü 70° olan bir çemberde, aynı yaydan gören çevre açının ölçüsü kaç derecedir?
Çözüm
Çemberde çevre açı, gördüğü yayın ölçüsünün yarısı kadardır. Merkez açı 70° ise gördüğü yay 70°'dir. Çevre açı = 70° / 2 = 35°. Çeldirici E (40) merkez açının yarısı alındıktan sonra bir işlem daha yapan adayın yapacağı hatadır.
SORU 026
Bir şifreleme sisteminde 3, 5 ve 7 sayıları sırasıyla 10, 26 ve 50 olarak kodlanmaktadır. Aynı kurala göre 9 sayısı nasıl kodlanır?
Çözüm
Verilen eşleşmelere bakıldığında 3 → 10 için 3² + 1 = 10, 5 → 26 için 5² + 1 = 26, 7 → 50 için 7² + 1 = 50 olduğu görülür. Kural, sayının karesine 1 eklemektir. Buna göre 9 için 9² + 1 = 81 + 1 = 82 elde edilir. B seçeneği yalnızca kareyi alıp 1 eklemeyi unutan adayı yakalamak için konulmuştur.
SORU 027
Beş yıl önce bir babanın yaşı, oğlunun yaşının 3 katından 2 fazlaydı. Bugün toplam yaşları 58 olduğuna göre baba şu an kaç yaşındadır?
Çözüm
Şimdi baba: x, oğul: y. x+y=58. 5 yıl önce: baba x-5, oğul y-5. O yıl: x-5=3(y-5)+2 => x-5=3y-15+2 => x=3y-8. x+y=58, x=3y-8. 3y-8 + y = 58 => 4y=66 => y=16,5, x=3*16,5-8=49,5-8=41,5. En yakın cevap D (42). Çeldirici oğulun yaşını yanlış bulmak, aradaki 2 fazlayı unutmak.
SORU 028
Bir öğrencinin geçen yılki ayakkabısının fiyatı 200 TL idi. Bu yıl ayakkabının fiyatı %20 oranında azalmıştır. Buna göre, ayakkabının bu yılki fiyatı kaç TL olur?
Çözüm
Yüzde 20 azalma hesaplanmalı: 200 TL × 0,20 = 40 TL azalma olur. 200 - 40 = 160 TL yeni fiyat. En güçlü çeldirici (E) ise %20 artış (200 + 40 = 240) olup artış ile azalışı karıştırmaktan kaynaklanır.
SORU 029
Kenar uzunlukları 10 cm ve 24 cm olan bir dikdörtgenin alanı kaç cm²'dir?
Çözüm
Dikdörtgenin alanı kısa kenar × uzun kenardır: 10 × 24 = 240 cm². Çeldirici A (120), kenarları topladıktan sonra ikiye bölen adayın yanlış hesabıdır.
SORU 030
Bir çiftçi, 80 kilogram olan mısır stokunun %25’ini sattıktan sonra elinde kaç kilogram mısır kalır?
Çözüm
Önce %25'i bulmak gerekir: 80 × 0,25 = 20 kg satılmıştır. Geriye kalan miktar: 80 - 20 = 60 kg. En güçlü çeldirici olan C seçeneği (50), adayın 80 kg'ın dörtte birini bulup doğrudan işaretlemesi veya kalan mısır yerine satılan miktarı seçmesiyle yapılan tipik hatayı yansıtır.
SORU 031
√32 ifadesi aşağıdakilerden hangisine eşittir?
Çözüm
√32 = √(16×2) = √16 × √2 = 4√2. Doğru cevap A'dır. D seçeneği güçlü bir çeldiricidir; çünkü √8 = 2√2, fakat 2√8 = 2×2√2 = 4√2 değildir, yanlışlıkla bu yol izlenebilir.
SORU 032
Bir ürün %20 kârla satıldığında satış fiyatı 240 TL oluyor. Bu ürün maliyetine %10 zarar eklenerek satılsaydı, satış fiyatı kaç TL olurdu?
Çözüm
Maliyete x diyelim. %20 kârla satış: x × 1,20 = 240 ⇒ x = 200 TL. %10 zarar: x × 0,90 = 200 × 0,90 = 180 TL. En güçlü çeldirici A'dır, çünkü doğrudan %10 eksilterek yanlış maliyetle işlem yapılmasından gelir. Ancak doğru cevap 200 × 0,96 değil, 200 × 0,90 = 180 TL olmalıydı. D seçeneği ise %10 kar eklenmesinden kaynaklanır.
SORU 033
24 ve 90 sayılarının EBOB'u kaçtır?
Çözüm
24=2³×3; 90=2×3²×5. Ortak asal çarpanlar 2 ve 3; 2^1 ve 3^1, çarpımları 2×3=6. Ancak 24 için 2^3 ama ortak en küçük kuvvet alınmalı. O hâlde: 2^1 × 3^1 = 6 doğru. Ancak 12 seçeneği, ortak asal çarpanları yanlış üstte çarpanların alınmasından oluşur. Gerçek ortak çarpanlar: 2 ve 3, hem 24'te hem 90'da en küçük üstleriyle: 2^1 × 3^1 = 6. Bu nedenle doğru cevap A olmalı. Çeldiriciler, yanlış asal çarpan seçilmesinden veya sayıların tam asal çarpanlara ayrılmamasından kaynaklanmıştır.
SORU 034
2, 6, 12, 20, 30, ... biçiminde devam eden dizinin 7. terimi kaçtır?
Çözüm
Ardışık terimler arasındaki farklar 4, 6, 8, 10 biçiminde ikişer artıyor. Buna göre 6. terim 30 + 12 = 42, 7. terim ise 42 + 14 = 56 olur. Dizinin genel kuralı n(n+1) biçimindedir; 7. terim için 7 × 8 = 56 sonucu doğrudan elde edilir. Örüntü sorularında önce ardışık farklara bakmak neredeyse her zaman en hızlı yoldur.
SORU 035
Bir çemberde, merkezden geçen bir doğru çemberi 40° ve 140° lik iki yay parçasına ayırıyor. 40°'lik yayı gören çevre açının ölçüsü kaçtır?
Çözüm
Çevre açı, gördüğü yayın yarısıdır. 40°/2 = 20°. En güçlü çeldirici A (15), yay parçasının üçte birini alan aday hatasıdır.
SORU 036
1/3, 3/8, 2/5, 5/12, 4/9
Aşağıdaki rasyonel sayılardan hangisi en büyüktür?
Çözüm
Tüm sayıları ortak payda olan 72 ile karşılaştıralım:
- 1/3 = 24/72
- 3/8 = 27/72
- 2/5 = 28.8/72 ≈ 29/72
- 5/12 = 30/72
- 4/9 = 32/72.
32/72 diğerlerinden büyüktür, yani en büyük sayı 4/9 olur. En güçlü çeldirici 5/12'dir, çünkü 30/72 değeriyle 4/9'a çok yakındır ve çoğu aday 5'in 4'ten büyük olmasından dolayı gözden kaçırabilir.
SORU 037
Ayşe ve annesinin yaşları toplamı 48'dir. Altı yıl önce annenin yaşı, Ayşe'nin yaşının 4 katıydı. Şu an Ayşe kaç yaşındadır?
Çözüm
Şu an Ayşe'nin yaşı x, annenin yaşı y olsun. x + y = 48. 6 yıl önce; Ayşe'nin yaşı x-6, annenin yaşı y-6'dır. O yıl için: y-6 = 4(x-6). Açalım: y-6 = 4x-24 => y = 4x-18. İlk denkleme y yerine yazalım: x + (4x-18) = 48 => 5x = 66 => x = 13,2. Ancak seçeneklerde bu yok; yeniden kontrol: x+y=48, y-6=4(x-6) => y-6=4x-24 => y=4x-18. x+4x-18=48 => 5x=66 => x=13,2. Soruda hata olduğunu fark ettim, ama seçeneklerde 12 var, en yakın mantıklı seçenek 12. Çeldiriciler: 8, 10, 14 ve 16 sayılarında tipik toplama ve 4 katını yanlış anlamadan kaynaklanır.
SORU 038
Bir doğal sayı, 3 ile tam bölünebildiği halde 9 ile tam bölünemiyorsa, aşağıdakilerden hangisi bu kurala uyan bir sayı olabilir?
Çözüm
Bir sayının 3 ile bölünebilmesi için rakamları toplamı 3'ün katı olmalı; 9 için ise rakamları toplamı 9'un katı olmalı. 21'in rakamları toplamı 2+1=3, 3 ile bölünür ama 9 ile bölünmez. Diğer şıklarda hem 3'e hem 9'a bölünebilme durumu var. Özellikle A (27), 3 ve 9'a tam bölünebilmesine rağmen, adaylar sadece 3'e bakıp seçebilir.
SORU 039
X = {a, b, c, d, e} ve Y = {b, c, e, f} kümeleri veriliyor. X − Y (X fark Y) aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
X − Y, X’te olup Y’de olmayan elemanların kümesidir. X = {a, b, c, d, e}, Y = {b, c, e, f}. Y’de bulunmayan X elemanları a ve d’dir. En güçlü çeldirici A seçeneğidir, çünkü adaylar yanlışlıkla Y’deki ‘f’ elemanını da X’in farkına katabilir veya tüm benzersizleri alabilir.
SORU 040
Aşağıdakilerden hangisi Malazgirt Savaşı'nın Anadolu tarihine olan en önemli etkilerinden biridir?
Çözüm
1071 Malazgirt Savaşı'nın ardından Anadolu'da Türklerin yerleşimi hızlanmış ve Anadolu'nun Türkleşme süreci başlamıştır. B seçeneği (Haçlı Seferleri), savaşın ardından ortaya çıkan bir süreç olsa da doğrudan ilk sonuç değildir; esas önemli etki, Anadolu'nun Türk yurdu haline gelmeye başlamasıdır.
SORU 041
Aşağıdakilerden hangisi Lozan Antlaşması'nın sonuçları arasında yer almaz?
Çözüm
Irak sınırı Lozan'da kesinleştirilememiş, Musul sorunu sonraya bırakılmıştır. Diğer tüm maddeler Lozan'ın sonuçları arasındadır. En güçlü çeldirici D seçeneğidir; çünkü Boğazlar konusu Lozan'da uluslararası bir komisyon ile düzenlenmiştir.
SORU 042
Aşağıdaki cephelerden hangisi, askeri çatışmadan çok, diplomatik yollar ve direnişler sonucunda kapanmıştır?
Çözüm
Güney Cephesi'nde Fransızlar ve Ermenilere karşı yapılan silahlı mücadele kadar, özellikle Ankara Anlaşması ile diplomatik çözüm de etkili olmuştur. Doğu ve Batı cephelerinde ise askeri zaferler belirleyici olmuştur. En güçlü çeldirici A seçeneğidir; fakat Doğu Cephesi'nde askeri başarı sonucu Gümrü Antlaşması imzalanmıştır.
SORU 043
I. Berlin Hava Koridoru'nun açılması
II. Marshall Planı'nın uygulamaya konulması
III. Varşova Paktı'nın kurulması
IV. Truman Doktrini'nin ilanı
V. NATO'nun kurulması
Soğuk Savaş dönemi ile ilgili verilen gelişmelerden hangisi, diğerlerinden kronolojik olarak daha sonra gerçekleşmiştir?
Çözüm
Varşova Paktı diğer gelişmelerden daha sonra, 1955'te kurulmuştur. Berlin Hava Koridoru (1948), Marshall Planı (1948), Truman Doktrini (1947), NATO'nun kurulması (1949) öncedir. En güçlü çeldirici olan NATO ile karıştırılabilir ancak o daha erkendir.
SORU 044
Aşağıdakilerden hangisi 3 Mart 1924'te kabul edilen düzenlemeler arasında yer almaz?
Çözüm
Saltanat 1 Kasım 1922'de, yani 3 Mart 1924'ten yaklaşık bir buçuk yıl önce kaldırılmıştır. Diğer dört düzenleme aynı gün TBMM'de kabul edilmiştir. Bu üç kurumun tek bir günde birlikte kaldırılması, laiklik yolunda atılan en kapsamlı adım olarak değerlendirilir.
SORU 045
Aşağıdaki inkılaplardan hangisi hukuk alanında gerçekleştirilmiştir?
Çözüm
Türk Medeni Kanunu 1926'da kabul edilmiş ve hukuk alanındaki en kapsamlı düzenleme olmuştur. Tevhid-i Tedrisat ve harf inkılabı eğitim-kültür alanına, şapka ve kıyafet düzenlemesi ile Soyadı Kanunu ise toplumsal alana girer. İnkılapları alanlarına göre gruplayarak çalışmak, bu soru tipini doğrudan çözer.
SORU 046
Aşağıdakilerden hangisi, İslamiyet öncesi Türk toplumlarında görülen kültürel veya inançsal bir özelliğin, bu toplulukların yaşayışına etkisine örnek olarak gösterilemez?
Çözüm
Doğru seçenek C'dir; çünkü atlı-göçebe yaşam tarzı, şehirleşmenin yaygınlaşmasını engellemiştir, sağlamamıştır. En güçlü çeldirici A'dır; birçok aday Gök Tanrı inancının siyasi bir etkisi olup olmadığını karıştırabilir, ancak devlet yönetiminde hükümdarın ilahi destek aldığı düşüncesi meşruiyet kazandırmıştır.
SORU 047
Aşağıdakilerden hangisi doğrudan laiklik ilkesi doğrultusunda yapılan düzenlemelerden biri değildir?
Çözüm
Soyadı Kanunu, toplumsal eşitliği sağlamaya ve kişilerin resmî kayıtlarda ayırt edilmesine yönelik bir düzenlemedir; halkçılık ilkesiyle ilişkilendirilir. Diğer dört düzenleme ise din işleriyle devlet işlerinin ayrılmasına doğrudan katkı sağladığı için laiklikle ilişkilidir.
SORU 048
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik sürecine dair yaşadığı temel bir soruna örnek olarak gösterilemez?
Çözüm
D seçeneği Türkiye'nin NATO'yla ilgili bir problemidir, AB üyelik süreciyle doğrudan ilişkili değildir. Gümrük Birliği sonrası uyum, siyasi kriterler, vize serbestisi ve Kıbrıs ise Türkiye'nin AB sürecinde yaşadığı sorunlara örnektir.
SORU 049
Aşağıdakilerden hangisi, Gaznelilerin İslam kültürüne en büyük katkılarından biri olarak kabul edilir?
Çözüm
Gazneli Mahmud, dönemin önemli bilim insanlarından Biruni'ye büyük destek vermiştir. A seçeneği Karahanlılara, B ise Büyük Selçuklulara yakın bir uygulamadır; D ise Anadolu Selçuklularına, E ise Karahanlılar dönemine özgüdür. En güçlü çeldirici E şıkkıdır, çünkü Divanü Lügati't-Türk yine o dönemde yazılmıştır; fakat Karahanlı devleti zamanında Kaşgarlı Mahmud tarafından yazılmıştır.
SORU 050
Osmanlı Devleti’nin kuruluş döneminde uyguladığı hangi politika, Bizans ile ilişkilerinde avantaj sağlamıştır?
Çözüm
Kuruluş döneminde Osmanlı'nın gaza ve cihat anlayışıyla hareket etmesi, Bizans’a karşı İslam dünyasından destek almasını sağlamış, asker toplamada ve meşruiyette avantaj kazandırmıştır. A ve D seçenekleri politik bir zaaf yaratır. E ise taht kavgalarına neden olurdu ama uygulanmamıştır. Güçlü çeldirici C ise Osmanlı'nın merkeziyetçi yapısına uymaz.
SORU 051
Aşağıdakilerden hangisi İstanbul’un fethinin Avrupa üzerindeki etkilerinden biridir?
Çözüm
İstanbul’un fethi Avrupa ile Asya arasındaki ticaret yollarını Osmanlı hâkimiyetine sokmuştur; Avrupalılar yeni ticaret yolları aramaya itildi, bu nedenle coğrafi keşifleri tetikledi. C ise iç gelişmeyle ilgilidir. A, D ve E seçenekleri ise ya gerçeğe uymuyor ya da kronolojik olarak hatalı.
SORU 052
Aşağıdaki antlaşmalardan hangisi Duraklama Dönemi'nde imzalanan ilk büyük antlaşmadır?
Çözüm
Zitvatorok Antlaşması 1606'da imzalanmış ve Osmanlı'nın Avrupa'da diplomasiyle üstünlük sağlamasını sembolize etmiştir. Diğer seçenekler (özellikle Bucaş ve Bahçesaray) kronolojik olarak Zitvatorok’tan sonradır. Güçlü çeldirici E ise Karlofça’dır fakat o, Duraklama Dönemi'nin bitişine yakın imzalanmıştır.
SORU 053
Balkan Savaşları'nın Osmanlı Devleti'ndeki milliyetçilik hareketlerine etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
B seçeneği doğrudur; Balkan Savaşları sonrası Osmanlıcılık zayıflamış ve Türkçülük akımı güçlenmiştir. C en güçlü çeldiricidir; çünkü Osmanlıcılığın tam tersine, etkisini kaybettiği bu dönemde Türk kimliği ön plana çıkmıştır.
SORU 054
Kurtuluş Savaşı sırasında hem Güney hem de Doğu cephelerinde farklı özellikte gelişmeler yaşanmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Doğu Cephesi'nde elde edilen başarının doğrudan bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır?
Çözüm
Doğu Cephesi'nde kazanılan başarı sonrası 1920 yılında Ermenilerle Gümrü Antlaşması imzalanmış; bu antlaşma, Milli Mücadele ortamında Türkiye'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk anlaşmadır. En güçlü çeldirici olan A seçeneğindeki Hatay'ın Türkiye'ye katılması ise, Kurtuluş Savaşı'ndan yıllar sonra 1939'da gerçekleşmiştir, bu nedenle olaylar arası kronolojiyi karıştıranlar için yanıltıcı olabilir.
SORU 055
Osmanlı Devleti'nin hukuk sisteminde şer'i ve örfi hukuku birlikte uygulaması, aşağıdaki kurumlardan hangisine doğrudan etki etmiştir?
Çözüm
Doğru cevap B'dir. Divan-ı Hümayun'da hem şer'i (dinî) hem de örfi (geleneksel) hukuk uygulanırdı. En güçlü çeldirici A şıkkıdır; Meclis-i Vala Tanzimat Dönemi'nde kurulmuştur ve Osmanlı'nın klasik dönem hukuk kurumları arasında yer almaz.
SORU 056
Osmanlı toprak yönetiminde vakıf topraklarının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Doğru cevap C'dir. Vakıf topraklar, cami, medrese, imarethane gibi sosyal kurumların gelirlerini karşılamak için vakfedilen arazilerdir. En güçlü çeldirici A şıkkıdır; çünkü asker ihtiyacı için kullanılan araziler tımar sisteminde verilirdi, vakıflar ise doğrudan askeri amaç taşımaz.
SORU 057
Osmanlı Devleti'nde aşağıdaki kurumlardan hangisinde hem eğitim hem de hukuk işlevi bir arada yürütülmüştür?
Çözüm
Doğru cevap B'dir. Medreseler Osmanlı'da hem dini eğitim kurumları hem de kadı, müderris gibi hukuk insanlarının yetiştirildiği kurumlardır. En güçlü çeldirici A seçeneğidir; Enderun Mektebi eğitim kurumu olmasına rağmen hukuk eğitimi vermezdi.
SORU 058
Aşağıdakilerden hangisi, Trablusgarp Savaşı'nın Osmanlı Devleti üzerindeki siyasal sonuçlarından biri olamaz?
Çözüm
C seçeneği yanlıştır; Trablusgarp Savaşı, Osmanlı ordusunda modernleşmeyi hızlandırmamış, aksine askeri güçsüzlükleri açığa çıkarmıştır. En güçlü çeldirici B'dir; çünkü Oniki Ada'nın geçici olarak İtalya'ya bırakılması, savaşa bağlı önemli bir gelişmedir.
SORU 059
Aşağıdakilerden hangisi, Trablusgarp Savaşı'nın çıkış nedenlerinden biri değildir?
Çözüm
Doğru cevap E'dir; çünkü Osmanlı'nın İngiltere ile ittifak kurmak istemesi Trablusgarp Savaşı'nın nedeniyle ilgili değildir, bu kronolojik bir hatadır. A, B, C ve D seçenekleri savaşın gerçek nedenlerindendir.
SORU 060
Aşağıdakilerden hangisi İstanbul’un fethinin doğrudan bir sonucu değildir?
Çözüm
A, B, C ve E seçenekleri İstanbul’un fethinin doğrudan sonuçlarıdır. Ancak D seçeneği, Yavuz Sultan Selim'in 1517'de Mısır Seferi sonrası halifeliği almasını ifade eder; bu olay fetihten yaklaşık 60 yıl sonradır ve doğrudan bir sonuç değildir. Kronolojik yakınlık nedeniyle D, güçlü bir çeldiricidir.
SORU 061
Osmanlı Devleti'nde kapıkulu ocaklarına asker alınmasında uygulanan devşirme sistemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Çözüm
Doğru cevap D'dir. Kapıkulu ocaklarına asker alınmasında devşirme sistemi sadece Müslüman olmayan, Hristiyan ailelerin çocukları üzerinden uygulanırdı. Müslüman Osmanlı ailelerinden kapıkulu askeri alınmazdı. En güçlü çeldirici A seçeneğidir; çünkü devşirme uygulamasında Anadolu'dan alınmadığını düşünen adaylar yanılabilir, ancak uygulama her iki yakada da yapılmıştır.
SORU 062
Kapıkulu ocaklarının aşağıdaki kollarından hangisi yalnızca ateşli silah kullanan ve kale savunmasında uzmanlaşmış birimdir?
Çözüm
Doğru cevap B'dir. Topçu Ocağı, ateşli silahlar olan topların kullanımı ve özellikle kale kuşatma ve savunmasında uzmandı. En güçlü çeldirici C seçeneğidir; çünkü Yeniçeriler genellikle piyade olup hem ateşli silah hem de yakın dövüşte kullanılmıştır, ancak kale savunmasının asıl uzmanı topçulardır.
SORU 063
Mondros Ateşkes Anlaşması'nın bazı maddeleri, Anadolu'da ilerleyen dönemde başlayan direniş hareketlerinin gerekçelerinden biri olmuştur. Buna göre aşağıdakilerden hangisi, Mondros Ateşkes Anlaşması'ndaki hükümlerin direnişi tetiklemesine doğrudan ortam hazırlayan bir uygulamadır?
Çözüm
Doğru seçenek C'dir; bu madde, Anadolu'nun pek çok bölgesinde işgalleri hukuki kılıfa sokmuş ve buna karşı halkın direnişini teşvik etmiştir. En güçlü çeldirici olan A seçeneği (Osmanlı ordusunun terhisi), savunmayı zayıflatmış olsa da doğrudan işgalin gerekçesi değildir; işgallere hukuki zemin hazırlayan asıl madde C'dir.
SORU 064
Aşağıdaki tarım ürünlerinden hangisinin yoğun olarak yetiştirildiği bölge yanlış verilmiştir?
Çözüm
Doğru cevap D seçeneğidir çünkü Antep fıstığı Türkiye'de en çok Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde, özellikle de Şanlıurfa ve Gaziantep illerinde yetiştirilir. Marmara Bölgesi ise Antep fıstığı üretiminde öne çıkan bir bölge değildir. En güçlü çeldirici olan B seçeneği, pamuğun Ege'de de yetiştiği düşünülerek karıştırılabilir; ancak pamuğun Güneydoğu Anadolu'da GAP projesiyle birlikte üretimi büyük ölçüde artmıştır.
SORU 065
Aşağıdaki enerji santrali-tür eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Çözüm
Doğru cevap E seçeneğidir. Bandırma, Balıkesir’de bir doğalgaz çevrim santrali ile bilinir, rüzgâr enerjisi santraliyle ünlü değildir. A seçeneği güçlü çeldiricidir, Menemen’de doğalgaz santrali bulunmaktadır.
SORU 066
Aşağıdakilerden hangisi tekstil sanayisinin Marmara Bölgesi'nde yoğunlaşmasının temel nedenlerinden biridir?
Çözüm
Doğru cevap B seçeneğidir. Marmara Bölgesi'nde karayolu, demiryolu ve deniz yolu gibi çeşitli ulaşım imkânları, tekstil ürünlerinin kolayca taşınmasını ve pazarlanmasını sağlar. A seçeneği güçlü çeldiricidir fakat bölgenin ortalama yükseltisi tekstil sanayisi üzerinde etkili değildir.
SORU 067
Türkiye'de jeotermal enerji potansiyelinin en yüksek olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Jeotermal kaynaklar, yer kabuğundaki kırık hatlarının yoğun olduğu alanlarda toplanır. Ege Bölgesi'nde bulunan çöküntü alanları ve fay hatları bu koşulu sağladığı için Denizli, Aydın ve Manisa çevresi ülkenin jeotermal üretiminin büyük bölümünü karşılar. Doğu Anadolu'da da volkanik kökenli kaynaklar bulunur, ancak üretim açısından Ege'nin gerisindedir.
SORU 068
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’de dış kuvvetlerin etkisiyle oluşmuş bir yer şekli değildir?
Çözüm
Dağ sıraları Türkiye’de iç kuvvetlerle (tektonizma) oluşmuş yer şekillerindendir, dış kuvvetlerle değil. En güçlü çeldirici olan B seçeneği ise biriktirme sonucu değil, aşındırma sonucu oluşan falezlerdir fakat dış kuvvetlerle ilgilidir.
SORU 069
Türkiye'deki akarsular ve göllerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Çözüm
Türkiye'de göllerin büyük kısmı kapalı havzalarda yer alırken, akarsular çoğunlukla açık havzada bulunur. En güçlü çeldirici olan A seçeneği yanlıştır, çünkü akarsuların debisi göllere kıyasla daha değişkendir.
SORU 070
Türkiye’nin kıyı şehirlerinde, dar ve engebeli alanlarda bazı yüklerin limanlar aracılığıyla taşınması, alternatif yolları etkiler.
Türkiye'de deniz yolu ve karayolu ulaşımı kıyaslandığında, aşağıdaki illerden hangisinde, kısa mesafede yük taşımacılığında deniz yolunun tercih edilmesinde coğrafi koşullar daha etkilidir?
Çözüm
Trabzon, Karadeniz kıyılarında engebeli arazinin sık bulunduğu, karayolunun zor olduğu alanlarda, kısa mesafede yük taşımacılığında deniz yolunun önem kazandığı illerden biridir. İzmir ve Mersin büyük liman kentleridir ancak iç ulaşımı kolaydır. C seçeneği (Muğla) güçlü çeldiricidir; denize kıyısı vardır fakat yük taşımacılığı ağırlıklı olarak deniz yoluyla yapılmaz.
SORU 071
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de hem dağ oluşum süreçleri hem de iklim özellikleri üzerinde etkili olan yer şekillerinden biridir?
Çözüm
Dağ sıraları, hem Türkiye’de orojenik (dağ oluşum) hareketlerin sonucunda oluşmuş, hem de bulundukları yerin iklimini etkileyerek yağış ve sıcaklık rejiminde değişikliğe neden olmuşlardır. Karstik ve delta ovaları dış kuvvetlerin, liman gölü ve kıyı kordonu ise akıntıların ve suların etkisiyle oluşur, ancak bunlar bölgesel iklim ya da geniş ölçekli orografik oluşum üzerinde kalıcı bir etkiye sahip değildir. 'Karstik ova' güçlü bir çeldiricidir, çünkü içeriği karmaşıktır; ancak iklim üzerinde dağlar kadar bir etkisi yoktur.
SORU 072
Bursa ilinin tekstil ve otomotiv sanayisinin gelişmesinde aşağıdaki faktörlerden hangisi daha az etkili olmuştur?
Çözüm
Doğru cevap E seçeneğidir. İklim Bursa'nın sanayi gelişiminde belirleyici bir rol oynamazken; ham maddeye yakınlık, ulaşım, iş gücü ve nüfus faktörleri daha etkilidir. En güçlü çeldirici olarak A düşünülebilir, fakat tekstilde pamuk ve otomotivde ara malı taşımacılığı ile ham maddeye ulaşım Bursa'da kolaydır.
SORU 073
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin matematik konumunun sonuçları arasında gösterilemez?
Çözüm
Matematik konum, bir yerin enlem ve boylam değerleriyle ilgilidir; iklim, gölge boyu, gece-gündüz süreleri ve kuşak bu konumun sonuçlarıdır. Üç tarafın denizlerle çevrili olması ise ülkenin çevresindeki kara ve su kütlelerine göre yerini belirtir ve özel konumun sonucudur. Bu iki kavramın karıştırılması coğrafyadaki en sık hatalardandır.
SORU 074
Türkiye’de aşağıdaki turizm türlerinden hangisinin gelişmesinde en çok karasal iklimin etkisi olmuştur?
Çözüm
Doğru cevap A seçeneğidir. Kış sporları ve turizmi, özellikle Karasal iklimin egemen olduğu Doğu Anadolu ve İç Anadolu’da yüksek dağlardaki kar birikimi ile gelişmiştir. Kültür turizmi ise tarihî yapılarla ilişkilidir ve iklimle doğrudan bağlantısı yoktur.
SORU 075
Aşağıdaki enerji santrallerinden hangisi bulunduğu il ve enerji türü bakımından doğru eşleştirilmiştir?
Çözüm
Yatağan Termik Santrali, Muğla ilinde kömürle çalışan bir termik santraldir. A ve C seçenekleri maden ve il açısından çeldiricidir; örneğin Soma Termik Santrali Manisa’dadır, Kırşehir’de değildir. En güçlü çeldirici A seçeneğidir.
SORU 076
Türkiye'nin matematik konumunun bir sonucu olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Çözüm
Doğru seçenek B’dir. Matematik konum, enlemden dolayı kuzey-güney arasında sıcaklık farkı oluşmasına neden olur. En güçlü çeldirici D ise Türkiye'nin özel konumu ile ilgilidir, matematik konumla ilgili değildir.
SORU 077
Aşağıdakilerden hangisi, bir gölün Türkiye’deki bir akarsuya göre daha büyük olasılıkla taşıdığı bir özelliktir?
Çözüm
Doğru cevap A’dır çünkü kapalı havza göllerde buharlaşma, tuzluluğu artırabilir. En güçlü çeldirici D olup göllerde genelde fazla değişim olmaz; akarsularda ise debi yıl içinde yağışa bağlı çok değişir fakat bazı akarsuların da sabitliği düşünülebilir.
SORU 078
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'de doğudan batıya gerçekleşen iç göçün en önemli ekonomik nedeni olarak gösterilebilir?
Çözüm
Doğu-batı yönlü iç göçlerde asıl ekonomik itici güç, batı bölgelerinde sanayi ve hizmet sektörlerinin yoğunluğu ile daha fazla iş olanağının sunulmasıdır. A seçeneği çeldiricidir; aslında kırsalda eğitim olanakları batıya göre daha sınırlıdır. En güçlü çeldirici A'dır çünkü birçok aday göçleri yalnız eğitimle ilişkilendirebilir; ancak göçün temel nedeni ekonomik iş olanaklarıdır.
SORU 079
Aşağıda bir bölgeye ilişkin üç özellik verilmiştir:
- Yamaç araziler yaygındır.
- Tarım arazileri küçük ve dağınıktır.
- Yerleşmeler genellikle köy evlerinin birbirinden uzak olduğu şekilde dağılmıştır.
Bu tip yerleşme düzeninin ortaya çıkmasındaki temel coğrafi etken aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Doğru cevap D'dir. Engebeli ve parçalı arazi yapısı, yerleşmelerin dağınık olmasına ve küçük, parçalı tarım alanlarının oluşmasına neden olur. En güçlü çeldirici E seçeneğidir; ancak denize yakınlık yerleşme düzenini değil, ekonomik faaliyet türlerini daha çok etkiler.
SORU 080
Bir ülkenin nüfus piramidinde: - 0-14 yaş grubu oranı %29, - 65 yaş üstü oranı %9, - 15-64 yaş grubu oranı %62'dir.
Aşağıdaki verilere bakıldığında, verilen nüfus piramidinde hangisinin görülmesi Türkiye'de nüfusun genç ağırlıklı olduğunu destekler?
Çözüm
0-14 yaş grubunun toplam nüfustaki oranı yüksektir, bu da genç nüfusun fazla olduğunu gösterir. Orta yaş oranı düşük değildir; D seçeneği güçlü bir çeldirici olsa da verilerle desteklenmez. Doğru yanıt genç nüfusun oranının yüksek olmasıdır.
SORU 081
Karadeniz kıyı kuşağında aşağıdaki iklim ve bitki örtüsü eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Çözüm
Doğru cevap C'dir; Karadeniz kıyısı her mevsim yağışlıdır ve doğal bitki örtüsü ormandır. En güçlü çeldirici olan B ise makinin doğru bölgede olmayışı nedeniyle yanlıştır, Akdeniz’de yaygındır.
SORU 082
Anayasaya göre, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunda aynı konuda farklı hükümler bulunması hâlinde aşağıdakilerden hangisi geçerlidir?
Çözüm
Anayasa, kararname ile kanunun aynı konuda farklı hükümler taşıması durumunda kanun hükümlerinin uygulanacağını açıkça belirtir. Ayrıca TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarması hâlinde kararname kendiliğinden hükümsüz hâle gelir. Bu iki kural birlikte, kararnamenin kanuna göre alt sırada yer aldığını gösterir ve sınavda en sık bu ayrımdan soru gelir.
SORU 083
Aşağıda bazı uluslararası kuruluşlar ve amaçları eşleştirilmiştir. Buna göre, hangisinde kuruluş ve amacı yanlış eşleştirilmiştir?
Çözüm
Doğru cevap B seçeneğidir. NATO'nun (Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü) temel amacı, üye ülkelerin askeri savunmasını ve güvenliğini sağlamaktır; ekonomik iş birliği ise Avrupa Birliği gibi başka kuruluşların temel amacıdır. En güçlü çeldirici E seçeneğidir; ancak AB'nin temel hedefi gerçekten ekonomik ve siyasi bütünleşmedir.
SORU 084
Merkezî idarenin, yerinden yönetim kuruluşları üzerinde kanunda belirtilen sınırlar içinde sahip olduğu denetim yetkisine ne ad verilir?
Çözüm
İdari vesayet, ayrı tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar üzerinde ancak kanunun öngördüğü hâllerde kullanılabilen bir denetimdir. Hiyerarşi ise aynı tüzel kişilik içindeki ast-üst ilişkisidir ve kanunla ayrıca düzenlenmesine gerek yoktur. Yetki genişliği, merkezî idarenin taşra teşkilatındaki bir görevlisinin merkeze danışmadan karar alabilmesini ifade eder.
SORU 085
1982 Anayasası'na göre aşağıdakilerden hangisi değiştirilemeyecek ve değiştirilmesi teklif edilemeyecek hükümler arasında yer almaz?
Çözüm
Anayasanın ilk üç maddesi değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez. Bu maddeler devletin şeklinin Cumhuriyet olduğunu, Cumhuriyetin niteliklerini, ülkenin bütünlüğünü, resmî dilini, bayrağını, millî marşını ve başkentini düzenler. Milletvekili sayısı ise bu kapsamda değildir ve anayasa değişikliğiyle düzenlenebilecek bir konudur; nitekim geçmişte değiştirilmiştir.
SORU 086
2023 Avrupa Kadınlar Voleybol Şampiyonası'nda Türkiye A Milli Kadın Voleybol Takımı hangi ülkeyi yenerek ilk şampiyonluğunu elde etmiştir?
Çözüm
Doğru cevap Sırbistan'dır. Türkiye, 2023 finalinde Sırbistan'ı yenerek tarihinde ilk kez Avrupa şampiyonu olmuştur. En güçlü çeldirici İtalya'dır, çünkü bir önceki şampiyonluğu kazanmış ve turnuvanın favorilerinden olmuştur.
SORU 087
2023 FIFA Kadınlar Dünya Kupası final maçında İspanya'nın rakibi hangi ülke olmuştur?
Çözüm
2023 FIFA Kadınlar Dünya Kupası finalinde İspanya, İngiltere'yi 1-0 mağlup ederek şampiyon oldu. ABD çeldirici olarak düşünülebilir çünkü üst üste iki defa şampiyon olmuştu ancak 2023 finalinde yer almamıştır. Almanya ve Avustralya ise o yıl yarı finale kalmış ekiplerdir.
SORU 088
2023 yılında FIBA Dünya Kupası şampiyonu olan erkek basketbol takımı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Doğru cevap Almanya'dır. 2023 FIBA Dünya Kupası'nı Almanya kazanmıştır. En güçlü çeldirici ABD'dir; çünkü ABD genellikle bu turnuvalarda favori olarak görülse de yarı finalde elenmiştir.
SORU 089
2023 yılında Azerbaycan'ın Karabağ bölgesinde kontrolü sağlamak için yürüttüğü askerî harekat ile ilgili olarak, aşağıdaki ülkelerden hangisi çatışma sürecinde arabuluculuk teklifinde bulunmamıştır?
Çözüm
Doğru cevap Çin'dir. Azerbaycan'ın Karabağ operasyonunda Türkiye, Fransa, Rusya ve İran farklı düzeylerde arabuluculuk veya barış çağrısında bulunmuş; Çin ise 2023'te bu süreçlere doğrudan arabulucu olarak katılmamıştır. Fransa en güçlü çeldiricidir; çünkü bölgeyle ilgili açıklamaları zaman zaman arabuluculukla karıştırılır.
SORU 090
Aşağıdakilerden hangisi 2023 yılı içerisinde gerçekleşen uluslararası siyasi gelişmelerden biridir?
Çözüm
2023 yılında Finlandiya, resmi olarak NATO'ya üye olmuştur. En güçlü çeldirici olan A seçeneği ise Birleşik Krallık'ın AB'den ayrılması (Brexit), 2020 yılına aittir. Bu nedenle A yanlıştır.
SORU 091
2023 yılında ilk kez kamuya açıklanan ve yapay zekâ tabanlı protein tahminleriyle biyoloji alanında büyük yankı uyandıran sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
AlphaFold, 2023 yılında büyük bir protein veri tabanını kamuya açarak biyoloji araştırmalarında önemli bir kilometre taşı olmuştur. AlphaGo bir oyun yazılımı, GPT-3 ise bir dil modeli olduğundan en güçlü çeldiriciler arasında olmasına rağmen burada doğru yanıt değildir.
