ALES Geometri ve Tablo Yorumlama konusundan çözümlü test. Tamamı özgün, her sorunun ayrıntılı çözümü var.
0doğru
0yanlış
0,00net
22:00kalan
SORU 01
Bir dersin dönem sonu sınavında beş öğrencinin aldığı puanlar:
Öğrenci | Puan
Ali | 72
Buse | 85
Can | 64
Deniz | 91
Ece | 78
Tabloya göre puanı sınıf ortalamasına eşit olan öğrenci aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
Puanların toplamı 72 + 85 + 64 + 91 + 78 = 390, ortalama 390/5 = 78'dir. Ortalamaya eşit puan alan öğrenci Ece'dir; doğru cevap E'dir. Ortalamayı en yüksek ve en düşük puanın ortası (64 + 91)/2 = 77,5 sanmak gibi kestirmeler Ali (A) ya da Buse (B) gibi yanlış seçimlere yöneltir.
SORU 02
Bir mağazanın üç ürününün yıllık satış adetleri:
Ürün | 2022 | 2023
X | 250 | 300
Y | 400 | 360
Z | 150 | 195
Tabloya göre 2022'den 2023'e satışı yüzde olarak en çok artan ürün hangisidir?
Çözüm
Değişim oranları: X'te (300 − 250)/250 = %20 artış, Y'de (360 − 400)/400 = %10 azalış, Z'de (195 − 150)/150 = %30 artış. En yüksek yüzde artış Z'dedir; doğru cevap C'dir. X'i seçmek (A), 50 adetlik mutlak artışın 45'ten büyük olmasına bakıp oranı hesaba katmamaktan doğar.
SORU 03
Bir öğrencinin bir dönemde aldığı derslerin kredileri ve notları:
Ders | Kredi | Not
Analiz | 4 | 80
Cebir | 3 | 70
İstatistik | 3 | 90
Programlama | 2 | 65
Bu öğrencinin kredi ağırlıklı not ortalaması kaçtır?
Çözüm
Her notu kredisiyle çarpıp toplarız: 4·80 + 3·70 + 3·90 + 2·65 = 320 + 210 + 270 + 130 = 930. Toplam kredi 12 olduğundan ağırlıklı ortalama 930/12 = 77,5; doğru cevap E'dir. 76,25 (B), kredileri yok sayıp dört notun basit ortalamasını almaktan doğar.
SORU 04
Bir kütüphanedeki 2400 kitabın türlere göre dağılımı:
Tür | Pay
Roman | %35
Bilim | %25
Tarih | %20
Şiir | %10
Diğer | %10
Buna göre kütüphanede tarih kitaplarının sayısı şiir kitaplarının sayısından kaç fazladır?
Çözüm
Tarih kitapları 2400·0,20 = 480, şiir kitapları 2400·0,10 = 240 adettir. Fark 480 − 240 = 240; doğru cevap B'dir. Aynı sonuç yüzde farkını (%10) doğrudan toplamla çarparak da bulunur. 480 (D) tarih kitaplarının sayısıdır, farkı değil.
SORU 05
Bir üçgenin iki kenarının uzunluğu 7 cm ve 12 cm'dir. Üçüncü kenarın uzunluğu santimetre cinsinden bir tam sayı olduğuna göre bu kenar kaç farklı değer alabilir?
Çözüm
Üçgen eşitsizliğine göre üçüncü kenar x için 12 − 7 < x < 12 + 7, yani 5 < x < 19 olmalıdır. Bu aralıktaki tam sayılar 6, 7, …, 18 olup 13 tanedir; doğru cevap D'dir. Uç değerlerden birini (5 ya da 19) de sayan 14 (E), sınırların açık olduğunu gözden kaçırmaktan doğar.
SORU 06
Çevresi 36 cm olan bir dikdörtgenin uzun kenarı kısa kenarının 2 katıdır. Bu dikdörtgenin alanı kaç cm²'dir?
Çözüm
Kısa kenar a ise uzun kenar 2a'dır ve çevre 2(a + 2a) = 6a = 36, a = 6 cm bulunur. Kenarlar 6 ve 12 cm, alan 6·12 = 72 cm²; doğru cevap E'dir. 36 (A), çevreyi alanla karıştırmaktan ya da kısa kenarı kendisiyle çarpmaktan doğar.
SORU 07
Paralel kenarlarının uzunlukları 8 cm ve 14 cm, yüksekliği 6 cm olan bir yamuğun alanı kaç cm²'dir?
Çözüm
Yamuğun alanı paralel kenarların toplamının yarısı ile yüksekliğin çarpımıdır: (8 + 14)/2 · 6 = 11 · 6 = 66 cm²; doğru cevap A'dır. 132 (E) toplamı ikiye bölmeyi unutmaktan, 84 (C) ise yalnızca uzun kenarı yükseklikle çarpmaktan kaynaklanır.
SORU 08
Bir kenarının uzunluğu 6 cm olan eşkenar üçgenin alanı kaç cm²'dir?
Çözüm
Eşkenar üçgende yükseklik kenarın √3/2 katıdır: 6·√3/2 = 3√3 cm. Alan (6 · 3√3)/2 = 9√3 cm²; doğru cevap B'dir. Aynı sonuç a²√3/4 = 36√3/4 formülüyle de bulunur. 18√3 (D) alanı ikiye bölmeyi unutmaktan, 36 (E) üçgeni kare gibi hesaplamaktan doğar.
SORU 09
Bir paralelkenarda ardışık iki iç açıdan büyük olanı, küçük olanın 2 katından 15° fazladır. Büyük açının ölçüsü kaç derecedir?
Çözüm
Paralelkenarda ardışık iç açılar bütünlerdir. Küçük açı x ise büyük açı 2x + 15 olur ve x + 2x + 15 = 180, x = 55°. Büyük açı 2·55 + 15 = 125°; doğru cevap D'dir. A seçeneği (55) sorulanın küçük açı olduğunu sanmaktan, 110 (B) ise 15°'yi eklemeyi unutmaktan doğar.
SORU 10
ABC dik üçgeninde m(C) = 90°, m(A) = 30° ve |BC| = 4 cm olduğuna göre üçgenin çevresi kaç cm'dir?
Çözüm
30° karşısındaki kenar hipotenüsün yarısıdır: |BC| = 4 ise |AB| = 8 cm. 60° karşısındaki kenar |AC| = 4√3 cm'dir (Pisagor ile de √(64 − 16) = √48 = 4√3). Çevre 8 + 4 + 4√3 = 12 + 4√3 cm; doğru cevap C'dir. 8 + 4√3 (A), |BC| kenarını çevreye katmamaktan doğar.
SORU 11
Köşegenlerinin uzunlukları 12 cm ve 16 cm olan bir eşkenar dörtgenin çevresi kaç cm'dir?
Çözüm
Eşkenar dörtgende köşegenler birbirini dik olarak ortalar; oluşan dik üçgenlerin dik kenarları 6 ve 8 cm'dir. Bir kenar √(36 + 64) = 10 cm, çevre 4·10 = 40 cm; doğru cevap C'dir. 56 (E) köşegenleri doğrudan toplayıp 2 ile çarpmaktan, 28 (A) köşegenlerin toplamını çevre sanmaktan kaynaklanır.
SORU 12
Bir dikdörtgenin bir kenarı %20 artırılıp diğer kenarı %20 azaltılırsa alanı nasıl değişir?
Çözüm
Kenarlar a ve b ise yeni alan 1,2a · 0,8b = 0,96ab olur; alan %4 azalır; doğru cevap A'dır. Artış ve azalışın birbirini götüreceğini düşünerek 'Değişmez' (C) demek, ardışık yüzde değişimlerin toplanmayıp çarpıldığını gözden kaçırmaktır.
SORU 13
Kenar uzunlukları ardışık çift tam sayılar olan bir dik üçgenin alanı kaç birimkaredir?
Çözüm
Kenarlar 2n − 2, 2n ve 2n + 2 olsun. Pisagor: (2n − 2)² + (2n)² = (2n + 2)² → 4n² − 8n + 4 + 4n² = 4n² + 8n + 4 → 4n² = 16n → n = 4. Kenarlar 6, 8, 10 olup alan (6·8)/2 = 24; doğru cevap D'dir. 30 (E) hipotenüsü dik kenar gibi kullanıp (6·10)/2 hesaplamaktan, 12 (A) ise alanı tekrar ikiye bölmekten doğar.
SORU 14
Hacmi 288π cm³ olan bir kürenin yüzey alanı kaç cm²'dir?
Çözüm
Küre hacmi (4/3)πr³ = 288π ise r³ = 216, r = 6 cm'dir. Yüzey alanı 4πr² = 4π·36 = 144π cm²; doğru cevap C'dir. 288π (E) hacmi yüzey alanı sanmaktan, 72π (A) ise 2πr² gibi eksik bir formül kullanmaktan doğar.
SORU 15
Ayrıtlarının uzunlukları 3 cm, 4 cm ve 12 cm olan dikdörtgenler prizmasının cisim köşegeni kaç cm'dir?
Çözüm
Dikdörtgenler prizmasında cisim köşegeni √(a² + b² + c²) ile bulunur: √(9 + 16 + 144) = √169 = 13 cm; doğru cevap B'dir. 19 (E) ayrıtları doğrudan toplamaktan, 12 (A) ise en uzun ayrıtı köşegen sanmaktan kaynaklanır.
SORU 16
O merkezli bir çemberde A ve B çember üzerinde iki noktadır ve m(AOB) = 100°'dir. C noktası AB küçük yayı üzerinde olduğuna göre m(ACB) kaç derecedir?
Çözüm
AOB merkez açısı 100° ise AB küçük yayı 100°, büyük yayı 360° − 100° = 260°'dir. Küçük yay üzerindeki C noktasından A ve B'ye bakan ACB açısı büyük yayı görür; çevre açı gördüğü yayın yarısı olduğundan m(ACB) = 260°/2 = 130°; doğru cevap E'dir. 50 (A), C'nin büyük yay üzerinde olduğu durumun cevabıdır.
SORU 17
Taban yarıçapı 3 cm ve yüksekliği 4 cm olan dik dairesel koninin hacmi kaç cm³'tür?
Çözüm
Koninin hacmi taban alanı ile yüksekliğin çarpımının üçte biridir: (1/3)·π·3²·4 = 12π cm³; doğru cevap A'dır. 36π (D) üçe bölmeyi unutup silindir hacmi hesaplamaktan, 15π (B) ise yanal alan πrl = π·3·5 ile hacmi karıştırmaktan doğar.
SORU 18
Aynı merkezli iki çemberin yarıçapları 3 cm ve 5 cm'dir. İki çember arasında kalan halka biçimindeki bölgenin alanı kaç cm²'dir?
Çözüm
Halkanın alanı büyük dairenin alanından küçük dairenin alanının çıkarılmasıyla bulunur: 25π − 9π = 16π cm²; doğru cevap D'dir. 4π (B) yarıçap farkının (2) karesini π ile çarpmaktan, 34π (E) ise alanları çıkarmak yerine toplamaktan kaynaklanır.
SORU 19
y = 2x + b doğrusu (3, 1) noktasından geçtiğine göre b kaçtır?
Çözüm
Nokta doğru üzerindeyse koordinatları denklemi sağlar: 1 = 2·3 + b → b = 1 − 6 = −5; doğru cevap D'dir. 1 (E), x ile y'yi yer değiştirip 3 = 2·1 + b yazmaktan; −7 (B) ise 1 − 6 farkında işaret ve sayı karışıklığından doğar.
SORU 20
2x + 3y = 6 doğrusuna dik olan ve (2, 4) noktasından geçen doğrunun denklemi aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm
2x + 3y = 6 doğrusunun eğimi −2/3'tür; dik doğrunun eğimi bunun ters işaretli çarpmaya göre tersi olan 3/2'dir. (2, 4) noktasından geçen doğru: y − 4 = (3/2)(x − 2) → 2y − 8 = 3x − 6 → 3x − 2y + 2 = 0; doğru cevap A'dır. D seçeneği verilen doğruya dik değil paralel olan doğrudur; C ise eğimi ters çevirmeyi unutup 2/3 almaktan doğar.
Bu test, ALES sınavının Sayısal Bölüm dersindeki Geometri ve Tablo Yorumlama konusundan 20 soru içerir. Bu konu sınavda ortalama 12 soruyla temsil edilir, yani testi bitirdiğinizde konunun sınavdaki payının birkaç katı kadar soru çözmüş olacaksınız.
ALES sınavında yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden testi çözerken emin olmadığınız soruları işaretlemeden önce en az bir iki şıkkı eleyip eleyemediğinize bakın; eleyebiliyorsanız işaretlemek matematiksel olarak kârlıdır, hiçbir fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenlidir.
Testi nasıl çözmelisiniz
Soruları süre tutarak çözün; sınavda soru başına düşen süreyi bilmek, doğru cevabı bilmek kadar belirleyicidir. Her sorunun altında çözümü var, ama cevabı işaretlemeden çözüme bakmayın: yanlış yaptığınız soru, doğru yaptığınızdan daha çok şey öğretir. Test bittiğinde yanlışlarınızı not alıp ilgili konuya dönün.