KPSS İslamiyet Öncesi Türk Tarihi konusundan çözümlü test. Tamamı özgün, her sorunun ayrıntılı çözümü var.
0doğru
0yanlış
0,00net
22:00kalan
SORU 01
Aşağıdakilerden hangisi, İslamiyet öncesi Türk toplumlarında görülen kültürel veya inançsal bir özelliğin, bu toplulukların yaşayışına etkisine örnek olarak gösterilemez?
Çözüm
Doğru seçenek C'dir; çünkü atlı-göçebe yaşam tarzı, şehirleşmenin yaygınlaşmasını engellemiştir, sağlamamıştır. En güçlü çeldirici A'dır; birçok aday Gök Tanrı inancının siyasi bir etkisi olup olmadığını karıştırabilir, ancak devlet yönetiminde hükümdarın ilahi destek aldığı düşüncesi meşruiyet kazandırmıştır.
SORU 02
Aşağıdaki inanç sistemlerinden hangisi, İslamiyet öncesi Türklerde toplumsal kuralların ve ahlak anlayışının şekillenmesinde en doğrudan etkili olmuştur?
Çözüm
Doğru seçenek C'dir. Gök Tanrı inancı, İslamiyet öncesi Türk topluluklarında toplumsal kuralların ve ahlaki değerlerin temelini oluşturmuştur. En güçlü çeldirici B'dir; Maniheizm Uygurlar zamanında etkili olmuşsa da, Türk toplumlarının çoğunluğunda belirleyici olan inanç Gök Tanrı inancıdır.
SORU 03
İslamiyet öncesi Türk toplumlarında yaygın olarak görülen kurultayın temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Kurultay, İslamiyet öncesi Türk toplumlarında devlet işleri ile ilgili danışılacak kararların alındığı meclisti. En güçlü çeldirici olan A seçeneği, yargı görevinin bizzat hakan veya onun yetkilendirdiği kişiler tarafından yerine getirildiğini karıştırmaya yöneliktir.
SORU 04
Aşağıdakilerden hangisi, Asya Hun Devleti ve Uygur Devleti'nin siyasi yapılanmaları arasındaki temel bir farktır?
Çözüm
Asya Hunları göçebe yaşama devam ederken Uygurlar yerleşik hayata geçmiş ve tarımsal toplum olmuştur. En güçlü çeldirici olan B seçeneği ise her iki devlette hükümdarlık babadan oğula geçmiştir, seçimle iş başına geçme durumu gerçeği yansıtmaz.
SORU 05
Aşağıdakilerden hangisi, İslamiyet öncesi Türk topluluklarında ata kültünün toplumsal hayat üzerindeki etkilerinden biri değildir?
Çözüm
Ata kültü toplumsal yapıda büyüklerin önemini artırmış, anıt mezar ve sunu gibi gelenekleri ortaya çıkarmıştır. D seçeneği ise mirasın kadın ve erkek arasında eşit paylaşımıyla ilgili olup ata kültünün doğrudan etkisi değildir. En güçlü çeldirici olan B seçeneği ise, ata kültü nedeniyle ailede büyüklerin önemli olmasını yansıtır ve doğru bir etkidir.
SORU 06
İslamiyet öncesi Türk toplumlarında, toplulukların dini inançlarının sosyal yapıya etkisiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Çözüm
İslamiyet öncesi Türk toplumlarında yaygın olan Gök Tengri inancı tek tanrılı olmakla birlikte diğer inanç sistemleri (totemcilik, şamanizm) çok tanrılı öğeler de barındırmıştır. Tek tanrı inancı tüm topluluklarda yoktur. En güçlü çeldirici olan C seçeneği, totemcilik ve soy-ata inancıyla ilişkilidir, doğru bir bilgidir.
SORU 07
Aşağıdaki Türk devletlerinden hangisi siyasi örgütlenme bakımından diğerlerine göre çift başlı yönetime örnektir?
Çözüm
Kök Türkler, devletlerini Doğu ve Batı olmak üzere iki kağanlık şeklinde yönetmişlerdir. En güçlü çeldirici A seçeneğidir; Uygurlar merkezî yönetim tarzı izlemişlerdir fakat çift başlılık görülmez.
SORU 08
İlk Türk devletlerinde ülkenin, hükümdar ailesinin ortak malı sayılması anlayışının en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Ülkenin hanedanın ortak malı sayılması, her hanedan üyesine taht üzerinde hak tanıdığından veraset kuralı belirsiz kalmış, bu da taht kavgalarına ve devletlerin ikiye bölünüp kısa sürede yıkılmasına yol açmıştır. A çeldiricidir; kurultayın etkisi bu anlayışla doğrudan ilişkili değildir. C, D ve E bu anlayışın sonucu değildir.
SORU 09
İlk Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşüldüğü, hükümdar seçiminde ve savaş kararlarında söz sahibi olan meclis aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Kurultay (toy), ilk Türk devletlerinde boy beylerinin ve devlet ileri gelenlerinin katıldığı, siyasi, askerî ve ekonomik kararların alındığı danışma meclisidir. Divan Türk-İslam devletlerine, Ayan Meclisi Osmanlı'nın Meşrutiyet dönemine aittir. Tigin, hükümdar çocuklarına verilen unvandır; meclis değildir.
SORU 10
Türk tarihinin bilinen ilk yazılı belgeleri olan Orhun Yazıtları aşağıdaki devletlerden hangisi döneminde dikilmiştir?
Çözüm
Orhun Yazıtları (Tonyukuk, Kül Tigin ve Bilge Kağan yazıtları) 8. yüzyılın ilk yarısında II. Göktürk (Kutluk) Devleti döneminde dikilmiştir. B en güçlü çeldiricidir çünkü yazıtlar Göktürk alfabesiyle yazılmıştır; ancak I. Göktürk Devleti 630'da yıkılmış, yazıtlar ise 720-735 yılları arasında dikilmiştir. Uygurlar farklı bir alfabe kullanmıştır.
SORU 11
Aşağıdakilerden hangisi Uygurların yerleşik hayata geçtiğinin bir göstergesidir?
Çözüm
Mani dinini kabul eden Uygurlar, şehirler kurup tapınaklar ve saraylar inşa etmiş, tarımla uğraşmıştır; kalıcı mimari eserler yerleşik hayatın en somut kanıtıdır. E çeldiricidir; göçebe Türk devletleri de İpek Yolu ticaretine katılmıştır, bu yerleşikliği göstermez. Kurultay, Gök Tanrı inancı ve onluk sistem göçebe dönemde de vardır.
SORU 12
İslamiyet öncesi Türklerde ölen kişinin mezarına (kurgan) eşyalarının konulması ve mezarın başına öldürdüğü düşman sayısınca balbal dikilmesi aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
Çözüm
Ölünün öteki dünyada kullanacağı düşünülerek eşyalarının mezara konulması ve öldürdüğü düşmanların orada ona hizmet edeceğine inanılarak balbal dikilmesi, ölümden sonra yaşama yani ahiret inancına işaret eder. B çeldiricidir; Gök Tanrı inancı tek tanrılı sayılsa da bu uygulamalar tanrı sayısını değil ölüm sonrası yaşam anlayışını gösterir.
SORU 13
Tarihte bilinen ilk Türk devleti olan ve Mete Han döneminde en güçlü dönemini yaşayan devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Asya Hun Devleti, tarihte bilinen ilk Türk devletidir; Mete Han döneminde (MÖ 209-174) en güçlü dönemini yaşamış, orduda onluk sistem bu dönemde uygulanmıştır. B çeldiricidir; Avrupa Hunları Attila döneminde güçlenmiştir. Göktürkler Türk adını taşıyan ilk devlet, Uygurlar yerleşik hayata geçen ilk Türk devletidir.
SORU 14
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde ölen kişinin ardından düzenlenen cenaze töreni aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Yuğ, İslamiyet öncesi Türklerde ölen kişinin ardından düzenlenen cenaze törenidir; bu törende söylenen ağıtlara sagu denir. E en güçlü çeldiricidir; sagu törenin kendisi değil, törende okunan şiirdir. Toy ve şölen ziyafet, kurultay ise devlet meclisidir.
SORU 15
İlk Türk devletlerinde görülen "ikili teşkilat" uygulamasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Çözüm
İkili teşkilatta ülke doğu ve batı olmak üzere iki idari bölüme ayrılır; kağan doğuyu yönetir, batıda yabgu unvanlı hanedan üyesi doğuya bağlı olarak görev yapardı. Bu uygulama yönetimi kolaylaştırmakla birlikte taht kavgalarına ve parçalanmaya da zemin hazırlamıştır. Doğru cevap A'dır. Hatun devlet işlerinde söz sahibiydi ama dönüşümlü yönetim (B) yoktu; ordu-millet anlayışı (C) ve tek hanedan (D) esastı.
SORU 16
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde ülkenin hanedan üyelerinin ortak malı sayılması ve "kut"un kan yoluyla bütün hanedan erkeklerine geçtiğine inanılması aşağıdakilerden hangisine yol açmıştır?
Çözüm
Kut'un bütün hanedan erkeklerine geçtiğine inanılması, her şehzadeye taht üzerinde hak iddia etme imkânı vermiş; bu durum belirli bir veraset kuralı bulunmadığından taht kavgalarına ve devletlerin kısa sürede parçalanmasına neden olmuştur. Doğru cevap C'dir. Bu anlayış devletleri uzun ömürlü kılmamış (A), veraseti kesinleştirmemiştir (B).
SORU 17
I. Yazılı hukuk yerine töreye dayalı sözlü hukukun gelişmesi
II. Kalıcı mimari eserlerin az olması
III. Hayvancılığın temel geçim kaynağı olması
IV. Mani dininin kabul edilmesi
Bu özelliklerden hangileri İslamiyet öncesi Türklerin göçebe yaşam tarzıyla doğrudan ilişkilidir?
Çözüm
Göçebe yaşam; yazılı kültürün geç gelişmesine ve törenin sözlü aktarılmasına (I), taşınabilir eşyaların öne çıkıp kalıcı mimarinin sınırlı kalmasına (II) ve hayvancılığın ana geçim kaynağı olmasına (III) yol açmıştır; doğru cevap C'dir. Mani dininin kabulü (IV) ise Uygurlarda göçebeliği değil tersine yerleşik hayatı güçlendiren bir gelişmedir.
SORU 18
Uygurların Bögü Kağan döneminde Mani dinini kabul etmesinin sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Çözüm
Orhun Yazıtları II. Kök Türk (Kutluk) Devleti döneminde, 8. yüzyılın ilk yarısında dikilmiştir; Uygurların Mani dinini kabulüyle (763) ilgisi yoktur. Doğru cevap D'dir. Mani dini et yemeyi yasakladığından savaşçılığı zayıflatmış (A), yerleşik hayatı (C), tapınak mimarisini (B) ve tarım-ticareti (E) geliştirmiştir.
SORU 19
Aşağıdaki Türk devleti - özellik eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Çözüm
Türkçe yazılı ilk belgeler Orhun Yazıtları'dır ve II. Kök Türk Devleti'ne aittir; Avrupa Hunları (Attila dönemi) yazılı belge bırakmamıştır, bu nedenle doğru cevap E'dir. Mete Han'ın onlu sistemi (A), Kök Türklerin Türk adıyla kurulan ilk devlet olması (B), Uygurların matbaa ve kâğıt kullanması (C) ve Hazar yöneticilerinin Museviliği kabul etmesi (D) doğru eşleştirmelerdir.
SORU 20
Aşağıdaki destan - ait olduğu Türk topluluğu eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Çözüm
Alp Er Tunga ve Şu destanları Sakalara aittir; doğru cevap C'dir. Ergenekon ve Bozkurt destanları Kök Türklere, Türeyiş ve Göç destanları Uygurlara, Oğuz Kağan Destanı Hunlara, dünyanın en uzun destanı sayılan Manas Destanı ise Kırgızlara aittir.
Bu test, KPSS sınavının Tarih dersindeki İslamiyet Öncesi Türk Tarihi konusundan 20 soru içerir. Bu konu sınavda ortalama 1,5 soruyla temsil edilir, yani testi bitirdiğinizde konunun sınavdaki payının birkaç katı kadar soru çözmüş olacaksınız.
KPSS sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.