KPSS Anlatım Bozuklukları konusundan çözümlü test. Tamamı özgün, her sorunun ayrıntılı çözümü var.
0doğru
0yanlış
0,00net
22:00kalan
SORU 01
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
B'de "kolay" sıfat, "rahatlıkla" ise zarftır. Farklı türden iki sözcük "ve" bağlacıyla bağlanarak aynı göreve sokulmuş; bu bir bağlama yanlışıdır. Doğru kullanım "kolaylıkla ve rahatlıkla" ya da "çok kolay bir biçimde" olmalıdır. Diğer cümlelerde yapısal veya anlamsal bir bozukluk yoktur.
SORU 02
Aşağıdakilerden hangisinde özne ile yüklem arasında tekillik-çoğulluk açısından bir uyumsuzluk vardır?
Çözüm
E seçeneğinde özne tekil olduğu hâlde yüklemde "mutluluğuma diyecek yoktu" ifadesi, aslında öznenin insan olmasından dolayı "yoktum" şeklinde çekimlenmelidir. Diğer seçeneklerde özne-yüklem uyumu açısından bir sorun yoktur. D seçeneğinde ise en güçlü çeldirici bulunur; fakat 'konuşacak' yüklemi tekil olan müdürle uyumludur.
SORU 03
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlam belirsizliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
B seçeneğinde kimin kime elbise alacağı belirsizdir: Babam anneme mi elbise almamı istedi, yoksa babam, annemin elbise almamı istemesini mi söyledi? Bu belirsizlik anlatım bozukluğuna yol açar. En güçlü çeldirici olan A’da ise zaman-zarfı bakımından anlam netliği vardır.
SORU 04
Aşağıdakilerden hangisinde özne-yüklem uyumsuzluğu söz konusudur?
Çözüm
D seçeneğinde, özne tekil "bir öğrenci" olmasına rağmen yüklem "bitirdiler" şeklinde çoğul yapılmıştır. Doğru kullanım "bitirdi" olmalıydı. En güçlü çeldirici olan E’de ise özneyle yüklem arasında uyum tamdır (kediler-sessizleşti).
SORU 05
Yazıda amaç, cümlenin anlamca tamamlanabilmesi için gerekli ögelerin eksik olmamasıdır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nesne eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
E seçeneğinde 'önerdi' fiilinin nesnesi eksiktir. Ne önerdiği cümlede belirtilmemiştir ve bu durum anlatım bozukluğuna sebep olur. B seçeneği en güçlü çeldiricidir; ancak 'göstermedi' fiili bağlama göre nesnesiz de kullanılabilir (örnekte kitabı dışında başka nesne aranmaz), esas sorun E'dedir.
SORU 06
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklemle özne arasında kişi uyumsuzluğu bulunmaktadır?
Çözüm
D seçeneğinde 'Ben ve arkadaşlarım' öznesi birinci çoğul kişidir; fakat yüklem 'geç geldiniz' ikinci çoğul kişiye ait ekle kullanılmıştır. Oysa 'geç geldik' olmalıydı. C seçeneği en güçlü çeldirici olup 'biz' zamiriyle uyumlu birinci çoğul yüklem kullanılmıştır.
SORU 07
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
C seçeneğinde 'bence' sözcüğü iki kez kullanılarak gereksiz sözcük tekrarına yol açmıştır. Bu da anlatım bozukluğuna sebep olur. D seçeneğinde 'de' bağlacı gereksiz değildir; toplantıya katılımı vurgulamak için kullanılmıştır.
SORU 08
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
"Birbirimize" sözcüğü zaten karşılıklılık anlamı taşıdığından "karşılıklı olarak" ifadesi gereksizdir; ikisinin bir arada kullanılması anlatım bozukluğu yaratır. Cümle "Birbirimize söz verdik." biçiminde düzeltilir. Diğer seçeneklerde anlamca gereksiz bir sözcük yoktur; B'deki "hiç" sözcüğü olumsuz cümlede pekiştirme sağlar, gereksiz değildir.
SORU 09
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
A'da "eminim" kesinlik, "olabilir" ise olasılık bildirir; bu iki anlam aynı cümlede çelişir. Cümle "Eminim bu akşam gelmiştir." ya da "Bu akşam gelmiş olabilir." biçiminde düzeltilir. E'de "kesinlikle" ve "olacağım" aynı yönde, kesinlik anlamında kullanıldığından çelişki yoktur. Diğer seçeneklerde anlam çelişkisi bulunmaz.
SORU 10
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tamlama yanlışlığından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
C'de "siyasi" sıfattır, "toplum" ise addır; ikisi ortak bir tamlanana bağlanınca "siyasi sorunlar" doğru kurulur ama "toplum sorunları" ad tamlaması olduğundan tamlama yapıları uyuşmaz. Cümle "Siyasi ve toplumsal sorunlar" biçiminde düzeltilir. B'de her iki sözcük de sıfattır, tamlama sorunsuzdur. A ve E'de ortak tamlanana bağlanan sözcükler aynı türden olduğu için bozukluk yoktur.
SORU 11
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne-yüklem uyumsuzluğundan kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
İnsan dışındaki varlıklar çoğul özne olduğunda yüklem tekil kalır; B'de "Kuşlar ... ötüyorlar" yerine "ötüyor" denmelidir. A'da özne insan olduğu için çoğul yüklem kullanılabilir. C'de "ben" içeren özne birinci çoğul kişi, D'de "sen" içeren özne ikinci çoğul kişi yüklem aldığından doğrudur. E'de tekil anlamlı "herkes" öznesi tekil yüklemle (gitti) uyumludur.
SORU 12
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nesne eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
B'de ilk yargının dolaylı tümleci "arkadaşına"dır; ikinci yargıdaki "desteklemek" eylemi ise "kimi?" sorusuna yanıt veren bir nesne ister. Ortak öge sanılan "arkadaşına" nesne görevi yapamayacağından cümle "her konuda onu destekliyordu" biçiminde tamamlanmalıdır. C'de ikinci yargının öznesi ve nesnesi açıkça verildiği için bozukluk yoktur. A, D ve E'de ortak kullanılan ögeler her iki yüklemle de uyumludur.
SORU 13
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözcüğün yanlış anlamda kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
Pahalanan şey malın kendisidir, fiyat ise artar ya da yükselir. B'de "fiyatlar pahalandı" yerine "fiyatlar yükseldi" denmesi gerekir; "pahalanmak" yanlış anlamda kullanılmıştır. A'daki "geçirmek", C'deki "kaynaşmak", D'deki "memnun etmek" ve E'deki "hâli kalmamak" ifadeleri doğru anlamlarıyla kullanılmıştır.
SORU 14
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek yanlışlığından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
A'da "çalışması gerekir" denmesi gerekirken "çalışmasını" sözcüğüne gereksiz bir belirtme durumu eki (-nı) getirilmiştir; "gerekmek" eylemi nesne almaz, bu yüzden ek yanlışlığı vardır. Doğru biçim "düzenli çalışması gerekir" olmalıdır. B, C, D ve E'de ekler görevlerine uygun kullanılmıştır; D'deki "okumayı yarına bıraktım" yapısında belirtme eki "bırakmak" eyleminin nesnesini doğru biçimde kurar.
SORU 15
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlamca aynı sözcüklerin bir arada kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
A seçeneğinde "yaklaşık" ile "kadar" aynı anlamı (tahmini süre) karşıladığından ikisinin birlikte kullanılması gereksiz sözcük kullanımına yol açar; cümle "Toplantı yaklaşık iki saat sürdü." biçiminde düzeltilmelidir. Doğru cevap A'dır. Diğer cümlelerde anlamca örtüşen sözcük yoktur.
SORU 16
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sözcüğün yanlış anlamda kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
"Azımsamak" bir şeyi miktar bakımından az bulmak demektir; cümlede kastedilen ise konuyu önemsiz görmemek, yani "küçümsememek"tir. Sözcük yanlış anlamda kullanıldığından A'da anlatım bozukluğu vardır; doğru cevap A'dır. Diğer cümlelerde sözcükler doğru anlamlarıyla kullanılmıştır.
SORU 17
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
"Herhâlde" olasılık, "mutlaka" ise kesinlik bildirir; ikisinin aynı cümlede kullanılması anlam çelişkisi yaratır. Cümle ya "Herhâlde bu işi yarına bitirir." ya da "Bu işi mutlaka yarına bitirir." biçiminde düzeltilmelidir. Doğru cevap A'dır. Diğer cümlelerde çelişen sözcük yoktur.
SORU 18
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tamlama yanlışlığından kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
B seçeneğinde "askerî" sıfat, "devlet" ise isimdir; iki farklı türdeki tamlayan tek bir tamlanana ("hastaneleri") bağlanamaz. Doğrusu "Askerî hastaneler ve devlet hastaneleri..." olmalıdır. Doğru cevap B'dir. Diğer seçeneklerde tamlayanların ikisi de sıfattır, bu yüzden ortak tamlanana bağlanmaları yanlış değildir.
SORU 19
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
A seçeneğinde ilk yüklemin öznesi "kardeşimin telefonu"dur; ikinci yüklem olan "ulaşamadı" ise bu özneye bağlanamaz, çünkü ulaşamayan telefon değil kardeşimdir. Cümle "...bu yüzden kardeşim bana ulaşamadı." biçiminde özne eklenerek düzeltilmelidir. Doğru cevap A'dır. Diğer cümlelerde ikinci yüklem ortak özneyle uyumludur.
SORU 20
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylı tümleç eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?
Çözüm
A seçeneğinde "kitapları" sözcüğü "sever" yükleminin nesnesidir; ancak "bakmak" fiili -e durumunda tümleç ister ("onlara bakardı"). Bu tümleç eksik olduğundan cümlede dolaylı tümleç eksikliği vardır; doğru cevap A'dır. D seçeneğinde "onlarla" ifadesi eklendiği için bozukluk yoktur; diğer cümlelerde de yüklemler gerekli ögelere sahiptir.
Bu test, KPSS sınavının Türkçe dersindeki Anlatım Bozuklukları konusundan 20 soru içerir. Bu konu sınavda ortalama 2 soruyla temsil edilir, yani testi bitirdiğinizde konunun sınavdaki payının birkaç katı kadar soru çözmüş olacaksınız.
KPSS sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.