Temel yaşam desteği adımları: Sınavda en çok çıkan ilk yardım uygulamaları

16.08.2026 · 4 dk okuma · güncellendi 16.08.2026

Ehliyet sınavında ilk yardım soruları genellikle akılda tutması kolay gibi dursa da, adayların en çok yanlış yaptığı konular arasında yer alıyor. Özellikle temel yaşam desteği ile ilgili adımlar neredeyse her sınavda farklı biçimlerde soruluyor. Bunu gözden kaçırmamak gerek. Geçme notunun 70 olduğu sınavda birkaç net, sonucu belirleyebilir.

Temel Yaşam Desteği: Sınavda Hangi Adımlar Sorulur?

Temel yaşam desteği (TYD), hayati tehlikesi olan bir kişiye profesyonel yardım gelene kadar uygulanan en önemli ilk yardım basamaklarını kapsar. Sınavlarda genellikle şu ana başlıklardan soru gelir:

• Olay yeri güvenliği
• Bilinç kontrolü
• Havayolu açıklığının sağlanması
• Solunumun değerlendirilmesi
• 112 Acil Servis’in aranması
• Dolaşımın değerlendirilmesi (nabız bakımı)
• Göğüs basısı ve suni solunum uygulama adımları

1. Olay Yeri Güvenliği

Adayların en sık atladığı nokta burada başlar. Yaralıya yaklaşmadan önce olay yeri güvenli mi sorusunu pratikte de, sınavda da atlamayın. Trafik kazasıysa araçlar durdu mu, yangın riski var mı, elektrik kaçağı söz konusu mu mutlaka değerlendirilir. Sınavda olay yeri güvenliği sorusuna, "ilk yapılması gereken nedir" şeklinde rastlanır.

2. Bilinç Kontrolü

Yaralıya önce seslenip, hafifçe omzundan sallayarak tepki var mı diye bakılır. "Bilinç kontrolü yapılmadan müdahaleye başlamak" sık yapılan hatalardan biridir. Sınavda, "yaralıya nasıl seslenilir" gibi uygulama detayları da sorulabiliyor.

3. Havayolu Açıklığı

En çok karıştırılan uygulamalardan biri. Eğer kazazede bilinçsizse, dil geriye kaçabilir ve solunum durabilir. Çene göğüsten hafifçe kaldırılarak baş geriye itilir (Baş-Çene Pozisyonu). Nefes yolunun açılması bu şekilde sağlanır. Sınavda, "hangi pozisyon" veya "hangi hareket" olarak sorulabilir.

4. Solunum ve Dolaşım Kontrolü

Baş çene pozisyonu verildikten sonra ağızdan ya da burundan nefes alıp almadığı kontrol edilir. Gözle, kulakla, elle 10 saniyede kontrol yapılır. Sınavda, "solunum kontrolü kaç saniye yapılmalı" veya "nasıl anlaşılır" soruları gelir. Nabız ise, genellikle şah damarı (boyun) ya da el bileğinden kontrol edilir. Sınavda nadiren nabız kontrol adımı sorulur; daha çok doğru sıra ve süre sorulur.

Kalp Masajı ve Suni Solunum Oranları

Yetişkinlerde uygulanacak oran, 30 kalp masajı, 2 suni solunum şeklindedir. Sorular genellikle bu oranı ya da basının derinliğini (5-6 cm) verir. Tahtada ya da paragraf sorularında "doğru oran nedir" veya "kaç kez yapılır" tipinde karşınıza çıkar.

Çocuk ve bebeklerde oranlar değişir; ancak sınavda ağırlıkla yetişkin oranı sorulur. Arada "çocuklarda kaç bası yapılır" gibi ayırt edici sorulara da denk geliniyor.

Uygulama Sırası: Sınavda En Çok Hata Yapılan Nokta

Soruların çoğu adımların doğru sıralanmasıyla ilgilidir. Yanlış sıralama çok düşülen tuzaktır. Sıralama şöyle:

1. Olay yeri güvenliği
2. Bilinç kontrolü
3. Havayolu açıklığı
4. Solunum kontrolü
5. 112’nin aranması (solunum yoksa)
6. Göğüs basısı ve suni solunum

Sınavda, bu adımlar "hangisi önce yapılmalıdır", "doğru sıralama nasıldır" veya "sonrasında ne yapılır" gibi şekillerde sorulur. Özellikle 112’yi arama zamanı karıştırılır: Eğer kişi nefes almıyorsa hemen 112 aranır ve temel yaşam desteğine başlanır.

Sınavda Uygulama Teknikleri ve Püf Noktaları

• Baş çene pozisyonu sadece bilinçsiz hastalarda verilir. Bilinçli hastaya yapılmaz. Bunu seçeneklerde ayırt et.
• Bası göğüs kemiğinin alt yarısına iki el üst üste gelecek şekilde yapılır. Omuzdan güç alınır, sadece kollarla bastırılmaz. Derinlik yetişkinde yaklaşık 5-6 cm’dir.
• 30 basıdan sonra ağızdan ağıza 2 solunum yapılır. Ağzı kapalıysa ağız-burundan verilir. Bebeklerde hem ağız hem burun aynı anda kapatılır.
• Her 2 dakikalık uygulamadan sonra tekrar solunum ve nabız kontrolü yapılır. Sık sorulan ama gözden kaçan bir ayrıntı.
• Olay yeri güvenliği sorusu gelirse kesinlikle ilk cevap budur. Diğer seçenekler cazip gelebilir, acele etmeyin.

Kritik Detaylar: Sık Sorulan ve Karıştırılanlar

• Yetişkin, çocuk ve bebekte doğru oran ve derinlik bilgilerini tabloya dökün ve son güne kadar tekrar edin.
• Solunum kontrolünde ağızdan göğse bak, kulakla dinle, elinle hava hareketini hisset. Sınavda "aşağıdakilerden hangisiyle yapılmaz" sorusu gelir.
• Yutkunan, öksüren, nefes alan kişiye müdahale edilmez, 112 çağrılır ve takip edilir.
• Bilinci açık kişiye suni solunum yapılmaz. Oksijen vermek gibi seçeneklere kanmayın.
• Sorular uzun ise genellikle cevabı başta ve sonda saklarlar. Kısa sorularda ise genellikle ilk adımı sorarlar.

Sınava Girmeden Önce Tekrar Etmeyi Unutma

Bu adımları tablo ve sıralama halinde ezberle. Son gün "karıştırdıklarım" diye ayrı bir not çıkar. Sınavda her 10 sorudan 1-2’si temel yaşam desteğiyle ilgili gelir. Sıralama, oran ve uygulama detayı soruları net çıkar. Kritik olanları aşağıdaki tabloda özetledim: