Çarpanlar ve katlar konusundan tam puan almak için eksiksiz konu listesi
28.08.2026 · 3 dk okuma · güncellendi 28.08.2026
Çarpanlar ve katlar, LGS'nin matematik bölümünde hem kavramsal anlamda hem de işlem becerisi açısından belirleyici konulardan biri. Bu başlık altında, öğrencilerin en çok zaman kaybettiği ve hata yaptığı noktaları biliyorum. Soru tipleri çeşitlilik gösterdiği için tam puan almak isteyen bir adayın hem bilgiyi hem de uygulamayı eksiksiz kavraması gerekiyor.
Çarpanlar ve Katlar Alt Konuları: Neleri Tekrar Etmelisin?
- Doğal sayının çarpanları ve bölenleri: Pozitif bölen bulma ve bölen sayısı hesaplama. En basitinden, "24'ün kaç farklı pozitif böleni vardır?" gibi klasikler hâlâ çıkıyor.
- Asal sayılar: 100'e kadar asal sayılar, asal çarpanlara ayırma. Yanlış yerden bölme, asal olmayanla devam etme , bu sık yapılan hatalardan.
- Bir sayının asal çarpanlara ayrılması: Çarpan ağacı, çarpanlara ayırma yöntemi ve üslü gösterim. Özellikle üslü gösterimi soran yeni nesil sorulara dikkat.
- En büyük ortak bölen (EBOB), en küçük ortak kat (EKOK): Hem klasik yöntem hem de problem içinde EBOB-EKOK kullanımı. Paylaştırma, bölüştürme sorularında gizli EBOB/EKOK tuzaklarına dikkat.
- Ardışık sayılar ve bölenler: "Ardışık üç sayıdan hangisinin ikiye bölünebileceği" gibi ayrıntı soruları. Özellikle sayıların özellikleriyle harmanlanmış şekilde geliyor.
- Ortak bölen ve ortak kat problemleri: Zaman, mesafe, periyodik olaylar gibi günlük hayata adapte edilen EBOB/EKOK soruları.
- Sayıların tam bölen sayısı ve toplamı: Formülü doğru öğrenmezseniz seçenekler arasında kaybolmak mümkün.
LGS'de Sık Sorulan Çarpanlar ve Katlar Soru Tipleri
- Çarpan bulma ve çarpanlarının toplamı: Genellikle tablo içinde veya şıklar arasında sayıları kıyaslama şeklinde geliyor.
- Asal çarpanlara ayırma: "Bir sayının kaç tane asal çarpanı var?" veya "Aşağıdaki sayıların asal çarpanları toplamı kaçtır?" tarzı sorular.
- EBOB/EKOK uygulama problemleri: Çocukların yaşları, çiçeklerin saksılara yerleştirilmesi, bisiklet turları gibi senaryolarla kurgulanmış, dikkat isteyen sorular.
- Bölünebilme kuralları: Özellikle 2, 3, 4, 5, 6, 9 ile bölünebilme. "en küçük", "en büyük" gibi kelimeleri doğru okuyup işlem yapmak önemli.
- Sadeleştirme ve oran problemleri: Kesirle bağlantılı, EBOB'u arka planda kullandıran sorular.
Çarpanlar ve Katlar Konusunda Sık Yapılan Hatalar
- Verilen sayıyı asal çarpanlara ayırırken, iki kere aynı asal sayıyı kullanmayı atlamak.
- EBOB ve EKOK'un ne zaman kullanılacağını karıştırmak. Genellikle "paylaştırma mı, birleştirme mi" sorusuna yanlış yanıt veriliyor.
- Bölünebilme kurallarında 4 ve 8 için son iki-üç basamak kuralını unutmak, yanlış yere bakmak.
- Karmaşık rakamlı sayılarda çarpan bulurken hızlıca çarpanları yazmamak, zaman kaybetmek.
- Problemlerde gizli verilere dikkat etmemek. "Her kutuda eşit olacak şekilde" veya "aynı anda buluşurlar" gibi cümlelerin anlamı gözden kaçıyor.
Çalışma Planı: Çarpanlar ve Katlar Konusunu Tam Kavramak İçin
- Önce asal sayılar ve çarpanlara ayırma kısmını tekrar et. Burada takılan öğrenciler, EBOB/EKOK sorularında da bocalıyor.
- 10-15 farklı EBOB/EKOK problemi çöz. Özellikle hayat bilgisiyle karışık olanları seç. Gerçek LGS sorularını çözmek avantaj sağlıyor. Soruların dağılımını görmek için LGS konuları ve soru dağılımı sayfasından örneklere bakabilirsin.
- Her alt başlık için 5-6 tekrar sorusu çöz. Bu, bilgiyi kalıcı hâle getiriyor.
- Çıkmış sorulara mutlaka bak. Son yıllarda veri yorumlama ağırlıklı geldiği için, soruda verilen tablo veya grafiğe dikkat et.
- Konu anlatımı videoları ve özet föyler kullan. Kendi notunu çıkarıp, her formülün yanına kısa örnek yaz.
- Yanlış yaptığın soruları işaretle ve haftalık tekrar listene ekle. Sadece tek seferlik çözümle yetinme.
Matematikle Bağlantılı Diğer LGS Konuları
Çarpanlar ve katlar, cebirsel ifadelerle sık sık karşımıza çıkıyor. Özellikle Cebirsel İfadeler ve Denklemler konusu ile birlikte sorulan sorular, tam puan için iki konuyu birlikte çalışmayı gerektiriyor. Sözel bölümde ise, matematiğe ayrılan zamanı planlamak için, okuduğunu hızlı kavramak önemli. Bunun için Okuduğunu Anlama konu anlatımı bölümünü de gözden geçirebilirsin.
Önemli Formüller ve Pratik Bilgiler Tablosu
| Konu Başlığı | Örnek Formül / Kural |
|---|---|
| Bir sayının çarpan sayısı | (Üslü asal çarpanları bul, üstleri bir arttırıp çarp) |
| EBOB | Ortak asal çarpanların en küçük üstleriyle çarpımı |
| EKOK | Tüm asal çarpanların en büyük üstleriyle çarpımı |
| Bölünebilme | 2: Son rakam, 3: Rakamlar toplamı, 4: Son iki rakam vs. |
Deneme Sınavı ve Tekrarın Rolü
Her konudan sonra 10 soruluk mini deneme yapman, konuyu ne kadar kavradığını hızlıca gösteriyor. Eksik olduğun başlıkları saptamak için analiz şart. Özellikle çarpanlar ve katlar üzerine yoğunlaştığın bir haftada, soru kaçırdığın alanları haftalık plana yazarak tekrar etmelisin. Eksiksiz ve tam puan hedefleyen öğrenciler, yanlış yaptığı sorulara ikinci bir gözle bakmayı ihmal etmiyor.
Sıkça sorulanlar
Çarpanlar ve katlar konusundan LGS'de kaç soru çıkar?
Genellikle 3 ila 5 arası soru geliyor. Sıklıkla EBOB-EKOK ve asal çarpanlar ağırlıklı soruluyor.
EBOB ile EKOK'u nasıl karıştırmam?
Paylaştırma-tam bölme sorularında EBOB, birleştirme-aynı anda buluşma sorularında EKOK kullanılır; örnek çözerek pratik yap.
Çarpanlar ve katlar çalışırken hangi konuları tekrar etmeliyim?
Asal sayılar, asal çarpanlara ayırma, EBOB-EKOK, bölünebilme mutlaka tekrar edilmeli.
Tablo ve grafik içeren sorulara nasıl yaklaşmalıyım?
Önce tablodaki veriyi net anla, sonra istenen işlemi doğru seç; sayısal hatalara dikkat et.