KPSS Dil Bilgisi konusundan çözümlü test. Tamamı özgün, her sorunun ayrıntılı çözümü var.
0doğru
0yanlış
0,00net
22:00kalan
SORU 01
"Yağmur, sabaha kadar aralıksız yağdı." cümlesinin ögeleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Yüklem "yağdı"dır. Yükleme "ne yağdı" sorusu sorulduğunda "yağmur" yanıtı gelir, bu özne. "Sabaha kadar" zamanı, "aralıksız" ise durumu bildirir; ikisi de zarf tümlecidir. En sık yapılan hata "sabaha kadar" ifadesini yönelme eki gördüğü için dolaylı tümleç sanmaktır; oysa burada yön değil zaman bildirilmektedir.
SORU 02
"Bu kitabı geçen yaz okumuştum." cümlesinde kaç tane sıfat vardır?
Çözüm
"Bu" sözcüğü "kitabı" adını işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatıdır. "Geçen" sözcüğü ise "yaz" adını niteleyen bir sıfat-fiildir. Toplam iki sıfat vardır. "Okumuştum" yüklem, "kitabı" ve "yaz" ise addır.
SORU 03
"Eski arkadaşını yıllar sonra tesadüfen karşı kaldırımda gördü." cümlesinde, 'karşı kaldırımda' kelime grubunun cümlenin hangi ögesi olduğu aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
"Karşı kaldırımda" sözcük grubu, ismin -da haliyle yer bildirir ve dolaylı tümleci oluşturur. Çeldirici olarak "C" şıkkı akla gelebilir, ancak zarf tümleci zaman, neden, miktar, şekilde bildiren ögedir; burada ise yer bildirilmektedir.
SORU 04
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir ünsüz türemesi (yani ünsüz artması) görülmektedir?
Çözüm
"Yumurta" sözcüğünün kökü "yumurta" değil, "yumur"dur ve türetilirken araya "t" ünsüzü eklenerek ünsüz türemesi gerçekleşmiştir. "A", "B", "C" ve "D" seçeneklerinde böyle bir ses olayı yoktur.
SORU 05
"Çok eski bir tabloyu sonunda buldu." cümlesindeki "tabloyu" sözcüğünün türü aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
"Tabloyu" sözcüğü nesne konumunda olup, kökü bir varlık ismini belirtmektedir. "B" ve "E" seçenekleri, tür karışıklığı nedeniyle güçlü çeldiricilerdir; özellikle "B", başındaki "eski"nin sıfat olmasından ötürü yanıltıcıdır.
SORU 06
"Bugünkü sınavı fazla düşünmeden cevapladı." cümlesinde, hangi öge nesne olarak kullanılmıştır?
Çözüm
"Sınavı", burada -ı haliyle doğrudan nesnedir. En güçlü çeldirici "E"dir, ancak "Bugünkü" sıfatı ile birlikte grup gibi dursa da nesne görevi burada sadece "sınavı" kelimesindedir; "bugünkü" niteleyici sıfattır.
SORU 07
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir ünlü daralması (e > i, a > ı) görülür?
Çözüm
Doğru cevap "E"dir; "sırala-mak" fiilinden "sıraladı" biçiminde türetilirken, son ek "-a" fiile gelince "-ı"'ya daralmıştır (a>ı). "Balkonda" ya da diğerlerinde bu tür bir ses olayı yoktur.
SORU 08
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "doğru" sözcüğü zarf görevinde kullanılmıştır?
Çözüm
C'de "doğru" sözcüğü "gitmek" eylemini durum bakımından nitelemektedir ("doğruca, hiç sapmadan"); eylemi niteleyen sözcük zarftır. A'da "doğru", "cevap" adını nitelediği için sıfattır. B ve E'de ad çekim ekleri alarak adlaşmıştır. D'de "doğru" ek-fiille yüklem olmuş bir addır.
SORU 09
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir edat (ilgeç) kullanılmamıştır?
Çözüm
D'de "hem ... hem de" sözcükleri eş görevli ögeleri birbirine bağlayan bağlaçtır; cümlede edat yoktur. A'da "kadar", B'de "için", C'de "gibi" edattır. E'deki "yalnız" sözcüğü "seninle" sözcüğünü sınırlandırdığından ("sadece" anlamında) edat görevindedir; aynı sözcük "ama" anlamında kullanılsaydı bağlaç olurdu.
SORU 10
"Yıllardır görmediği çocukluk arkadaşını dün akşam tren garında tesadüfen görmüş." cümlesinin ögeleri aşağıdakilerin hangisinde doğru sıralanmıştır?
Çözüm
Cümlenin öznesi gizlidir ("o"). "Yıllardır görmediği çocukluk arkadaşını" belirtili nesne (kimi görmüş?), "dün akşam" zaman bildiren zarf tümleci, "tren garında" dolaylı tümleç (nerede?), "tesadüfen" durum bildiren zarf tümlecidir; "görmüş" yüklemdir. B'de özne açık öge sayılmıştır; oysa cümlede açık bir özne yoktur. C'de ikinci zarf tümleci atlanmıştır.
SORU 11
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne, bir sıfat tamlamasından oluşmuştur?
Çözüm
C'de özne olan "Eski fotoğraflar" öbeği, "eski" niteleme sıfatı ile "fotoğraflar" adından kurulmuş bir sıfat tamlamasıdır. A'daki "Sabahın ilk ışıkları" ve B'deki "Komşunun köpeği" belirtili ad tamlamasıdır; en güçlü çeldirici bunlardır çünkü içlerinde sıfat (ilk) bulunsa da öbeğin bütünü ad tamlamasıdır. D'de özne "herkes", E'de özne "biri" tek sözcüklük zamirdir.
SORU 12
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ünsüz yumuşaması vardır?
Çözüm
"Ağaç" sözcüğü ünlüyle başlayan bir ek aldığında sondaki "ç" sesi "c"ye dönüşür: ağaç-ı > ağacı. Bu ünsüz yumuşamasıdır. A'da "kitapçı" sözcüğünde ünsüz benzeşmesi (sertleşme) vardır. C'de "sütten" ünsüz benzeşmesidir. D ve E'de "hukuku" ve "sanatı" sözcüklerinde yumuşama beklenirken olmamıştır; bunlar kurala uymayan sözcüklerdir.
SORU 13
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü düşmesine uğramış bir sözcük vardır?
Çözüm
"Burun" sözcüğü iyelik eki aldığında ikinci hecedeki dar ünlü düşer: burun-u > burnu. B'de "burnunun" sözcüğünde ünlü düşmesi vardır. E'deki "kolu" ve "elimde" sözcüklerinde ünlü düşmesi yoktur. A, C ve D'de böyle bir ses olayı bulunmaz; D'deki "rüzgâr" yalnızca düzeltme işaretiyle yazılan bir sözcüktür.
SORU 14
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ne ... ne" sözcükleri bağlaç görevinde kullanılmıştır?
Çözüm
A'da "ne ... ne de" iki eş görevli ögeyi (geleceğini - kalacağını) olumsuzluk anlamıyla birbirine bağlamaktadır; bu kullanım bağlaçtır. B'de "ne", sıfatların derecesini artıran pekiştirme zarfı; C ve E'de soru zamiri; D'de "ne kadar" öbeğinde miktar zarfı göreviyle kullanılmıştır. Bağlaç olan "ne ... ne" kullanıldığında yüklem olumlu olsa bile cümlenin anlamı olumsuzdur.
SORU 15
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "az" sözcüğü sıfat görevinde kullanılmıştır?
Çözüm
C'de "az", "öğrenci" adını sayı bakımından niteleyen belgisiz sıfattır. A'da "çalışarak" zarf-fiilini, B'de "kaldı" eylemini, D'de "konuşur" eylemini nitelediğinden zarftır. E'de "az" sözcüğü "tuzlu" sıfatının derecesini bildirdiğinden yine zarf görevindedir; sıfatı niteleyen sözcük zarf olur, bu nedenle E en güçlü çeldiricidir.
SORU 16
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtisiz nesne vardır?
Çözüm
Belirtisiz nesne, belirtme durumu eki (-ı/-i) almayan ve "ne?" sorusuna yanıt veren nesnedir; B'de "taze meyve" bu özelliktedir. A'daki "annesini", C'deki "bu kitabı", D'deki "sınav kâğıtlarını" ve E'deki "bahçedeki ağaçları" belirtme eki aldığından belirtili nesnedir; bunlar "kimi, neyi?" sorusuna yanıt verir.
SORU 17
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz benzeşmesi (sertleşme) olan bir sözcük yoktur?
Çözüm
Ünsüz benzeşmesi, sert ünsüzle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten sözcüğe gelen ekin yumuşak ünsüzünün (c, d, g) sertleşmesidir. A'da "kitapta", B'de "sokaktaki", C'de "yemekten" ve "çıktık", D'de "ağaçtan" sözcüklerinde bu olay vardır. E'de "okula", "yoldan" ve "giderdi" sözcüklerinde ek, yumuşak ya da ünlüyle biten bir köke geldiğinden sertleşme olmaz.
SORU 18
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil (ortaç) kullanılmıştır?
Çözüm
D'de "tanıdık" sözcüğü, "-dık" sıfat-fiil ekiyle türemiş ve "yüz" adını nitelemiştir; bu bir ortaçtır. A'daki "okumak" isim-fiil (ad-eylem); B'deki "girerken", C'deki "koşarak" ve E'deki "yorulunca" zarf-fiildir (bağ-eylem). Sıfat-fiiller bir adı niteler ya da adlaşır; zarf-fiiller ise eylemi durum, zaman ya da sebep yönünden niteler.
SORU 19
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "güzel" sözcüğü zarf görevinde kullanılmıştır?
Çözüm
B seçeneğinde "güzel" sözcüğü "konuşuyor" fiilini niteleyerek eylemin nasıl yapıldığını bildirir; fiili niteleyen sözcük zarftır, doğru cevap B'dir. A ve D'de "güzel" bir ismi nitelediği için sıfat, C'de çoğul eki alarak isimleşmiş, E'de ise türemiş bir isimdir.
SORU 20
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ile" sözcüğü bağlaç görevinde kullanılmıştır?
Çözüm
"ile" sözcüğü iki eş görevli ögeyi birbirine bağlıyorsa bağlaç, araç-birliktelik anlamı katıyorsa edattır; "ve" ile değiştirilebiliyorsa bağlaçtır. B'de "kalem ve kâğıt" denebildiğinden bağlaçtır; doğru cevap B'dir. A ve E'de araç, C'de birliktelik, D'de durum anlamı katan edattır.
Bu test, KPSS sınavının Türkçe dersindeki Dil Bilgisi konusundan 20 soru içerir. Bu konu sınavda ortalama 3 soruyla temsil edilir, yani testi bitirdiğinizde konunun sınavdaki payının birkaç katı kadar soru çözmüş olacaksınız.
KPSS sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.