ALES Sayısal Bölüm dersinden çözümlü test. Sınav formatında, tamamı özgün sorular.
0doğru
0yanlış
0,00net
56:00kalan
SORU 01 · Problemler
Bir hamur karışımında un, şeker ve yağ kütleleri sırasıyla 5 : 3 : 2 oranındadır. Karışımın toplam kütlesi 4 kg olduğuna göre karışımda kaç gram şeker vardır?
Çözüm
Oranların toplamı 5 + 3 + 2 = 10 birimdir; bir birim 4000 / 10 = 400 g'dır. Şeker 3 · 400 = 1200 g; doğru cevap E'dir.
SORU 02 · Problemler
a/b = 3/4 ve b/c = 6/5 olduğuna göre (a + c) / b oranı kaçtır?
Çözüm
a = 3k, b = 4k alınırsa b/c = 6/5'ten c = 5b/6 = 10k/3 olur. (a + c)/b = (3k + 10k/3) / 4k = (19k/3) / 4k = 19/12; doğru cevap C'dir. A seçeneği c'yi 8k/3 gibi yanlış bulmaktan, B ise a + c'yi 6k alıp 6k/4k biçiminde kısaltmaktan kaynaklanır.
SORU 03 · Problemler
3 işçi günde 8 saat çalışarak 120 parça üretmektedir. Aynı kapasitedeki 5 işçi günde 6 saat çalışarak bir günde kaç parça üretir?
Çözüm
Bir işçi bir saatte 120 / (3 · 8) = 5 parça üretir. 5 işçi 6 saatte 5 · 5 · 6 = 150 parça üretir; doğru cevap D'dir.
SORU 04 · Problemler
Bir derginin 100 okuru üzerinde yapılan ankette 60 okur bilim, 45 okur tarih, 30 okur sanat köşesini okuduğunu belirtmiştir. Bilim ve tarih köşelerini okuyan 20, bilim ve sanat köşelerini okuyan 15, tarih ve sanat köşelerini okuyan 10 kişi vardır; üç köşeyi de okuyan 5 kişidir. Bu köşelerin hiçbirini okumayan kaç okur vardır?
İki basamaklı ab sayısı, rakamları toplamının 7 katına eşittir. Buna göre bu koşulu sağlayan kaç farklı ab sayısı vardır?
Çözüm
10a + b = 7(a + b) eşitliğinden 3a = 6b, yani a = 2b bulunur. b = 1, 2, 3, 4 için sayı 21, 42, 63 ve 84 olur; b = 0 iki basamaklı sayı vermez, b ≥ 5 ise a tek rakam olamaz. Dolayısıyla 4 sayı vardır; doğru cevap D'dir. b = 0 durumunu da sayarak 5 (E) bulmak, 00'ın iki basamaklı olmadığını gözden kaçırmaktır.
SORU 06 · Sayılar ve İşlemler
a < b < 0 < c olduğuna göre a·b, a·c ve b·c çarpımlarının küçükten büyüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
a ve b negatif olduğundan a·b pozitiftir; c pozitif olduğundan a·c ve b·c negatiftir. a < b < 0 ise |a| > |b| olur, dolayısıyla a·c = −|a|·c, b·c = −|b|·c değerinden daha küçüktür. Sıralama a·c < b·c < a·b biçimindedir; doğru cevap A'dır. B seçeneği |a| > |b| olduğunu, C ve D ise iki negatifin çarpımının pozitif olduğunu göz ardı etmekle bulunur.
SORU 07 · Sayılar ve İşlemler
5 tabanındaki 123 sayısının 10 tabanındaki değeri kaçtır?
Çözüm
Basamak değerleri 5² = 25, 5 ve 1'dir: 1·25 + 2·5 + 3·1 = 25 + 10 + 3 = 38 bulunur; doğru cevap C'dir. 36 (B) sonucunu veren hata, en yüksek basamağı 5² yerine 5·... biçiminde 1·25 + 2·5 + 1 gibi eksik toplamaktır; 33 (A) ise 1·25 + 2·4 gibi basamak değerini yanlış almaktan kaynaklanır.
SORU 08 · Sayılar ve İşlemler
5 tabanındaki üç basamaklı 1x3 sayısı, 10 tabanında 48'e eşit olduğuna göre x kaçtır?
Çözüm
Sayı 10 tabanına açılırsa 1·25 + x·5 + 3 = 48 olur. Buradan 5x = 48 − 28 = 20 ve x = 4 bulunur; doğru cevap E'dir. Ayrıca x = 4, 5 tabanının geçerli bir rakamıdır.
SORU 09 · Sayılar ve İşlemler
6 + 6 · 6 − 6 ÷ 6 işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm
İşlem önceliği gereği önce çarpma ve bölme yapılır: 6 · 6 = 36 ve 6 ÷ 6 = 1. Sonra soldan sağa 6 + 36 − 1 = 41 bulunur; doğru cevap B'dir. 71 (E) sonucu işlemleri soldan sağa sırayla yapmaktan ((6 + 6)·6 − 1), 35 (A) ise 6 + 6·6 − 6 ÷ 6 ifadesinde 6'yı bir kez eksik toplamaktan kaynaklanır.
SORU 10 · Sayılar ve İşlemler
Dört basamaklı 3a4b sayısı 5 ile ve 9 ile kalansız bölünebildiğine göre a'nın alabileceği en büyük değer kaçtır?
Çözüm
5 ile bölünebilmek için b = 0 ya da b = 5 olmalıdır. 9 ile bölünebilmek için rakamlar toplamı 3 + a + 4 + b = 7 + a + b, 9'un katı olmalıdır. b = 0 için a = 2; b = 5 için 12 + a = 18, yani a = 6 bulunur. En büyük değer 6'dır; doğru cevap C'dir. Yalnızca b = 0 alanlar 2 (A) sonucunda kalır.
SORU 11 · Sayılar ve İşlemler
35! sayısının sondan kaç basamağı sıfırdır?
Çözüm
Sondaki sıfır sayısı, çarpımdaki 5 çarpanı sayısına eşittir (2 çarpanı her zaman daha fazladır). 1'den 35'e kadar 5'in katları 35 ÷ 5 = 7 tane, 25'in katları 35 ÷ 25 = 1 tanedir; toplam 7 + 1 = 8 adet 5 çarpanı vardır. Dolayısıyla sayının sonunda 8 sıfır bulunur; doğru cevap E'dir. 7 (D) sonucu, 25 = 5² sayısının iki 5 çarpanı taşıdığını unutmaktan kaynaklanır.
SORU 12 · Sayılar ve İşlemler
a ve b pozitif tam sayılar; EBOB(a, b) = 4 ve a · b = 96 olduğuna göre a + b toplamı en az kaçtır?
Çözüm
a = 4k ve b = 4m yazılırsa k ile m aralarında asaldır ve 16·k·m = 96, yani k·m = 6 olur. Aralarında asal çiftler (1, 6) ve (2, 3)'tür; bunlar (4, 24) ve (8, 12) sayılarını verir. Toplamlar 28 ve 20'dir, en küçüğü 20'dir; doğru cevap B'dir. 28 (D) ilk çifti seçmenin sonucudur.
SORU 13 · Sayılar ve İşlemler
Boyutları 12 cm, 18 cm ve 30 cm olan dikdörtgenler prizması biçimindeki özdeş kutular, boşluk kalmayacak biçimde yan yana ve üst üste dizilerek en küçük hacimli küp oluşturulacaktır. Bunun için en az kaç kutu gerekir?
Çözüm
Küpün ayrıtı 12, 18 ve 30'un ortak katı olmalıdır; en küçük küp için EKOK(12, 18, 30) = 180 cm alınır. Kutu sayısı küp hacminin kutu hacmine oranıdır: (180 ÷ 12)·(180 ÷ 18)·(180 ÷ 30) = 15 · 10 · 6 = 900; doğru cevap D'dir. 180 (A) ayrıt uzunluğunu kutu sayısı sanmaktır; 1800 (E) ise bir boyuttaki kutu sayısını iki kez çarpma hatasıdır.
SORU 14 · Sayılar ve İşlemler
120 sayısının pozitif tam sayı bölenlerinin sayısı kaçtır?
Çözüm
120 = 2³ · 3 · 5 biçiminde asal çarpanlarına ayrılır. Pozitif bölen sayısı, üslerin birer artırılıp çarpılmasıyla (3 + 1)(1 + 1)(1 + 1) = 4 · 2 · 2 = 16 bulunur; doğru cevap A'dır. 24 (D) sonucu üsleri artırmadan 3 · 2 · 2 · 2 gibi bir çarpım yapmaktan, 30 (E) ise asal çarpan yerine bölenleri elle sayarken bazılarını iki kez saymaktan kaynaklanır.
SORU 15 · Sayılar ve İşlemler
(1/2 − 1/3) ÷ (1/3 − 1/4) işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm
Parantezler ayrı ayrı hesaplanır: 1/2 − 1/3 = 1/6 ve 1/3 − 1/4 = 1/12. Bölme ters çevirip çarpmaya dönüşür: (1/6) · 12 = 2 bulunur; doğru cevap A'dır.
SORU 16 · Sayılar ve İşlemler
x = 2^300, y = 3^200 ve z = 5^100 olduğuna göre x, y ve z sayılarının küçükten büyüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Üsler 100'ün katı olduğundan her sayı 100. kuvvet biçiminde yazılır: x = (2³)^100 = 8^100, y = (3²)^100 = 9^100, z = 5^100. Tabanlar 5 < 8 < 9 olduğundan z < x < y bulunur; doğru cevap C'dir. A seçeneği, tabanı en büyük olan sayıyı en büyük sanmaktan kaynaklanır.
SORU 17 · Sayılar ve İşlemler
2^(x+1) + 2^x = 96 olduğuna göre x kaçtır?
Çözüm
2^(x+1) = 2 · 2^x olduğundan denklem 2·2^x + 2^x = 3·2^x = 96 biçimine gelir. Buradan 2^x = 32 = 2⁵ ve x = 5 bulunur; doğru cevap B'dir. 6 (C) sonucu 2^(x+1) + 2^x ifadesini 2^(2x+1) sanıp üsleri toplamaktan, 4 (A) ise 96 = 3 · 32 ayrımını yapmadan 2^x = 16 almaktan kaynaklanır.
SORU 18 · Sayılar ve İşlemler
27^(2/3) · 9^(−1/2) işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm
27 = 3³ olduğundan 27^(2/3) = 3^(3·2/3) = 3² = 9 olur. 9 = 3² olduğundan 9^(−1/2) = 3^(−1) = 1/3 olur. Çarpım 9 · (1/3) = 3'tür; doğru cevap D'dir. 9 (E) ikinci çarpanı ihmal etmekten, 1 (C) ise 27^(2/3) ifadesini 3 sanmaktan kaynaklanır.
SORU 19 · Sayılar ve İşlemler
√12 + √27 − √48 işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm
Her kök en sade biçimine getirilir: √12 = 2√3, √27 = 3√3, √48 = 4√3. Toplam 2√3 + 3√3 − 4√3 = √3 olur; doğru cevap B'dir. 2√3 (C), √48 = 4√3 yerine 3√3 almaktan kaynaklanır.
Çözüm
Mutlak değerin tanımından 2x − 6 = 10 ya da 2x − 6 = −10 yazılır. İlkinden x = 8, ikincisinden x = −2 bulunur. Köklerin toplamı 8 + (−2) = 6'dır; doğru cevap A'dır. 8 (B) yalnızca pozitif durumu çözmek, 10 (C) ise kökleri işaretsiz 8 + 2 biçiminde toplamak sonucudur.
SORU 22 · Sayılar ve İşlemler
−3 < x ≤ 5 eşitsizliğini sağlayan kaç tam sayı vardır?
Çözüm
−3 dahil değil, 5 dahildir; dolayısıyla x değerleri −2, −1, 0, 1, 2, 3, 4, 5 olur. Bunlar 8 tanedir; doğru cevap C'dir. 9 (D) sonucu −3'ü de saymaktan, 7 (B) ise 5'i dışarıda bırakmaktan ya da 0'ı unutmaktan kaynaklanır.
SORU 23 · Sayılar ve İşlemler
2x − 3y = 1 ve x + y = 8 olduğuna göre x · y çarpımı kaçtır?
Çözüm
İkinci denklemden x = 8 − y yazılır ve ilkine yerleştirilir: 2(8 − y) − 3y = 1, yani 16 − 5y = 1 ve y = 3. Buradan x = 5 bulunur. Çarpım 5 · 3 = 15'tir; doğru cevap B'dir. 16 (C) ve 12 (A) sonuçları, x + y = 8 koşulunu sağlayan ama ilk denklemi sağlamayan (4, 4) ya da (6, 2) çiftlerini deneyip kontrol etmemekten kaynaklanır.
Çözüm
Mutlak değerler hesaplanır: |−7| = 7, |3 − 8| = |−5| = 5, |−2| = 2. İfade 7 − 5 + 2 · (−3) = 7 − 5 − 6 = −4 olur; doğru cevap A'dır. 8 (D) sonucu son çarpımı |−2 · (−3)| = 6 gibi mutlak değer içine almaktan, 10 (E) ise çarpımı ihmal edip 7 + 5 − 2 toplamını yapmaktan kaynaklanır.
SORU 25 · Sayılar ve İşlemler
x + y = 7 ve x · y = 10 olduğuna göre x² + y² kaçtır?
Çözüm
(x + y)² = x² + 2xy + y² özdeşliğinden x² + y² = (x + y)² − 2xy yazılır. Değerler yerleştirilince 49 − 20 = 29 bulunur; doğru cevap E'dir. 19 (A) sonucu 2xy yerine 3xy çıkarmaktan, 27 (D) ise 49 − 2 · 11 gibi çarpımı yanlış almaktan kaynaklanır; x ve y'nin 2 ile 5 olduğu görülerek 4 + 25 = 29 ile de doğrulanır.
SORU 26 · Sayılar ve İşlemler
a − b = 3 ve a² − b² = 27 olduğuna göre a + b kaçtır?
Çözüm
a² − b² = (a − b)(a + b) özdeşliği kullanılır: 27 = 3 · (a + b) olduğundan a + b = 9 bulunur; doğru cevap D'dir. 6 (A) sonucu a ve b'yi 27'nin karekökü civarında tahmin etmekten, 12 (E) ise a² − b² = (a − b)² + ... gibi yanlış bir özdeşlik kurmaktan kaynaklanır. a = 6, b = 3 değerleri her iki koşulu da sağlar.
SORU 27 · Sayılar ve İşlemler
x ≠ 3 için (x² − 9) / (x² − 6x + 9) ifadesinin en sade biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Pay iki kare farkıdır: x² − 9 = (x − 3)(x + 3). Payda tam karedir: x² − 6x + 9 = (x − 3)². Ortak (x − 3) çarpanı sadeleşince (x + 3) / (x − 3) kalır; doğru cevap B'dir. A seçeneği paydadaki (x − 3)² çarpanını hiç sadeleştirmemekten, C ise bu çarpanın iki katını da sadeleştirmekten kaynaklanır.
SORU 28 · Sayılar ve İşlemler
2026² − 2025² işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm
İki kare farkı özdeşliğiyle 2026² − 2025² = (2026 − 2025)(2026 + 2025) = 1 · 4051 = 4051 bulunur; doğru cevap E'dir. 1 (A) sonucu farkı tabanların farkı sanmaktan, 4050 (D) ise 2 · 2025 çarpımını yapıp +1 terimini unutmaktan kaynaklanır.
SORU 29 · Sayılar ve İşlemler
Rakamları birbirinden farklı üç basamaklı en büyük çift sayı ile rakamları birbirinden farklı üç basamaklı en küçük tek sayının toplamı kaçtır?
Çözüm
Rakamları farklı en büyük üç basamaklı çift sayı 986'dır (988'de rakam tekrarı vardır). Rakamları farklı en küçük üç basamaklı tek sayı 103'tür (101'de 1 tekrar eder). Toplam 986 + 103 = 1089 olur; doğru cevap B'dir. 1087 (A) sonucu 101'i, 1099 (D) ise 998'i kabul etmekten, yani rakamların farklı olması koşulunu gözden kaçırmaktan kaynaklanır.
SORU 30 · Sayılar ve İşlemler
İki basamaklı bir sayının rakamlarının yerleri değiştirildiğinde sayı 36 azalmaktadır. Rakamları toplamı 12 olduğuna göre bu sayı kaçtır?
Çözüm
Sayı ab ise (10a + b) − (10b + a) = 9(a − b) = 36, yani a − b = 4 olur. a + b = 12 ile birlikte çözülünce a = 8 ve b = 4 bulunur; sayı 84'tür ve 84 − 48 = 36'dır; doğru cevap C'dir. 48 (A) sayının kendisini değil ters çevrilmişini vermektir; 75'in rakamları toplamı 12 olsa da yer değiştirince sayı 18 azalır.
SORU 31 · Sayılar ve İşlemler
Ardışık beş çift sayının toplamı 170 olduğuna göre bu sayıların en küçüğü kaçtır?
Çözüm
Ardışık beş çift sayı n, n + 2, n + 4, n + 6, n + 8 biçiminde yazılır; toplam 5n + 20 = 170 olur. Buradan n = 30 bulunur; sayılar 30, 32, 34, 36, 38'dir ve doğru cevap A'dır. 34 (C) toplamın beşe bölümüyle elde edilen ortadaki sayıdır, en küçük değil; 32 (B) ise sayıları ardışık tam sayı sanarak n + 1, n + 2 ... biçiminde kurmaktan kaynaklanır.
SORU 32 · Sayılar ve İşlemler
a, b ve c pozitif sayılar; a · b = 24, b · c = 36 ve a · c = 54 olduğuna göre a + b + c toplamı kaçtır?
Çözüm
Üç eşitlik çarpılırsa (abc)² = 24 · 36 · 54 = 46656 ve abc = 216 bulunur (sayılar pozitif). Her eşitlik abc'ye bölünerek c = 216 ÷ 24 = 9, a = 216 ÷ 36 = 6, b = 216 ÷ 54 = 4 elde edilir. Toplam 6 + 4 + 9 = 19'dur; doğru cevap D'dir. 18 (C) sonucu abc'yi 46656'nın karekökü yerine küp kökü gibi almaktan, 21 (E) ise b ve c'yi yer değiştirmekten (a = 6, b = 9, c = 6 gibi kontrolsüz bir çözümden) kaynaklanır.
SORU 33 · Sayılar ve İşlemler
Üç basamaklı 4ab sayısı, iki basamaklı ab sayısının 9 katından 8 fazladır. Buna göre a + b toplamı kaçtır?
Çözüm
4ab = 400 + ab biçiminde yazılır. Koşula göre 400 + ab = 9 · ab + 8, yani 8 · ab = 392 ve ab = 49 bulunur. a + b = 4 + 9 = 13'tür; doğru cevap E'dir. Gerçekten 9 · 49 + 8 = 449'dur. 12 (D) sonucu ab = 48 gibi bir yuvarlama hatasından, 9 (B) ise 400 yerine 40 yazıp 40 + ab = 9ab + 8'den ab = 4 gibi anlamsız bir sonuç üzerinden gitmekten kaynaklanır.
SORU 34 · Sayılar ve İşlemler
7 ile bölündüğünde 3, 11 ile bölündüğünde 5 kalanını veren üç basamaklı en küçük doğal sayı kaçtır?
Çözüm
11 ile bölümünden 5 kalan sayılar 5, 16, 27, 38, ... biçimindedir; bunlardan 7 ile bölümünde 3 kalan ilk sayı 38'dir (38 = 5·7 + 3). Her iki koşulu sağlayan sayılar 38 + 77k biçimindedir: 38, 115, 192, ... Üç basamaklı en küçüğü 115'tir; doğru cevap B'dir. 192 (D) ikinci üç basamaklı çözümdür, en küçüğü değildir; 108 (A) ise 7'ye bölümünde 3 kalan verse de 11'e bölümünde 9 kalan verir.
SORU 35 · Sayılar ve İşlemler
a ve b pozitif tam sayılar olmak üzere 3a + 5b = 60 eşitliğini sağlayan kaç (a, b) sıralı ikilisi vardır?
Çözüm
3a = 60 − 5b olduğundan 60 − 5b, 3'ün katı olmalıdır; 60 zaten 3'ün katı olduğu için 5b ve dolayısıyla b, 3'ün katı olmalıdır. b = 3, 6, 9 için a = 15, 10, 5 bulunur; b = 12 ise a = 0 verir ve pozitif değildir. Böylece 3 ikili vardır; doğru cevap A'dır. 4 (B) sonucu (0, 12) ya da (20, 0) çiftlerinden birini saymaktan, 5 (C) ise her ikisini de saymaktan kaynaklanır.
SORU 36 · Sayılar ve İşlemler
A = 2⁴ · 3² · 5 sayısının tek pozitif tam sayı bölenlerinin sayısı kaçtır?
Çözüm
Tek bölenler 2 çarpanı içermez; yalnızca 3² · 5 kısmının bölenleridir. Bölen sayısı (2 + 1)(1 + 1) = 6'dır: 1, 3, 5, 9, 15, 45; doğru cevap C'dir. 30 (E) sayının tüm pozitif bölenlerinin sayısıdır (5 · 3 · 2); 4 (B) sonucu 3² için üssü artırmadan 2 · 2 çarpımı yapmaktan kaynaklanır.
SORU 37 · Sayılar ve İşlemler
6 ile ve 15 ile bölündüğünde 4 kalanını veren üç basamaklı en büyük doğal sayı kaçtır?
Çözüm
Her iki bölmede de kalan 4 ise sayı 4 çıkarıldığında hem 6'ya hem 15'e, yani EKOK(6, 15) = 30'a tam bölünür. Sayı 30k + 4 biçimindedir; 30k + 4 ≤ 999 için k en çok 33 olur ve sayı 30 · 33 + 4 = 994 bulunur; doğru cevap D'dir. 964 (A) k = 32 almaktır, en büyük değildir; 998 (E) ise 6'ya bölümünde 2 kalan verir. 984 (B) ve 988 (C) 30'un katından 4 fazla değildir.
SORU 38 · Sayılar ve İşlemler
n! sayısı 2⁸ ile kalansız bölünebildiğine göre n en az kaçtır?
Çözüm
n! içindeki 2 çarpanı sayısı n ÷ 2, n ÷ 4, n ÷ 8, ... bölümlerinin tam kısımlarının toplamıdır. 9! için 4 + 2 + 1 = 7 çarpan, 10! için 5 + 2 + 1 = 8 çarpan vardır. 2⁸ ile bölünebilen ilk faktöriyel 10! olur; doğru cevap E'dir. 8 (C) sonucu 2⁸ görüp n = 8 sanmaktır; oysa 8! yalnızca 4 + 2 + 1 = 7 adet 2 çarpanı içerir.
Çözüm
Payda, eşleniği (√5 + √3) ile çarpılıp rasyonel yapılır: payda 5 − 3 = 2, pay (√5 + √3)² = 5 + 2√15 + 3 = 8 + 2√15 olur. Kesir (8 + 2√15) / 2 = 4 + √15'tir; doğru cevap C'dir. 8 + 2√15 (D) payı 2'ye bölmeyi unutmaktır; 4 + 2√15 (E) ise payın yalnızca ilk terimini 2'ye bölmekten kaynaklanır.
SORU 40 · Sayılar ve İşlemler
a = 7/12, b = 5/8 ve c = 11/18 sayılarının küçükten büyüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Paydalar 72'de eşitlenir: a = 42/72, b = 45/72, c = 44/72. Paylar karşılaştırılınca 42 < 44 < 45, yani a < c < b bulunur; doğru cevap E'dir. Ondalık karşılıklar da bunu doğrular: 0,583 < 0,611 < 0,625. B seçeneği paydası büyük olanı küçük sanmaktan kaynaklanır.
Çözüm
Her kesrin paydası eşleniğiyle rasyonel yapılır: 1/(√2 + 1) = √2 − 1, 1/(√3 + √2) = √3 − √2, 1/(2 + √3) = 2 − √3. Toplamda ara terimler sadeleşir: (√2 − 1) + (√3 − √2) + (2 − √3) = −1 + 2 = 1; doğru cevap A'dır. √3 (B) ya da 2 + √3 (D) sonuçları, eşlenik çarpımında işaretleri ters alıp terimlerin sadeleşmesini bozmaktan kaynaklanır.
SORU 42 · Sayılar ve İşlemler
4^x = 9 olduğuna göre 2^(x+1) kaçtır?
Çözüm
4^x = (2²)^x = (2^x)² = 9 olduğundan 2^x = 3 bulunur (2^x pozitiftir). İstenen 2^(x+1) = 2 · 2^x = 2 · 3 = 6'dır; doğru cevap D'dir. 3 (A) sonucu 2^x değerini vermekle yetinmektir; 12 (E) ise 2^(x+1) ifadesini 4 · 2^x gibi almaktan kaynaklanır.
SORU 43 · Sayılar ve İşlemler
0,000036 sayısı 3,6 · 10^n biçiminde yazıldığında n kaçtır?
Çözüm
0,000036 sayısında virgül, 3,6 elde edilecek biçimde 5 basamak sağa kaydırılır; sayı küçüldüğü için üs negatiftir: 0,000036 = 3,6 · 10^(−5). Dolayısıyla n = −5'tir; doğru cevap B'dir. −4 (C) sonucu virgülden sonraki sıfırları sayıp (4 sıfır) 3'ün bulunduğu basamağı eklemeyi unutmaktan, −6 (A) ise 3,6 sayısındaki 6'nın basamağını da saymaktan kaynaklanır.
Çözüm
Kritik noktalar 3 ve −1'dir. x ≥ 3 için (x − 3) + (x + 1) = 2x − 2 = 6, x = 4 (uygun). −1 ≤ x < 3 için (3 − x) + (x + 1) = 4 ≠ 6, çözüm yok. x < −1 için (3 − x) + (−x − 1) = 2 − 2x = 6, x = −2 (uygun). Köklerin çarpımı 4 · (−2) = −8'dir; doğru cevap C'dir. −12 (B) sonucu ikinci kökü −3 gibi kritik noktadan almaktan, −2 (E) ise köklerin toplamını (4 − 2 = 2) işaretli biçimde çarpım sanmaktan kaynaklanır.
SORU 45 · Sayılar ve İşlemler
−2 < x < 3 ve 1 < y < 4 olduğuna göre x − 2y ifadesinin alabileceği en küçük tam sayı değeri kaçtır?
Çözüm
1 < y < 4 ise −8 < −2y < −2 olur. Bu, −2 < x < 3 ile taraf tarafa toplanırsa −10 < x − 2y < 1 bulunur. Aralık açık olduğundan −10 alınamaz; en küçük tam sayı değeri −9'dur; doğru cevap B'dir. −10 (A) sonucu uç değerlerin açık aralıkta alınamayacağını gözden kaçırmaktan, −6 (E) ise y'nin üst sınırını 4 yerine 2 gibi kullanmaktan kaynaklanır.
Çözüm
x² = |x|² olduğundan denklem |x|² − 5|x| + 6 = 0, yani (|x| − 2)(|x| − 3) = 0 biçiminde çarpanlara ayrılır. |x| = 2 ya da |x| = 3 olduğundan kökler −3, −2, 2 ve 3'tür. Çarpımları (−3)(−2)(2)(3) = 36'dır; doğru cevap D'dir. 0 (A) köklerin toplamıdır, çarpımı değil; 6 (B) ise yalnızca pozitif kökleri (2 ve 3) çarpmaktan kaynaklanır.
Çözüm
Her iki taraf 12 ile çarpılır: 4(x − 1) − 3(x + 2) = 12. Parantezler açılınca 4x − 4 − 3x − 6 = 12, yani x − 10 = 12 ve x = 22 bulunur; doğru cevap E'dir. Kontrol: 21/3 − 24/4 = 7 − 6 = 1. 10 (A) sonucu, −3(x + 2) açılımında işaret hatası yapıp 4x − 4 − 3x + 6 = 12 yazmaktan kaynaklanır.
SORU 48 · Sayılar ve İşlemler
a < 0 < b ve |a| > |b| olduğuna göre |a − b| − |a| + |b| ifadesinin eşiti aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
a negatif, b pozitif olduğundan a − b negatiftir ve |a − b| = b − a olur. |a| = −a ve |b| = b yazılır. İfade (b − a) − (−a) + b = b − a + a + b = 2b biçimine gelir; doğru cevap C'dir. Verilen |a| > |b| koşulu burada işaretleri etkilemez, dikkat dağıtmak içindir. b − a (D) sonucu yalnızca |a − b| değerini alıp kalan terimleri ihmal etmekten, 0 (E) ise |a| ile |b|'nin birbirini götürdüğünü varsaymaktan kaynaklanır.
SORU 49 · Sayılar ve İşlemler
x + 1/x = 3 olduğuna göre x² + 1/x² kaçtır?
Çözüm
Eşitliğin her iki tarafının karesi alınır: (x + 1/x)² = x² + 2 · x · (1/x) + 1/x² = x² + 2 + 1/x² = 9. Buradan x² + 1/x² = 9 − 2 = 7 bulunur; doğru cevap D'dir. 9 (E) sonucu kare alırken orta terimi (2) unutmaktan, 5 (B) ise 2 yerine 4 çıkarmaktan kaynaklanır.
SORU 50 · Sayılar ve İşlemler
x + y = 4 ve x · y = 3 olduğuna göre x³ + y³ kaçtır?
Çözüm
x³ + y³ = (x + y)³ − 3xy(x + y) özdeşliği kullanılır: 4³ − 3 · 3 · 4 = 64 − 36 = 28 bulunur; doğru cevap B'dir. Gerçekten x ve y, t² − 4t + 3 = 0 denkleminin kökleri olan 1 ve 3'tür ve 1 + 27 = 28'dir. 64 (E) sonucu (x + y)³ ifadesini doğrudan x³ + y³ sanmaktan, 52 (D) ise 3xy(x + y) yerine xy(x + y) çıkarmaktan kaynaklanır.
Bu test, ALES sınavının Sayısal Bölüm dersinden 50 soru içerir ve dersin alt konularını bir arada tarar. Konu konu çalıştıktan sonra eksiklerinizi görmek için uygundur.
ALES sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Bu testteki konu dağılımı
Konu
Soru
Sayılar ve İşlemler
46 soru
Problemler
4 soru
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.