KPSS İlk Müslüman Türk Devletleri konusundan çözümlü test. Tamamı özgün, her sorunun ayrıntılı çözümü var.
0doğru
0yanlış
0,00net
22:00kalan
SORU 01
Aşağıdaki Türk-İslam devletlerinden hangisi, ilk kez Türkçeyi resmi devlet dili olarak kullanmıştır?
Çözüm
Karahanlılar, Türkçeyi resmi devlet dili olarak kullanan ilk Müslüman Türk devletidir. Gazneliler ve Selçuklular resmi dil olarak Farsçayı tercih etmiş, Harzemşahlar ve Babürlüler ise Karahanlılardan sonra farklı coğrafyalarda hüküm sürmüştür. En güçlü çeldirici B seçeneğidir; çünkü Büyük Selçuklular Türk kökenli olmasına rağmen resmi dilleri Farsçadır.
SORU 02
Aşağıdakilerden hangisi Malazgirt Savaşı'nın Anadolu tarihine olan en önemli etkilerinden biridir?
Çözüm
1071 Malazgirt Savaşı'nın ardından Anadolu'da Türklerin yerleşimi hızlanmış ve Anadolu'nun Türkleşme süreci başlamıştır. B seçeneği (Haçlı Seferleri), savaşın ardından ortaya çıkan bir süreç olsa da doğrudan ilk sonuç değildir; esas önemli etki, Anadolu'nun Türk yurdu haline gelmeye başlamasıdır.
SORU 03
Aşağıdakilerden hangisi, Gaznelilerin İslam kültürüne en büyük katkılarından biri olarak kabul edilir?
Çözüm
Gazneli Mahmud, dönemin önemli bilim insanlarından Biruni'ye büyük destek vermiştir. A seçeneği Karahanlılara, B ise Büyük Selçuklulara yakın bir uygulamadır; D ise Anadolu Selçuklularına, E ise Karahanlılar dönemine özgüdür. En güçlü çeldirici E şıkkıdır, çünkü Divanü Lügati't-Türk yine o dönemde yazılmıştır; fakat Karahanlı devleti zamanında Kaşgarlı Mahmud tarafından yazılmıştır.
SORU 04
Malazgirt Savaşı'nın, Anadolu'nun Türkleşmesi süreci üzerindeki en önemli etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Malazgirt Savaşı’nın en önemli sonucu, Anadolu’nun kapılarının Türklere açılması ve Türk boylarının Anadolu’ya büyük kitlesel göçler gerçekleştirmesidir. En güçlü çeldirici olan A seçeneği (Bizans'ın doğrudan yıkılması) yanlıştır; Bizans İmparatorluğu savaşın ardından yıkılmamış, ancak önemli ölçüde zayıflamıştır.
SORU 05
Aşağıdakilerden hangisi, Karahanlı, Gazneli ve Büyük Selçuklu devletlerinin İslam medeniyetine katkılarından biri olarak gösterilemez?
Çözüm
Kâğıdın üretimini ilk kez başlatmak, bu Türk-İslam devletlerine ait bir katkı değildir; kâğıt üretimi daha önce Çinliler tarafından yapılmıştır. En güçlü çeldirici B seçeneği ise doğrudur; Türk-İslam devletlerinde kervansaraylar ilk kez Karahanlılar döneminde inşa edilmiştir.
SORU 06
Malazgirt Savaşı sonrasında Anadolu’da siyasi otoritenin parçalanmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu’ya göç eden farklı Türk boyları, kendi beyliklerini kurarak siyasi otoritenin parçalanmasına neden olmuştur. En güçlü çeldirici A seçeneği ise yanlıştır; çünkü Alp Arslan esir düşmemiş, savaşı kazanan taraftadır.
SORU 07
Aşağıdakilerden hangisi, Karahanlı, Gazneli veya Selçuklu devletlerinden birinin katkısı olarak yanlış verilmiştir?
Çözüm
Karahanlılar’ın İslam mimarisinde cami ve türbe inşasında Çin etkisini getirdiği doğru değildir. Çin etkisi özellikle Uygur sanatında görülür, Karahanlıların mimarisinde ise genel olarak klasik İslam tarzı ağır basar. En güçlü çeldiricilerden B seçeneği ise doğrudur; Gazneliler Farsça eser çevirilerinde etkindir.
SORU 08
Karahanlı Devleti'nin Türk kültür tarihi açısından en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Karahanlılar, ilk Müslüman Türk devleti olarak Türkçeyi resmî dil olarak korumuş; Kutadgu Bilig (Yusuf Has Hacip) ve Divanü Lügati't-Türk (Kaşgarlı Mahmut) gibi ilk Türk-İslam eserleri bu dönemde yazılmıştır. A ve D Gaznelilere, C Malazgirt zaferiyle Büyük Selçuklulara, E Nizamülmülk döneminde Büyük Selçuklulara aittir.
SORU 09
Hindistan'a on yedi sefer düzenleyerek İslamiyet'in bu bölgede yayılmasını sağlayan ve "sultan" unvanını kullanan ilk Türk hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Gazneli Mahmut, Hindistan'a düzenlediği on yedi seferle İslamiyet'in Kuzey Hindistan'da yayılmasını sağlamış ve Abbasi halifesinin verdiği "sultan" unvanını kullanan ilk Türk hükümdarı olmuştur. A, B ve E Büyük Selçuklu hükümdarlarıdır; Satuk Buğra Han ise İslamiyet'i kabul eden ilk Karahanlı hükümdarıdır ve çeldirici olarak "ilk" vurgusuyla karıştırılabilir.
SORU 10
Aşağıdakilerden hangisi 1071 Malazgirt Savaşı'nın sonuçlarından biri değildir?
Çözüm
Malazgirt zaferiyle Anadolu'nun kapıları Türklere açılmış, Saltuklu, Mengücekli, Danişmentli ve Artuklu gibi ilk beylikler kurulmuş, Bizans'ın yardım çağrısı Haçlı Seferleri'ne zemin hazırlamıştır. Anadolu'da Türk siyasi birliği ise yüzyıllar sonra Osmanlı Devleti tarafından sağlanmıştır; bu nedenle D Malazgirt'in sonucu değildir.
SORU 11
1040 Dandanakan Savaşı'nın en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Dandanakan Savaşı'nda Selçuklular Gaznelileri yenerek Horasan'a hâkim olmuş ve Büyük Selçuklu Devleti kesin olarak kurulmuştur. Tuğrul Bey bu zaferin ardından adına hutbe okutmuştur. Anadolu'nun kapıları 1071'de açılmıştır (B); Abbasi halifeliği 1258'de Moğollarca yıkılmıştır (C); Haçlı Seferleri 1096'da başlamıştır (E).
SORU 12
Büyük Selçuklu Devleti'nde Nizamülmülk'ün öncülüğünde kurulan ve dönemin en önemli yükseköğretim kurumları olan medreseler aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Nizamiye Medreseleri, Vezir Nizamülmülk tarafından Alp Arslan ve Melikşah döneminde başta Bağdat (1067) olmak üzere birçok şehirde kurulmuş, Sünni İslam anlayışını güçlendirmeyi amaçlamıştır. Sahn-ı Seman Fatih, Süleymaniye Medreseleri Kanuni döneminde Osmanlı'da kurulmuştur; Enderun Osmanlı saray okulu, Darülfünun ise Osmanlı'nın ilk üniversitesidir.
SORU 13
Büyük Selçuklu Devleti'nin Bizans ile yaptığı ilk savaş aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
1048 Pasinler Savaşı, Büyük Selçuklu Devleti'nin Bizans ile yaptığı ilk savaştır ve Selçuklu zaferiyle sonuçlanmıştır. C en güçlü çeldiricidir; Malazgirt (1071) Bizans'a karşı kazanılan en önemli zaferdir ancak ilk savaş değildir. Dandanakan Gaznelilere, Katvan (1141) Karahitaylara karşı yapılmış; Miryokefalon (1176) Anadolu Selçuklu-Bizans savaşıdır.
SORU 14
Malazgirt Savaşı'ndan sonra Anadolu'da kurulan ilk Türk beyliklerinden olan Danişmentliler, aşağıdaki illerden hangisinin çevresinde hüküm sürmüştür?
Çözüm
Danişmentliler, Sivas merkez olmak üzere Tokat, Amasya, Kayseri ve Malatya çevresinde hüküm sürmüştür. Saltuklular Erzurum'da, Mengücekliler Erzincan'da, Artuklular Diyarbakır ve Mardin çevresinde kurulmuştur. A ve B en güçlü çeldiricilerdir; Doğu Anadolu beylikleri sıkça birbirine karıştırılır.
SORU 15
Karahanlılar dönemine ait aşağıdaki eser - yazar eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Çözüm
Siyasetname, Büyük Selçuklu veziri Nizamülmülk'ün devlet yönetimine ilişkin eseridir; Ali Şir Nevai ise 15. yüzyılda Timurlular döneminde yaşamış, Muhakemetü'l-Lügateyn'i yazmıştır. Doğru cevap E'dir. Kutadgu Bilig, Divanü Lügati't-Türk, Atabetü'l-Hakayık ve Divan-ı Hikmet Karahanlı dönemi Türk-İslam edebiyatının ilk eserleridir.
SORU 16
I. Hindistan'a yapılan seferlerle İslamiyet bu bölgede yayılmıştır.
II. Resmî dil olarak Türkçe kullanılmıştır.
III. Dandanakan Savaşı'ndan sonra zayıflama sürecine girmiştir.
IV. Devlet Türkçe konuşan tek bir halktan oluşmuştur.
Gazneli Devleti ile ilgili bu bilgilerden hangileri doğrudur?
Çözüm
Gazneli Mahmut'un Hindistan'a yaptığı 17 sefer İslamiyet'in Kuzey Hindistan'da yayılmasını sağlamış (I); 1040 Dandanakan yenilgisi devleti Selçuklular karşısında gerileme sürecine sokmuştur (III). Doğru cevap A'dır. Gaznelilerde resmî dil Farsça, bilim dili Arapça idi (II yanlış); devlet Türk, Fars, Hint ve Afgan unsurlarından oluşan çok uluslu bir yapıdaydı (IV yanlış).
SORU 17
Tuğrul Bey'in 1055'te Bağdat'a girerek Abbasi halifesini Büveyhilerin baskısından kurtarması ve halifeden "Doğu'nun ve Batı'nın Sultanı" unvanını alması aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
Çözüm
Bağdat seferiyle Selçuklular Sünni İslam dünyasının koruyuculuğunu üstlenmiş; halife dinî otoritesini korurken siyasi liderlik Selçuklu sultanına geçmiştir. Doğru cevap B'dir. Halifelik Abbasilerde kalmış (A), Abbasi Devleti 1258'e kadar varlığını sürdürmüştür (D). Selçuklular Şii Büveyhilere karşı Sünniliği savunmuştur (C).
SORU 18
Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi olmamıştır?
Çözüm
Kösedağ Savaşı (1243) Büyük Selçuklu'nun değil Türkiye Selçuklu Devleti'nin Moğollara yenildiği savaştır; Büyük Selçuklu Devleti ise 1157'de Sultan Sencer'in ölümüyle çoktan dağılmıştır. Doğru cevap E'dir. 1141 Katvan yenilgisi (A), Oğuz isyanı (B), atabeyliklerin bağımsızlaşması (C) ve Hasan Sabbah'ın Batıni hareketi (D) yıkılışı hazırlayan etkenlerdir.
SORU 19
Malazgirt Zaferi'nden sonra Anadolu'da kurulan ilk Türk beylikleri ile merkezleri eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlış olur?
Çözüm
Danişmentliler Sivas, Tokat, Amasya ve Kayseri çevresinde hüküm sürmüştür; Konya ise Türkiye Selçuklu Devleti'nin başkentidir. Doğru cevap D'dir. Saltuklular Erzurum'da kurulan ilk beylik (A), Mengücekliler Erzincan-Divriği (B), Artuklular Mardin-Diyarbakır-Hasankeyf (C), ilk Türk denizci beyliği Çaka Beyliği ise İzmir (E) merkezlidir.
SORU 20
1176 Miryokefalon Savaşı'nın Anadolu'nun Türkleşmesi açısından önemi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
II. Kılıç Arslan'ın Bizans ordusunu Miryokefalon'da yenmesiyle Bizans, Anadolu'yu Türklerden geri alma umudunu kaybetmiş; Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kesinleşmiştir. Doğru cevap B'dir. Anadolu'nun kapılarının açılması Malazgirt'in (A), Haçlı Seferleri'nin başlaması 1096'nın (C) sonucudur; Moğol baskısı (D) 13. yüzyıldadır.
Bu test, KPSS sınavının Tarih dersindeki İlk Müslüman Türk Devletleri konusundan 20 soru içerir. Bu konu sınavda ortalama 2 soruyla temsil edilir, yani testi bitirdiğinizde konunun sınavdaki payının birkaç katı kadar soru çözmüş olacaksınız.
KPSS sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.